\u00d3n\u00f8gdin hj\u00e1 k\u00e6rara er st\u00f3r. Men \u00f3n\u00f8gdin hj\u00e1 veljarunum, sum meina seg sn\u00fdttar fyri s\u00edn
demokratiskan r\u00e6tt, er ikki minni.
Og annars so undrast \u00f8ll vanlig f\u00f3lk \u00e1, at onki hendir \u00ed m\u00e1linum. Skrivar Eivind Jacobsen. <\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
L\u00f8greglan \u00f3vi\u00f0komandi<\/h4>\n\n\n\n
Sum eg skilji, er L\u00f8greglan komin til okkurt \u00farslit. Onkur, (ikki \u00f8ll) hevur fingi\u00f0 at vita, at vi\u00f0komandi
ikki er mistonktur meira. Ta\u00f0 sigur m\u00e6r, at ta\u00f0 eg havi hoyrt, at ta\u00f0 eru ymiskir pers\u00f3nar, sum hava
skriva \u00e1 sama se\u00f0il er r\u00e6tt. Vi\u00f0 \u00f8\u00f0rum or\u00f0um, so vita vit, at L\u00f8greglan meinar at talan er um valsvik.
Meini meg annars hava vita \u00ed eina t\u00ed\u00f0, at so er. Ta\u00f0 eru fleiri m\u00e1tar at sta\u00f0festa ta\u00f0. T.d. hava
veljararnir ikki fingi\u00f0 at vita, at teir hava sett 2 krossar \u00e1 se\u00f0ilin. Se\u00f0larnir skulu fleiri fer\u00f0ir av
landinum til kanningar. \u201cTa\u00f0 er ikki sikkurt at vit finna tann sum hevur gj\u00f8rt ta\u00f0\u201d er eisini ein
\u00e1bending.
L\u00f8greglan leitar sj\u00e1lvandi eftir pers\u00f3ni, sum hevur sett eyka kross \u00e1 se\u00f0ilin. Ta\u00f0 kann sj\u00e1lvandi taka
t\u00ed\u00f0, sum ta\u00f0 alt\u00ed\u00f0 ger hj\u00e1 L\u00f8gregluni. Og metir l\u00f8greglan at teir hava pr\u00f3gv til at \u00e1k\u00e6ra onkran, so
tekur ta\u00f0 ivaleyst 1-2 \u00e1r \u00ed r\u00e6ttarskipanini \u00e1\u00f0renn r\u00e6tturin ger ni\u00f0urst\u00f8\u00f0u. M\u00e1li\u00f0 kann eisini ver\u00f0a
lagt til s\u00ed\u00f0is, t\u00ed L\u00f8greglan sta\u00f0festir valsvik, men ikki finnur pr\u00f3gv fyri hv\u00f8r hevur framt hetta.
Men sum nevnt, so er ta\u00f0, at L\u00f8greglan arbei\u00f0ur vi\u00f0 m\u00e1linum \u00f3vi\u00f0komandi. \u00darsliti\u00f0 hj\u00e1 L\u00f8gregluni er
sum so \u00f3vi\u00f0komandi fyri kommununa og L\u00f8gm\u00e1lar\u00e1\u00f0i\u00f0.
Umhugsa at melda starvsf\u00f3lk \u00ed Kommunu og L\u00f8gm\u00e1lar\u00e1\u00f0
Skjalainnlit v\u00edsur, at umhugsa ver\u00f0ur at melda politikarar og starvsf\u00f3lk \u00ed Runav\u00edkar kommunu eins og
tey \u00ed L\u00f8gm\u00e1lar\u00e1\u00f0num. Ta\u00f0 m\u00e1 so ver\u00f0a fyri vi\u00f0 vilja ella av grovum \u00f3sketni at hava lati\u00f0 ver\u00f0a vi\u00f0 at
gera s\u00edna skyldu. Renna tey undan \u00e1byrgd, so er ta\u00f0 vi\u00f0 vilja. \u00c1ttu tey at vita, er ta\u00f0 grovt \u00f3sketni.
\u00c1hugin hj\u00e1 donsku l\u00f8gregluni er st\u00f3rur, havi eg fr\u00e6tt fr\u00e1 fleiri ymiskum keldum. Valsvik \u00e1 hendan h\u00e1tt
er ongant\u00ed\u00f0 hent \u00ed kongar\u00edkinum. \u00dat fr\u00e1 t\u00ed m\u00e1 roknast vi\u00f0, at l\u00f8greglan fer at kanna m\u00e1li\u00f0, meira og
betri enn onnur m\u00e1l.
<\/p>\n\n\n\n
\u00d3n\u00f8gdin hj\u00e1 k\u00e6rara er st\u00f3r. Men \u00f3n\u00f8gdin hj\u00e1 veljarunum, sum meina seg sn\u00fdttar fyri s\u00edn
demokratiskan r\u00e6tt, er ikki minni.
Og annars so undrast \u00f8ll vanlig f\u00f3lk \u00e1, at onki hendir \u00ed m\u00e1linum.
Eitt sera einfalt m\u00e1l, endar vi\u00f0 at ver\u00f0a ein long s\u00f8ga har ikki bara ein, men fleiri mynduleikar ikki
megna at gera ta\u00f0 mest einfalda. Ta\u00f0 eru ford\u00f8mir og t\u00ed er einfalt at vita, hvat skal vigast. Onki
ford\u00f8mi er vi\u00f0 \u00ed nakrari avger\u00f0, sum er tikin higartil. Hv\u00f8rki hj\u00e1 kommunu ella L\u00f8gm\u00e1lar\u00e1\u00f0num.
Ford\u00f8mini v\u00edsa greitt, at ta\u00f0 at L\u00f8greglan arbei\u00f0ur vi\u00f0 m\u00e1linum, er \u00f3vi\u00f0komandi.
M\u00e1li\u00f0 var als ikki uppl\u00fdst, t\u00e1 umsitingin hj\u00e1 kommununi, f\u00edggjarnevnd og kommunust\u00fdri t\u00f3ku avger\u00f0,
25, 27 og 29 november 2024. Men uppl\u00fdsingar v\u00f3ru til, um tey h\u00f8vdu ynski um at \u00fatvega hesar.
Sostatt var eisini r\u00edkiligt at tilfari til L\u00f8gm\u00e1lar\u00e1\u00f0i\u00f0 at taka st\u00f8\u00f0u \u00fat fr\u00e1.
Men hv\u00f8rki L\u00f8gm\u00e1lar\u00e1\u00f0i\u00f0 ella Runav\u00edkar kommuna h\u00f8vdu \u00e1huga \u00ed n\u00f8krum sum helst.
Vit tosa um val og m\u00f8guligt valsvik og t\u00ed eiga mynduleikar at avgrei\u00f0a m\u00e1l so v\u00e6l, at ongin ivi er, t\u00e1
avger\u00f0in fellur. Somulei\u00f0is skal st\u00f8\u00f0i takast \u00ed ford\u00f8mum. Vit tosa sum alt\u00ed\u00f0 um avger\u00f0ir grunda\u00f0ar \u00e1
l\u00f3gir.<\/p>\n\n\n\n
V\u00f3nandi ver\u00f0a nevndu melda til L\u00f8gregluna, solei\u00f0is at L\u00f8greglan f\u00e6r h\u00f8vi at vi\u00f0ger\u00f0a hetta
\u00e1lvarsm\u00e1l. T\u00e1 kunnu vit siga, at sta\u00f0fest er, hvat minstukr\u00f8v eru til almennar umsitingar og n\u00e6r
starvsf\u00f3lk \u00e1byrgdast ella ikki \u00e1byrgdast fyri feilir.<\/p>\n\n\n\n
Gongdin \u00ed m\u00e1linum
\u00dat fr\u00e1 almennum innliti, h\u00f3pin av samr\u00f8\u00f0um og yvirhoyrdum samr\u00f8\u00f0um, ver\u00f0ur roynt at l\u00fdsa
gongdina \u00ed m\u00e1linum.
Dagin fyri valdagin, ba\u00f0 forma\u00f0urin \u00ed valst\u00fdrinum um at sleppa at hava valse\u00f0larnar \u00ed Oyndarfir\u00f0i til
dagin eftir. Ta\u00f0 stendur \u00ed umm\u00e6linum fr\u00e1 valnevndini, at sl\u00edkt er hent \u00e1\u00f0ur. Tey sum sita og hava siti\u00f0
\u00ed valstyrinum \u00ed Oyndarfir\u00f0i siga, at hetta ikki er hent \u00e1\u00f0ur. Valnevndin j\u00e1tta\u00f0i umb\u00f8nini. Havandi \u00ed
huga, grundgevingar fyri teimum n\u00fdvalum, sum hava veri\u00f0, er hetta sj\u00e1lvandi burturvi\u00f0.
Ragnar, Oyndfir\u00f0ingur, tosa\u00f0i um manglandi atkv\u00f8\u00f0ur, fr\u00e1 teimum sum v\u00f3ru \u00ed Barentshavinum, \u00e1
vegadeildini \u00ed Runav\u00edkar kommunu vikuna frammanundan vali\u00f0. \u00cd Oyndarfir\u00f0i vistu tey, at teirra
ma\u00f0ur kundi gerast ov stuttur, t\u00ed ta\u00f0 b\u00fagva f\u00e1 f\u00f3lk \u00ed Oyndarfir\u00f0i.
Valdagurin, t\u00fdsdagur
Me\u00f0an vali\u00f0 f\u00f3r fram, bleiv umr\u00f8tt \u00ed valst\u00fdrinum at atkv\u00f8\u00f0a fyri pers\u00f3nar, sum v\u00f3ru til skips og t\u00ed ikki
til sta\u00f0ar. Anni seg\u00f0i nei, t\u00ed ta\u00f0 er sj\u00e1lvandi ikki loyvt og ta\u00f0 bleiv vist nok ikki gj\u00f8rt.
T\u00e1 valh\u00f8li\u00f0 letur aftur ver\u00f0ur upptalt \u00ed Oyndarfir\u00f0i. Mynd av valb\u00f3kini v\u00edsur, at valdagin er ongin
ivasamur se\u00f0il. Somulei\u00f0is v\u00edsur mynd, av somu valb\u00f3k, at til sta\u00f0bundnu nevndina eru atkv\u00f8\u00f0ur,
sum ikki eru g\u00f3\u00f0kendar. Ta\u00f0, sum stendur \u00ed umm\u00e6linum fr\u00e1 valnevndini, um at ta\u00f0 er vanligt, at telja
\u00f3gildugar atkv\u00f8\u00f0ur vi\u00f0, er ikki r\u00e6tt. Somulei\u00f0is s\u00e6st \u00e1 heimas\u00ed\u00f0uuni hj\u00e1 Runav\u00edkar kommunu yvirlit
yvir \u00f3gilda\u00f0ar atkv\u00f8\u00f0ur \u00e1 \u00f8llum valst\u00f8\u00f0um \u00ed Runav\u00edkar kommunu. Sostatt er ta\u00f0 als ikki r\u00e6tt, sum
stendur \u00ed umm\u00e6linum hj\u00e1 valnevndini.
Aftan\u00e1 uppteljingina, tekur forma\u00f0urin atkv\u00f8\u00f0urnar vi\u00f0 heim. T\u00e6r eru \u00ed einum plastposa. Hann hevur
t\u00e6r heima til dagin eftir, t\u00e1 hann so bi\u00f0ur Eirik Joensen koyra t\u00e6r til Runav\u00edkar. Hann fer yvir til Eirik,
sum er undir br\u00fasuni. T\u00ed gevur hann konu Eirik plastposan og sigur vi\u00f0 hana, at hann s\u00e1 eina ivasama
atkv\u00f8\u00f0u. Konan sigur hetta vi\u00f0 Eirik og hann koyrir s\u00ed\u00f0an plastposan til Runav\u00edkar. (\u00cdskoyti, les
fr\u00edggjadagin: Hini b\u00e6\u00f0i \u00ed valst\u00fdrinum h\u00f8vdu ikki s\u00e6\u00f0 nakran ivasaman se\u00f0il)
Ongin fr\u00e1grei\u00f0ing er um, hv\u00ed tey vistu, dagin fyri valdagin, at tey ikki kundu koyra atkv\u00f8\u00f0use\u00f0larnar til
Runav\u00edkar valkv\u00f8ldi\u00f0, eins og tey hava gj\u00f8rt hv\u00f8rja fer\u00f0 s\u00ed\u00f0an samanleggingina.
Valkv\u00f8ldi\u00f0 eru tey \u00ed Oyndarfir\u00f0i h\u00f8rm um at missa umbo\u00f0i\u00f0. Sitandi b\u00fdr\u00e1\u00f0slimur, sum ikki stilla\u00f0i
uppaftur, er raskast at kjaka \u00e1 lokala Facebook b\u00f3lkinum. Hon skrivar eisini um f\u00ednteljingina. Men
hon slettar ta\u00f0 seinni. Men onkur hevur sj\u00e1lvandi goymt tad og undirrita\u00f0i hevur s\u00e6\u00f0 hetta.<\/p>\n\n\n\n
Mikudagur
Hvat hent er i Oyndarfir\u00f0i, valkv\u00f8ldi\u00f0, vita vit ikki vi\u00f0 vissu. Men vit vita, at morgunin eftir, \u00e1\u00f0renn
finteljingina, undrast f\u00f3lk ymsasta\u00f0ni i Eysturoynni \u00e1, at folk i Oyndarfir\u00f0i hava so gott \u00e1lit \u00e1
f\u00ednteljingini.
Valkv\u00f8ldi\u00f0, \u00fat \u00e1 n\u00e1ttina, v\u00f3ru \u00f8ll uttan Jonhard og Tobbi (og Johan Vest) samla\u00f0 hj\u00e1 einum av teimum
innvaldu. Endam\u00e1li\u00f0 var at velja annan borgarstjora enn Torbj\u00f8rn Jacobsen. Og tad var meiriluti fyri
t\u00ed. Umlei\u00f0 7-4. Ors\u00f8kin til at Tobbi ikki var \u00e1 fundi er sj\u00e1lvs\u00f8gd. Men hann sat heima og fekk vist nokk
onkra kunning. Ors\u00f8kin til at Jonhard ikki var bo\u00f0in \u00e1 fund var, t\u00ed at fleiri ikki vildu hava hann vi\u00f0. Ta\u00f0
er vert at hava vi\u00f0, t\u00e1 gegni \u00ed b\u00fdr\u00e1\u00f0savger\u00f0ini ver\u00f0ur umr\u00f8tt.
Finteljingin sta\u00f0festur, uml. Kl. 14, at ein atkv\u00f8\u00f0a \u00ed Oyndarfir\u00f0i hevur tveir krossar. Ein fyri Jonhard og
ein fyri listanum og t\u00ed er hon greitt \u00f3gyldig. So ver\u00f0ur lutakast og Johan Vest er valdur.
Ta\u00f0 undrunarsama er, at kl. 16.33, 29 minuttir aftana at Valstyri\u00f0 bo\u00f0ar Johan og Jonhard fra
\u00farslitinum, so leggur Jonhard Hammer langa grein \u00fat \u00e1 Dimma.fo
(https:\/\/dimma.fo\/grein\/finteljingin-broytir-urslitid-i-runavik) Her ver\u00f0ur upplyst at Johan Vest
stu\u00f0lar Tobba til borgarstjora. Greinin er long og hevur sera n\u00f3gvar uppl\u00fdsingar. Eg fekk v\u00e1ttan fr\u00e1
formanninum \u00ed valnevndini, um at b\u00e1\u00f0ir fingu bo\u00f0 samstundis, umframt kl. fr\u00e1 Jonard og t\u00ed\u00f0in
stendur \u00e1 dimma.fo Men eg kundi ikki f\u00e1a at vita fr\u00e1 Jonhard, hv\u00f8r hev\u00f0i sent greinina. Hv\u00ed leggur
Jonhard \u00fat og hv\u00ed so skj\u00f3tt hugsa\u00f0i eg?
Eg hugsa\u00f0i: R\u00f8ddin er r\u00f8dd J\u00e1kups; men hendurnar eru hendur Esavs!
Lutakasti\u00f0 hev\u00f0i t\u00eddning, t\u00ed Tobbi var aftanfyri 4-7 \u00fat \u00e1 n\u00e1ttina, men aftan\u00e1 lutakasti\u00f0 var hann \u00e1
odda 6-5. Onkursvegna f\u00e6r ein varhugan av at Tobbi hevur vita okkurt um hesa ivasomu atkv\u00f8\u00f0u v\u00e6l
\u00e1\u00f0renn lutakasti\u00f0. Tobbi veit alt, so ta\u00f0 er onki undarligt \u00ed t\u00ed og ei heldur skal ta\u00f0 skiljast, sum at
Tobbi hevur nakran leiklut \u00ed t\u00ed sum hendi \u00ed Oyndarfir\u00f0i.
29 minuttir er so stutt, at ta\u00f0, saman vi\u00f0 t\u00ed, at Oyndfir\u00f0ingar settu sitt \u00e1lit \u00e1 finteljingina, m\u00e1 roknast
vi\u00f0, at ta\u00f0 eru fleiri sum vistu, ella hildu seg vita, at finteljingin, ikki f\u00f3r at geva sama \u00farslit sum
frammanundan.
Jonhard Danielsen fekk at vita, at hansara \u00f3gylda\u00f0i se\u00f0il var \u00far Oyndarfir\u00f0i og hev\u00f0i 2 krossar og
hann tapti lutakasti. Men Jonhard fekk eisini vitjan \u00far Oyndarfir\u00f0i sama seinnapart og takka\u00f0i fyri
stu\u00f0ulin og fortaldi. Tey s\u00f8gdu, at tey h\u00f8vdu bara skriva ein kross. Hann ringdi so aftur til Valstyri og
fekk at vita at se\u00f0larnir h\u00f8vdu ligi\u00f0 natt i Oyndarfir\u00f0i. Og v\u00e1ttan fyri at hann fekk 3 atkv\u00f8\u00f0use\u00f0lar og
4 krossar i Oyndarfir\u00f0i.
Hetta fortaldi hann fyri R7, sum skriva\u00f0i grein um m\u00e1li\u00f0. R7 tosa\u00f0i vi\u00f0 tr\u00edggjar veljarar \u00ed Oyndarfir\u00f0i,
sum v\u00e1tta\u00f0u, at teir h\u00f8vdu valt Jonhard og bara h\u00f8vdu skriva\u00f0 ein kross.
H\u00f3sdagur
Undirrita\u00f0i ringdi til L\u00f8gregluna h\u00f3sdag, fyri at spyrja, um teir kendu naka\u00f0 til m\u00e1li\u00f0, ella um slikt
skuldi til teir ella kommunala eftirliti\u00f0. Nei, spyr t\u00fa bara hj\u00e1 kommunala eftirlitinum, t\u00ed hatta er fyri
tey og ikki okkum. Men stutt aftan\u00e1 h\u00f8vdu teir veri\u00f0 \u00ed Runavik og heinta valse\u00f0lar, havi eg fingi\u00f0
upplyst. Seinni um dagin ringdu teir aftur og b\u00f3\u00f0u um navn, adressu v.m. Dagar seinni eftirkanna\u00f0i
eg hj\u00e1 Jonhard Danielsen. Hann seg\u00f0i, at hann hev\u00f0i \u00e1 n\u00e1ttart\u00ed\u00f0 sent til L\u00f8gregluna og ringt fyri at f\u00e1a
v\u00e1ttan fyri m\u00f3tt\u00f8ku. T\u00e1 fekk hann at vita, at teir langt si\u00f0an v\u00f3ru farnir i gongd og hann hevur s\u00ed\u00f0an
fingi\u00f0 at vita, at ta\u00f0 ikki er hann, sum hevur melda.<\/p>\n\n\n\n
Fr\u00edggjadagur 15\/11
Sveinur Tr\u00f3ndarson \u00ed KVF ger samr\u00f8\u00f0u vi\u00f0 formannin\u00ed valst\u00fdrinum \u00ed Oyndarfir\u00f0i, sum hann citerar \u00ed
t\u00ed\u00f0indastubbanum. Vit f\u00e1a at vita, at forma\u00f0urin hevur s\u00e6\u00f0 eina ivasama atkv\u00f8\u00f0u.
Undirrita\u00f0i ringir l\u00f8tu seinni til Eirik Joensen, sum j\u00fast t\u00e1 tosar vi\u00f0 Anni, sum eisini er \u00ed valst\u00fdrinum.
Hann \u00e6tlar at br\u00f3ta av, men av misg\u00e1vum so breyt ikki av. Eg hoyrdi t\u00ed 25 minuttir langa samr\u00f8\u00f0u. Eg
bo\u00f0a\u00f0i sj\u00e1lvandi L\u00f8gregluni fr\u00e1 kl. Og tlf. Nr. Solei\u00f0is at L\u00f8greglan kundi \u00fatvega s\u00e6r uppl\u00fdsingarnar Eg
citeri onki fr\u00e1 hesari samr\u00f8\u00f0u, hv\u00f8rki her, fyri L\u00f8gregluni ella a\u00f0rasta\u00f0ni, uttan ta\u00f0, at tey h\u00f8vdu ikki
s\u00e6\u00f0 nakran ivasaman valse\u00f0il.
Fekk fatur \u00e1 Sveinur Tr\u00f3ndarson seinni sama seinnapart. Nevndi fyri honum, at var talan um valsvik,
so var einasta kelda \u00ed KVF, tann sum antin visti hv\u00f8r hev\u00f0i gj\u00f8rt ta\u00f0, ella eisini hev\u00f0i hann gj\u00f8rt ta\u00f0
sj\u00e1lvur. Ta\u00f0 var Sveinur ikki samdur \u00ed.
Hann meinti eisini, at um ta\u00f0 var valsvik, so bar ta\u00f0 ikki til at pr\u00f3gva. Og bleiv ta\u00f0 umval, so bleiv ta\u00f0
bara \u00ed Oyndarfir\u00f0i og ikki \u00ed allari kommununi. Ta\u00f0 samsvarar so ikki vi\u00f0 ford\u00f8mi, sum h\u00f3ast alt eru.
Sunnudagur 17\/11
KVF hevur eitt innslag um at R7 m\u00f8guliga breyt l\u00f3gina, t\u00ed R7 hevur tosa vi\u00f0 100% av veljarunum.
Ongasta\u00f0ni stendur at R7 hevur tosa vi\u00f0 100% av veljarunum. 100% av veljarunum hj\u00e1 Jonhard
Danielsen stendur, fyri tey sum t\u00edma at lesa. Vi\u00f0 at skriva 100% og ikki allar 3 veljararnar, slapst
undan at nevna Oyndarfj\u00f8r\u00f0.
Undarlig ra\u00f0festing, m\u00e1 sigast. M\u00e1li\u00f0 er j\u00fa uppkl\u00e1ra longu fr\u00edggjadagin. Ta\u00f0 vistu vit t\u00e1 og n\u00fa kunnu
vit pr\u00f3gva ta\u00f0.
Eg sendi, \u00e1 lei\u00f0 midn\u00e1tt ein telupost til Katrin, t\u00ed\u00f0indalei\u00f0aran, og nevndi 25 minuttir samr\u00f8\u00f0una,
uttan at n\u00e1greina og ymiskt anna\u00f0 eisini.
Onkursvegna fekk eg ta\u00f0 uppfatan, at KVF hev\u00f0i eina meining um at hvat skuldi ver\u00f0a r\u00e6tt og skeivt.
M\u00e1li\u00f0 skuldi kanska tigast burtur. Harmuligt at intelligensurin ver\u00f0ur goymdur burtur. Og uppaftur
verri, um ors\u00f8kin er at tey \u201cskeivu\u201d ver\u00f0a rakt og at ta\u00f0 t\u00ed ikki loysir seg at br\u00faka avmarka\u00f0a tilfeingi
upp\u00e1 ta\u00f0.
Ta\u00f0 var annars Georg L Petersen, sum skriva\u00f0i grein um umval \u00ed Oyndarfir\u00f0i, ovast \u00e1 fors\u00ed\u00f0uni \u00e1
Dimmal\u00e6tting 10 desember 1996.
Faktis var ta\u00f0 KVF og Sveinur Tr\u00f3ndarson, sum vi\u00f0 at spyrja, pr\u00f3gva\u00f0u, ta\u00f0, sum n\u00fa er pr\u00f3gva vi\u00f0
kanning av valse\u00f0lum.
Ke\u00f0iligt, at tey sj\u00e1lvi ikki vita av t\u00ed. Uppaftur ke\u00f0iligari, at tey ikki r\u00f8kja s\u00edna skyldu og fylgja vi\u00f0.
Annars havi eg lagt merki til at Jonhard Hammer, \u00e1 Dimmu\/Sosialinum r\u00f3sar Tobba fyri stu\u00f0ul.
Somulei\u00f0is hongur Tr\u00f3ndarson \u00ed skj\u00fartuvelinum \u00e1 Tobba fyri t\u00ed\u00f0ina. Tobbi tykist so hyper-aktivur fyri
t\u00ed\u00f0ina. Tykist p\u00fara greitt, at ikki bara eg, men eisini Tobbi veit, hvussu langt m\u00e1li\u00f0 er komi\u00f0.<\/p>\n\n\n\n
Kommunust\u00fdrisfundurin 29\/11
Kommunan f\u00e6r k\u00e6ru 18\/11 og hevur 10 dagar til at taka avger\u00f0. S\u00e6\u00f0un, kommunustj\u00f3ri, og R\u00f3gvi
Nybo, mentanarlei\u00f0ari ver\u00f0a settir at vi\u00f0ger\u00f0a k\u00e6runa. Tey \u00fatvega eitt umm\u00e6li fr\u00e1 valnevndini, eins
og l\u00f3gin krevur. Men skj\u00f8lini \u00ed m\u00e1linum v\u00edsa, at kommunan, ella tey b\u00e6\u00f0i sum kommunan setti at
taka s\u00e6r av m\u00e1linum, onki tilfar hava. Tey hava ikki so miki\u00f0 sum eina reglu av tilfari. Nul, nix, onki!
Tey undirskriva 25\/11.
Langt aftan\u00e1, umlei\u00f0 mai\/juni 2025 sendir kommunan skriv til L\u00f8gm\u00e1lar\u00e1\u00f0i\u00f0. Har grei\u00f0a tey fr\u00e1 um
hetta. Men ta\u00f0 finst also onki \u00ed skj\u00f8lunum \u00ed m\u00e1linum og onki av hesum var vi\u00f0 \u00ed b\u00fdr\u00e1\u00f0svi\u00f0ger\u00f0ini.
Ergo er ta\u00f0 framleitt langt aftan\u00e1 eftir minninum. Og ta\u00f0 har stendur samsvarar ikki alt vi\u00f0 ta\u00f0, eg
fekk at vita, t\u00e1 eg spurdi um m\u00e1li\u00f0 \u00ed november og desember.
27\/11 hevur f\u00edggjarnevndin fund. Har er onki tilfar. Bara ein regla um at ta\u00f0 ver\u00f0ur lagt fyri b\u00fdr\u00e1\u00f0i\u00f0
til st\u00f8\u00f0utakan.
29\/11-2024 er b\u00fdr\u00e1\u00f0sfundur. Borgarstj\u00f3rin lesur upp b\u00e6\u00f0i nevndu skriv. S\u00ed\u00f0an m\u00e6lir hann til at
b\u00fdr\u00e1\u00f0i\u00f0 samtykkir eina reglu \u00far tilm\u00e6linum hj\u00e1 valnevndini. Bara tveir b\u00fdr\u00e1\u00f0slimir taka or\u00f0i\u00f0.
Jonhard sigur ymiskt og nevnur m.a. gegni o.s.fr.
Kaja Joensen mangla\u00f0i 2 atkv\u00f8\u00f0ur \u00ed at ver\u00f0a vald. Hon melda\u00f0i seg inhabila, t\u00ed beiggin situr \u00ed
valnevndini. T\u00e1 er ta\u00f0 beiggin sum er inhabilur og ikki Kaja. Valnevndin, har beiggin er limur gj\u00f8rdi
tilm\u00e6li\u00f0, sum \u201ckundi\u201d veri\u00f0 umval og ta\u00f0 var til fyrimun fyri Kaju. B\u00fdr\u00e1\u00f0sfundurin var l\u00f3gliga l\u00fdstur so
alt var ikki skeivt.
Elin Klein Joensen heldur talu, har hon spillir Jonhard \u00fat. Hetta ver\u00f0ur or\u00f0ar\u00e6tt endurgivi\u00f0 \u00ed
Eysturoyarportalinum, eins og svari\u00f0 hj\u00e1 Jonhard, til ta\u00f0 Elin seg\u00f0i. Hv\u00ed bara hetta og ikki restin?
S\u00ed\u00f0an atkv\u00f8\u00f0a tey \u00ed b\u00fdr\u00e1\u00f0num. Slutt, m\u00e1li\u00f0 avgreitt hildu tey! Men solei\u00f0is skuldi ta\u00f0 ikki ganga.
Ein \u00e1hoyrari seg\u00f0i, at n\u00fa gj\u00f8rdi Elin seg til h\u00f8vu\u00f0smistonkta \u00ed m\u00e1linum. J\u00f3han Vest var eisini m\u00f8ttur
sum \u00e1hoyrari og fyri at spilla Jonhard \u00fat. J\u00f3han Vest er sv\u00e1gur formannin \u00ed valst\u00fdrinum og annars st\u00f3
p\u00e1pi hansara undir b\u00f8ru.
S\u00ed\u00f0an er atkv\u00f8\u00f0ugrei\u00f0sla og samtykt at k\u00e6ran skal ikki gangast \u00e1 m\u00f8ti og val\u00farsliti\u00f0 skal g\u00f3\u00f0kennast.
Aftan\u00e1 b\u00fdr\u00e1\u00f0sfundin er d\u00f8gur\u00f0i. T\u00e1 takkar Jonhard, Elin K Joensen fyri taluna. Og so skoytur hann
upp\u00ed, at \u00e1hoyrari seg\u00f0i at n\u00fa var hon h\u00f8vu\u00f0smistonkt.
H\u00f8kan hj\u00e1 Elin datt ni\u00f0ur \u00e1 bringuna. Hetta helt Jonhard ver\u00f0a \u00e1hugavert, saman vi\u00f0 t\u00ed Elin hev\u00f0i
skriva valdagin, eins og hann sj\u00e1lvandi var v\u00edsur \u00ed at alt var ikki r\u00e6tt \u00ed Oyndarfir\u00f0i.
Desember 2024 og frameftir
Jonhard k\u00e6rur avger\u00f0ina hj\u00e1 kommunust\u00fdrinum, t\u00ed hann metir at onki skil er \u00ed vi\u00f0ger\u00f0ini og ei heldur
\u00ed arbei\u00f0inum kommunan hevur gj\u00f8rt.
Longu 5\/12 f\u00e6r hann svar: Av t\u00ed at talan er um k\u00e6ru um valsvik og eitt m\u00e1l sum er melda til
l\u00f8gregluna, ger l\u00f8gm\u00e1lara\u00f0i\u00f0 onki vi\u00f0 mali\u00f0!
Citat slut. Har st\u00f3 onki anna\u00f0. Heldur ikki k\u00e6ruveglei\u00f0ing um hv\u00f8nn avger\u00f0in ella manglandi avger\u00f0in
kann k\u00e6rast til.
L\u00f8gm\u00e1lar\u00e1\u00f0i\u00f0 noktar sostatt at vi\u00f0ger\u00f0a eina k\u00e6ru, um eina avger\u00f0 hj\u00e1 einari kommunu.<\/p>\n\n\n\n
Jonhard vendi s\u00e6r s\u00ed\u00f0an til L\u00f8gmansskrivstovuna og spurdi har. Tey sendu skriv til LMR, sum
L\u00f8gm\u00e1lar\u00e1\u00f0i\u00f0 ikki t\u00edmdi at svara, fyrr enn rykt bleiv eftir svari. Og tey s\u00f8gdu so bara at alt var \u00ed lagi\u00f0.
S\u00ed\u00f0an vendi Jonhard s\u00e6r til L\u00f8gtingsins umbo\u00f0smann. LUM ba\u00f0 L\u00f8gm\u00e1lar\u00e1\u00f0i\u00f0 taka m\u00e1li\u00f0 uppaftur.
M\u00e1li\u00f0 er \u00ed l\u00f8tuni til vi\u00f0ger\u00f0ar.
Landsst\u00fdrisma\u00f0urin gav skeivar uppl\u00fdsingar av L\u00f8gtingsins r\u00f8\u00f0arapalli
Jacob Vestergaard setti munnliga fyrispurning til Bjarna K\u00e1rason Petersen, landsst\u00fdrismann \u00ed
l\u00f3garm\u00e1lum.
Landsst\u00fdrisma\u00f0urin gav skeivar uppl\u00fdsingar. Hann seg\u00f0i at so v\u00edtt L\u00f8gm\u00e1lar\u00e1\u00f0i\u00f0 visti, so var ta\u00f0 hent
2 fer\u00f0ir at ta\u00f0 hev\u00f0i veri\u00f0 umval. Einafer\u00f0 \u00ed Vestmanna, (L\u00f8gtingsval 1920) t\u00ed onkur l\u00fardi \u00edgj\u00f8gnum
eitt kvisthol og hev\u00f0i s\u00e6\u00f0 hvat f\u00f3lk h\u00f8vdu valt. T\u00ed mettu munduleikarnir at vali\u00f0 ikki var loyniligt og
umval bleiv l\u00fdst \u00ed \u00f8llum nor\u00f0streymi.
Einafer\u00f0 \u00ed Elduv\u00edk t\u00ed valh\u00f8li\u00f0 st\u00f3 \u00f3l\u00e6st \u00ed d\u00f8gur\u00f0at\u00edmanum. Hetta er beinlei\u00f0is skeivt. Umval var \u00ed
Oyndarfir\u00f0i \u00ed 1997, t\u00ed vali\u00f0 \u00ed 1996 bleiv \u00f3gylda, av kommunust\u00fdrinum og landsst\u00fdri\u00f0 t\u00f3k undir vi\u00f0 t\u00ed.
Kanska ikki st\u00f3r lygn. Men ta\u00f0 v\u00edsur hvussu liti\u00f0 skil er \u00e1 t\u00ed sum svara\u00f0 ver\u00f0ur.
Jacob Vestergaard spurdi Landsst\u00fdrismannin, um hetta ikki var analogt vi\u00f0 st\u00f8\u00f0una \u00ed Runav\u00edkar
kommunu. Men 5 oyra fall ikki hj\u00e1 Landsst\u00fdrismanninum. Hann svara\u00f0i: At taka eina kommunu av
r\u00e6\u00f0i er ikki naka\u00f0 ein bara ger.
Til ta\u00f0 er at siga, at Landsst\u00fdrisma\u00f0urin hevur skyldu at halda seg til l\u00f3gir. Onki landsst\u00fdrisma\u00f0ur ger
ella ikki ger er bara bara. At taka eina kommunu av r\u00e6\u00f0i ver\u00f0ur gj\u00f8rt samb\u00e6rt l\u00f3g og ikki eftir
meting!
Svar hansara er at renna undan \u00e1byrgd. Ta\u00f0 er uppsagnargrund.
R\u00e6tta svari\u00f0 hj\u00e1 Landsst\u00fdrismanninum hev\u00f0i t\u00e1 veri\u00f0, V\u00edsandi til l\u00f3gir og reglur er ni\u00f0urst\u00f8\u00f0an\u2026 Ta\u00f0
sum hon hev\u00f0i veri\u00f0 vi\u00f0 sakligari vi\u00f0ger\u00f0. Og erliga svari\u00f0 hev\u00f0i veri\u00f0, at tey s\u00falta m\u00e1li\u00f0!
\u00dat fr\u00e1 precedens er m\u00e1li\u00f0 klokkukl\u00e1rt umval, t\u00ed ta\u00f0 er umval hv\u00f8rja einastu fer\u00f0 okkurt ivasamt hevur
veri\u00f0. Skal ta\u00f0 ella skal ta\u00f0 ikki ver\u00f0a umval hesafer\u00f0 er t\u00ed ein spurningur sum Landsst\u00fdrisma\u00f0urin
skal vi\u00f0ger\u00f0a og taka st\u00f8\u00f0u til, \u00fat fr\u00e1 galdandi l\u00f3gum, ford\u00f8mum og \u00f8\u00f0rum relevantum uppl\u00fdsingum.
\u00cd hesum f\u00f8ri hevur Landsst\u00fdrisma\u00f0urin valt at lata ver\u00f0a vi\u00f0 at vi\u00f0gera eitt m\u00e1l. Avger\u00f0in, sum tikin
er, er tikin uttan atlit til naka\u00f0 sum helst. Vanliga merkir sl\u00edkt at Landsst\u00fdrisma\u00f0urin ver\u00f0ur
fr\u00e1koyrdur.
Umsitingin hevur vegna Landsst\u00fdrismannin tiki\u00f0 avger\u00f0, uttan fyrireiking og uttan at \u00fatvega tilfar.
Harumframt \u00e1tti onkur at minst til, at kommunuvali\u00f0 \u00ed T\u00f3rshavnar uttanb\u00fdggja kommunu
(Argir\/Hoyv\u00edk) \u00ed 1976 bleiv \u00f3gilda. Eg tosa\u00f0i vi\u00f0 t\u00e1ver\u00f0andi formann \u00ed valst\u00fdrinum fyri 2 m\u00e1num s\u00ed\u00f0an,
sum v\u00e1tta\u00f0i og nevndi at ta\u00f0 bara var 1 atkv\u00f8\u00f0a \u00e1 muni og tv\u00e6r \u00f3l\u00f3gligar atkv\u00f8\u00f0ur fr\u00e1 borgarum,
sum h\u00f8vdu valkort, men v\u00f3ru fluttir stutt frammanundan. Eg las \u00e1 t\u00ed\u00f0arrit. Ta\u00f0 s\u00e6r \u00fat til, at
kommunust\u00fdri, var helst n\u00f8gt vi\u00f0 val\u00farsliti\u00f0, og samtykti ikki at ganga k\u00e6runi \u00e1 m\u00f8ti. Landsst\u00fdri t\u00f3k
kommununa av r\u00e6\u00f0i og \u00fatskriva\u00f0i n\u00fdval \u00ed mars 1977.<\/p>\n\n\n\n
Sostatt vita vit, h\u00f3ast L\u00f8gm\u00e1lar\u00e1\u00f0i\u00f0 ikki veit, at ta\u00f0 at taka eina kommunu av r\u00e6\u00f0i er naka\u00f0 gj\u00f8rt
ver\u00f0ur, t\u00e1 kommunan ikki ger ta\u00f0, sum hon eigur at gera. Ta\u00f0 er hent \u00e1\u00f0ur. Og hetta er ikki eftir
meting, men samb\u00e6rt l\u00f3g. Ta\u00f0 at fylgja l\u00f3gini er skylda hj\u00e1 L\u00f8gm\u00e1lar\u00e1\u00f0num. Kristin Michelsen fekk
ennt\u00e1 skriv vi\u00f0 kravbo\u00f0um sunnumorgun, fr\u00e1 A\u00f0alstj\u00f3ra, sum helst hev\u00f0i tiki\u00f0 kommunala eftirliti\u00f0
av r\u00e6\u00f0i, og \u00f3iva vi\u00f0 v\u00e6lsignilsi, ella eftir umb\u00f8n, fr\u00e1 Landsst\u00fdriskvinnuni.
Endurvi\u00f0ger\u00f0in \u00ed L\u00f8gm\u00e1lar\u00e1\u00f0num
Toppurin av allari b\u00fdttheit, kom ein av seinastu d\u00f8gunum. Jonhard seg\u00f0i m\u00e6r, at hann bleiv
uppringdur. Hevur t\u00fa fingi\u00f0 innlit \u00ed vi\u00f0merkingarnar fr\u00e1 Runav\u00edkar kommunu \u00ed m\u00e1linum? Nei seg\u00f0i
Jonhard. Tit nokta\u00f0u m\u00e6r innlit!!. Ta\u00f0 kann ikki passa, lj\u00f3\u00f0a\u00f0i \u00far hinum endanum. Jonhard svara\u00f0i:
Eg fekk noktandi svar, skrivliga, so ta\u00f0 eigur at liggja \u00ed tykkara skj\u00f8lum.
Svari\u00f0 fr\u00e1 Runav\u00edkar kommunu var annars eitt n\u00fdtt skriv, t\u00ed \u00ed skjalainnliti um \u00e1rsskifti, var onki skjal.
N\u00fa var n\u00fdggj fr\u00e1grei\u00f0ing skriva, eftir minninum. Og minni var sera v\u00e1naligt kann sta\u00f0festast.
So hv\u00f8rki umsitingin \u00ed Runav\u00edkar kommunu ella \u00ed L\u00f8gm\u00e1lar\u00e1\u00f0num tykjast vilja vi\u00f0ger\u00f0a m\u00e1li\u00f0. Ta\u00f0 er
p\u00fara greitt at tey renna undan.
Annars er Kommunala eftirliti\u00f0 ein slags stovnur, sum \u00e1tti at havt ein lei\u00f0ara. Ta\u00f0 h\u00f8vdu tey l\u00edka til
hetta landsst\u00fdri t\u00f3k vi\u00f0. At a\u00f0alstj\u00f3rin vassar \u00ed m\u00e1linum er ikki skilagott. Og t\u00e1 okkurt m\u00f8guliga er
skeivt avgreitt, \u00f8kir ta\u00f0 t\u00f8rvin \u00e1 at r\u00e6ttv\u00edsgera feilir og ongin hevur \u00e1byrgdina av t\u00ed sum gj\u00f8rt ver\u00f0ur.
At 3 ella 4 f\u00f3lk hava vi\u00f0gj\u00f8rt eitt m\u00e1l, har onki tilfar og n\u00e6stan onki arbei\u00f0i s\u00e6st ver\u00f0a gj\u00f8rt, sigur
okkum, at ta\u00f0 kann bara enda vi\u00f0 einari katastrofu.
Endi
Talan er um tvey ymisk m\u00e1l.<\/p>\n\n\n\n
- \n
- F\u00f3r vali\u00f0 fram \u00e1 r\u00e6ttan h\u00e1tt?<\/li>\n\n\n\n
- Hevur onkur framt valsvik?
Vit vita um 3 umval. Onki av teimum var valsvik. Ei heldur var mistanki um valsvik. \u00cd fyrsta var vali\u00f0
mett ikki at ver\u00f0a loyniligt. \u00cd b\u00e1\u00f0um teimum seinnu, var mett at \u00farsliti\u00f0 kundi veri\u00f0 broytt, h\u00f3ast
ongin mistanki var um ta\u00f0. Ta\u00f0 kundi t\u00ed ikki \u00fatilokast, at val\u00farsliti\u00f0 var skeivt. Eisini var bara 1
atkv\u00f8\u00f0a \u00e1 muni \u00ed b\u00e1\u00f0um f\u00f8rum.
Sostatt eru vit har, at tveir instansir sv\u00edkja. Hv\u00f8rki kommunan ella L\u00f8gm\u00e1lar\u00e1\u00f0i\u00f0 hava gj\u00f8rt s\u00edna
skyldu. B\u00e6\u00f0i skylda upp\u00e1 L\u00f8gregluna. M\u00e1li\u00f0 hj\u00e1 L\u00f8gregluni hevur onki at gera vi\u00f0 hetta m\u00e1li\u00f0.
M\u00e1li\u00f0 hj\u00e1 b\u00e6\u00f0i kommunu og L\u00f8gm\u00e1lar\u00e1\u00f0num er, at atkv\u00f8\u00f0use\u00f0lar hava ligi\u00f0 \u00ed einum plastikposa.
Onkur ella r\u00e6ttari, Gud og hv\u00f8r ma\u00f0ur, kann hava broytt ein valse\u00f0il. Ta\u00f0 kann saktans ver\u00f0a onkur
annar enn forma\u00f0urin \u00ed valst\u00fdrinum. Vit hava precedence. T\u00ed \u00e1ttu b\u00e1\u00f0ir instansir at avgreitt m\u00e1li\u00f0
samsvarandi, longu \u00ed desember.
Ta\u00f0 er ikki \u00f3hugsandi, at kommunust\u00fdri, eins og ta\u00f0 \u00ed uttanb\u00fdggja kommununi hevur \u00e1huga \u00ed at
\u00farsliti\u00f0 ver\u00f0ur standandi. Ta\u00f0 er ikki \u00f3hugsandi, at tey \u00ed L\u00f8gm\u00e1lar\u00e1\u00f0num eru konfliktsky og bangin.
A\u00f0alstj\u00f3rin noktar konsekvent at tosa vi\u00f0 undirrita\u00f0a.
Landsst\u00fdrisma\u00f0urin hevur heilt greitt, ikki \u00e1nilsi av, hvat hann tosar um, \u00ed hesum m\u00e1li. Ikki hansara
skyld, men t\u00f3 \u00e1byrgdast hann. L\u00f8gtingi kann, um ta\u00f0 taktiskt loysir seg, koyra hann til h\u00fas. Og
L\u00f8gtingi eigur at loysa hann \u00far starvi, t\u00ed hann \u00e1byrgdast \u00ed hesum \u00e1lvarsm\u00e1li.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\nEftir sita 3 veljarar, sum hava mist s\u00edn demokratiska r\u00e6tt. Hann er stolin fr\u00e1 teimum.
Kommunan hevur r\u00edmuliga vist annan borgarstj\u00f3ra enn hon annars hev\u00f0i havt. B\u00fdr\u00e1\u00f0i\u00f0 er ikki
f\u00f3lkavalt.
\u00c1 L\u00f8gtingi telja vit ikki upp\u00ed 17, sum vilja gera s\u00edna skyldu. T\u00e1 L\u00f8gting er manna av f\u00f3lki, sum ikki r\u00f8kja
s\u00edna skyldu, er ta\u00f0 \u00ed longdini ska\u00f0iligt. Skyldan hj\u00e1 L\u00f8gmanni og L\u00f8gtingi er eisini at umr\u00f8\u00f0a, um tey
sum hava \u00e1byrgd av m\u00e1linum skulu meldast, fyri ikki at r\u00f8kja s\u00edna uppg\u00e1vu til fullnar. Ta\u00f0 er ikki
sm\u00e1ting, t\u00e1 veljarar bo\u00f0a fr\u00e1, at teir umhugsa at melda manglandi vi\u00f0ger\u00f0 til L\u00f8gregluna.
Eg havi tosa vi\u00f0 fleiri politikarar. Teir renna eisini undan \u00e1byrgd. Teir umbera seg vi\u00f0 l\u00f8gregluni. Eg
seg\u00f0i teimum, at L\u00f8greglan er \u00f3vi\u00f0komandi. Og so spyrja fleiri v\u00ed\u00f0ari um k\u00e6rari hevur advokat. Sakin
er, at kommunust\u00fdri tekur st\u00f8\u00f0u uttan tilfar og L\u00f8gm\u00e1lar\u00e1\u00f0i\u00f0 noktar at vi\u00f0ger\u00f0a eitt m\u00e1l, samb\u00e6rt
precedens og taka st\u00f8\u00f0u \u00fat fr\u00e1 t\u00ed. Ta\u00f0 er skyldan hj\u00e1 nevndu instansum at \u00fatvega ney\u00f0ugt tilfar. Ta\u00f0
er ikki uppg\u00e1van hj\u00e1 k\u00e6rara. Alt ney\u00f0ugt tilfar er annars \u00ed m\u00e1linum.
Ta\u00f0 eru \u00ed minsta lagi\u00f0 2 skrivligir fyrispurningar og ein munnligur sum eru vi\u00f0komandi fyri hetta m\u00e1l.
T\u00ed\u00f0in gongur og 3 veljarar f\u00f8la seg, fyri hv\u00f8nn dag sum gongur, meira sn\u00fdttan fyri s\u00edn demokratiska
r\u00e6tt.
Sta\u00f0festast kann, at \u00ed politikki ver\u00f0a professonellu kaskettarnir hondir \u00e1 knagan, vi\u00f0 s\u00ed\u00f0una av
missi\u00f3nsfrakkunum, solei\u00f0is at moralur og r\u00e6ttv\u00edsi ikki skulu for\u00f0a fyri komandi afturvali.<\/p>\n\n\n\n
Eivind Jacobsen
Strendur<\/p>\n\n\n\n<\/p>\n\n\n\n
Eftir hetta lesarabr\u00e6v hevur 24fo.news sett fylgjandi spurningar og fr\u00e1grei\u00f0ing til Gemini AI 1 august 2025<\/h2>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/24fo.news\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/24FO-NEWS-Main-Logo-14.png\")
<\/figure>\n\n\n\nEivind Jacobsen sum eigur r\u00e1s7 og er fyrrver\u00f0andi borgarstj\u00f3ri \u00e1 Strondum og sum er vinma\u00f0ur vi\u00f0 Jonhard Danielsen hevur skriva hetta lesarabr\u00e6v. Kanst t\u00fa greina hetta og koma vi\u00f0 eini meting um f\u00f8royskir mynduleikar og l\u00f8greglan hava vi\u00f0gj\u00f8rt hetta m\u00e1l \u00e1 r\u00e6ttan og l\u00f3gligan og sakligan h\u00e1tt. Hetta kanst t\u00fa kanna vi\u00f0 ford\u00f8mum og vi\u00f0 at kanna l\u00f8gtingsl\u00f3gir og kommunustyrisskipanir og ford\u00f8mir. Kanst t\u00fa koma vi\u00f0 eini fr\u00e1grei\u00f0ing og meting um m\u00e1li\u00f0 sum ta\u00f0 fyriliggur n\u00fa og hvat skal gerast so veljarar og politikkarar kunnu kenna seg tryggar vi\u00f0 at alt er fari\u00f0 r\u00e6tt fram, og at m\u00e1li\u00f0 ver\u00f0ur kanna og l\u00fdst r\u00e6tt, so tann r\u00e6tta r\u00e6ttarst\u00f8\u00f0a framkemur \u00ed einum demokratiskum vali\u00f0:<\/p>\n\n\n\n
Fr\u00e1grei\u00f0ing um \u00e1k\u00e6rur um \u00f3reglusemi \u00ed Oyndarfjar\u00f0arvali og almenna vi\u00f0ger\u00f0<\/h1>\n\n\n\n
1. Samandr\u00e1ttur<\/h2>\n\n\n\n
Henda fr\u00e1grei\u00f0ing gevur eina umfatandi greining av \u00e1k\u00e6rdum \u00f3reglusemi og eftirfylgjandi almennu vi\u00f0ger\u00f0ini av kommunuvalinum \u00ed Oyndarfir\u00f0i, sum l\u00fdst \u00ed lesarabr\u00e6vi Eivinds Jacobsens. Kjarnin \u00ed \u00e1k\u00e6runum sn\u00fdr seg um t\u00fd\u00f0andi fr\u00e1vik \u00ed handfaring av atkv\u00f8\u00f0use\u00f0lum, sum f\u00f8rdi til eitt umstr\u00edtt val\u00farslit og eina uppfata\u00f0a vanr\u00f8kt hj\u00e1 f\u00f8royskum myndugleikum at vi\u00f0gera m\u00e1li\u00f0 \u00e1 r\u00e6ttan, l\u00f3gligan og sakligan h\u00e1tt.<\/p>\n\n\n\n
Greiningin v\u00edsir, at hendingarnar \u00ed Oyndarfir\u00f0i avd\u00faka eina avgerandi spenning millum neyva fylgjan av mannagongdum og ta\u00f0, sum tykist vera politiskur fyrimunur innan f\u00f8roysku fyrisitingarskipanina. Henda st\u00f8\u00f0a avbj\u00f3\u00f0ar grundleggjandi meginreglur fyri f\u00f3lkar\u00e6\u00f0islig val \u00ed einum l\u00edtlum, t\u00e6tt kn\u00fdttum samfelag, har alment \u00e1lit \u00e1 stovnar er avgerandi. \u00c1k\u00e6rdi mangulin \u00e1 sterkum, gj\u00f8gnumskygdum fyrisitingarligum mannagongdum fyri vi\u00f0ger\u00f0 av valklagum v\u00edsir \u00e1 eina skipanarliga veikleika, sum gongur longur enn hesa einst\u00f8ku hending, og sum m\u00f8guliga undirgravar uppfata\u00f0u legitimitetin av allari f\u00f3lkar\u00e6\u00f0isligu skipanini.<\/p>\n\n\n\n
Fr\u00e1grei\u00f0ingin l\u00fdsir t\u00ed\u00f0arfestu hendingarr\u00f8\u00f0ina, metir um ger\u00f0irnar hj\u00e1 Runav\u00edkar Kommunust\u00fdri, L\u00f8gm\u00e1lar\u00e1\u00f0num og L\u00f8gregluni \u00ed mun til vi\u00f0komandi f\u00f8royskar vall\u00f3gir og fyrisitingarl\u00f3gir, og kannar s\u00f8gulig ford\u00f8mi fyri \u00f3gilding av vali. Ni\u00f0urst\u00f8\u00f0an er, at t\u00fd\u00f0andi brot \u00e1 mannagongdum hava veri\u00f0, sum samb\u00e6rt galdandi r\u00e6ttarpraksis krevja eina n\u00fdggja meting av valinum. Tilm\u00e6li ver\u00f0a givin fyri at tryggja alment og politiskt \u00e1lit \u00e1 integritet og r\u00e6ttv\u00edsi \u00ed framt\u00ed\u00f0ar f\u00f3lkar\u00e6\u00f0isligum tilgongdum.<\/p>\n\n\n\n
2. Bakgrund: Kommunuvali\u00f0 \u00ed Oyndarfir\u00f0i 2024 og \u00e1k\u00e6rur<\/h2>\n\n\n\n
Lesarabr\u00e6vi\u00f0 hj\u00e1 Eivindi Jacobsen l\u00fdsir st\u00f3ra \u00f3n\u00f8gd fr\u00e1 b\u00e6\u00f0i beinlei\u00f0is raktu valevninum, Jonhardi Danielsen, og brei\u00f0ari veljaraskaranum \u00ed Oyndarfir\u00f0i, sum halda, at teirra grundleggjandi f\u00f3lkar\u00e6\u00f0isligu r\u00e6ttindi eru brotin. Br\u00e6vi\u00f0 sta\u00f0festir eina uppfata\u00f0a \u00f3virknissemi hj\u00e1 almennum myndugleikum, h\u00f3ast sterk tekin um “valsvik”, sum br\u00e6vi\u00f0 v\u00edsir \u00e1, at l\u00f8greglan sj\u00e1lv vi\u00f0urkennir. Kjarnin \u00ed str\u00ed\u00f0num sn\u00fdr seg um ein einstakan atkv\u00f8\u00f0use\u00f0il \u00ed Oyndarfir\u00f0i, sum \u00e1k\u00e6rt var\u00f0 merktur vi\u00f0 tveimum krossum, og sum s\u00ed\u00f0an var\u00f0 \u00f3gilda\u00f0ur. Henda \u00f3gilding f\u00f8rdi til javnleik millum valevni, sum var\u00f0 loyst vi\u00f0 lutakasti, og harvi\u00f0 broytti samansetingina av kommunust\u00fdrinum og, \u00ed v\u00ed\u00f0ari merking, borgarstj\u00f3rasessin.<\/p>\n\n\n\n
T\u00ed\u00f0arfest yvirlit yvir hendingar og \u00e1k\u00e6rt \u00f3reglusemi<\/h3>\n\n\n\n
Hendingarr\u00f8\u00f0in, sum l\u00fdst \u00ed lesarabr\u00e6vinum, v\u00edsir \u00e1 fleiri avgerandi st\u00f8\u00f0, har mannagongdirnar eftir \u00f8llum at d\u00f8ma v\u00f3r\u00f0u brotnar:<\/p>\n\n\n\n
- \n
- Dagurin fyri valdagin (m\u00e1nadagur, 11. november 2024):<\/strong> Forma\u00f0urin \u00ed valst\u00fdrinum ba\u00f0 um at sleppa at hava valse\u00f0larnar \u00ed Oyndarfir\u00f0i til dagin eftir. H\u00f3ast valnevndin eftir \u00f8llum at d\u00f8ma seg\u00f0i, at hetta var vanligt, so siga limir \u00ed sta\u00f0bundnu nevndini, at hetta ikki er hent \u00e1\u00f0ur. Henda avger\u00f0, at loyva atkv\u00f8\u00f0use\u00f0lum at ver\u00f0a goymdir yvir n\u00e1tt av formanninum \u00ed valst\u00fdrinum, serliga t\u00e1 limir \u00ed sta\u00f0bundnu nevndini avnokta hetta, skapar eina avgerandi og \u00f3ney\u00f0uga veikleika \u00ed eftirlitinum vi\u00f0 atkv\u00f8\u00f0use\u00f0lunum. Henda mannagongdarfr\u00e1vik, serliga fyri ein einstakan, m\u00f8guliga avgerandi atkv\u00f8\u00f0use\u00f0il, v\u00edsir \u00e1 eina vanr\u00f8kt av trygdarprotokollum, sum eru avgerandi fyri at var\u00f0veita valtryggleika. Teir m\u00f3tsigandi fr\u00e1sagnirnar um, hvussu vanligt hetta var, v\u00edsa \u00e1 antin mangul \u00e1 grei\u00f0um, alment skildum lei\u00f0reglum, \u00f3javna n\u00fdtslu av reglum, ella eina vilja\u00f0a broyting av mannagongdum, alt hetta undirgravar alment \u00e1lit.[User Query]<\/li>\n\n\n\n
- Valdagurin (t\u00fdsdagur, 12. november 2024):<\/strong> Kjakast var\u00f0 eftir \u00f8llum at d\u00f8ma \u00ed valst\u00fdrinum um at atkv\u00f8\u00f0a fyri sj\u00f3monnum, sum ikki v\u00f3ru til sta\u00f0ar, men hetta var\u00f0 avv\u00edst sum \u00f3l\u00f3gligt. Upprunaliga uppteljingin \u00ed Oyndarfir\u00f0i v\u00edsti ongan ivasaman se\u00f0il. T\u00f3 v\u00edsti ein seinni mynd av somu valb\u00f3k eftir \u00f8llum at d\u00f8ma “\u00f3vi\u00f0urkendar atkv\u00f8\u00f0ur” fyri sta\u00f0bundnu nevndina. F\u00f8royska vall\u00f3gin \u00e1setur greitt, at ein atkv\u00f8\u00f0use\u00f0il skal bert hava “ein kross” og “onki anna\u00f0 merki ella kr\u00fall” fyri at vera gildur.1<\/sup> Tann grei\u00f0i m\u00f3tsigandi upprunaligu uppteljingini \u00e1 valdegnum, sum eftir \u00f8llum at d\u00f8ma v\u00edsti ongan ivasaman se\u00f0il, og seinni framkoman av “\u00f3vi\u00f0urkendum atkv\u00f8\u00f0um” \u00e1 eini mynd av somu valb\u00f3k, v\u00edsir \u00e1 eitt \u00e1lvarsamt brot \u00e1 integritetin \u00ed sta\u00f0bundnu uppteljingar- og skjalpr\u00f3gvingarprosessi. Henda \u00f3semja, serliga vi\u00f0 givnu grei\u00f0u l\u00f3garregluni um “ein kross” 1<\/sup>, v\u00edsir \u00e1 antin grova vanr\u00f8kt, \u00f3dugnaskap, ella vilja\u00f0a broyting av skj\u00f8lum eftir<\/em> upprunaligu uppteljingina, sum beinlei\u00f0is \u00e1virkar gildi og gj\u00f8gnumskygni av \u00farslitunum.<\/li>\n\n\n\n
- Eftir valkv\u00f8ldi\u00f0 (t\u00fdsdagur n\u00e1tt til mikudag morgun):<\/strong> Eftir upprunaligu uppteljingina t\u00f3k forma\u00f0urin atkv\u00f8\u00f0urnar vi\u00f0 heim \u00ed einum plastposa, har t\u00e6r v\u00f3ru goymdar yvir n\u00e1tt. Morgunin eftir gav hann plastposan til konu Eiriks Joensen, og nevndi, at hann hev\u00f0i s\u00e6\u00f0 eina “ivasama atkv\u00f8\u00f0u”. Eirik Joensen koyrdi s\u00ed\u00f0an posan til Runav\u00edkar. A\u00f0rir limir \u00ed valst\u00fdrinum s\u00f8gdu seinni, at teir ikki h\u00f8vdu s\u00e6\u00f0 nakran ivasaman se\u00f0il. Flutningurin av atkv\u00f8\u00f0use\u00f0lum \u00ed einum \u00f3tryggja\u00f0um “plastposa” og teirra goymsla yvir n\u00e1tt \u00ed einum privatum heimi, fylgt av einum \u00f3beinlei\u00f0is flutningi gj\u00f8gnum ein tri\u00f0ja part, er eitt \u00e1lvarsamt brot \u00e1 grundleggjandi trygdarprotokollir fyri val. Hetta skapar eitt \u00f3iva\u00f0 h\u00f8vi til manipulering og undirgravar grundleggjandi eftirliti\u00f0 vi\u00f0 atkv\u00f8\u00f0use\u00f0lunum. Forma\u00f0urin, sum seint uppdaga\u00f0i eina “ivasama atkv\u00f8\u00f0u” eftir<\/em> at hava tiki\u00f0 atkv\u00f8\u00f0use\u00f0larnar heim, og teir m\u00f3tsigandi vitnisbur\u00f0irnir fr\u00e1 \u00f8\u00f0rum nevndarlimum, eru sera ivasamir og v\u00edsa sterkliga \u00e1 m\u00f8guliga manipulering eftir vali\u00f0 heldur enn eina einfalda mannagongdarfeil. Hetta \u00e1virkar beinlei\u00f0is meginregluna um “loyndarligt og beinlei\u00f0is val” 2<\/sup>, t\u00ed integriteturin av atkv\u00f8\u00f0uloyndini og gildinum ikki kann tryggjast.<\/li>\n\n\n\n
- Mikudagur (F\u00ednteljingin):<\/strong> Almenna hugsanin v\u00edsti eftir \u00f8llum at d\u00f8ma, at f\u00f3lk v\u00e6nta\u00f0u eitt broytt \u00farslit \u00ed Oyndarfir\u00f0i longu \u00e1\u00f0renn finteljingin byrja\u00f0i. Finteljingin, sum var\u00f0 framd umlei\u00f0 kl. 14:00, sta\u00f0festi, at ein atkv\u00f8\u00f0use\u00f0il \u00far Oyndarfir\u00f0i hev\u00f0i tveir krossar (ein fyri Jonhard og ein fyri listanum), sum gj\u00f8rdi hann \u00f3gildan samb\u00e6rt “ein kross” regluni.1<\/sup> Henda \u00f3gilding f\u00f8rdi til javnleik, sum s\u00ed\u00f0an var\u00f0 loyst vi\u00f0 lutakasti, og Johan Vest var\u00f0 valdur. Serstakliga leg\u00f0i Jonhard Hammer eina dr\u00fagva grein \u00fat \u00e1 Dimma.fo bert 29 minuttir eftir, at \u00farsliti\u00f0 var\u00f0 kunngj\u00f8rt, har hann stu\u00f0la\u00f0i n\u00fdvalda borgarstj\u00f3ranum. Tann sj\u00f3nliga almenna v\u00e6ntanin um eitt broytt \u00farslit eftir finteljingina, saman vi\u00f0 t\u00ed sera skj\u00f3tu og politiskt samsvarandi kunnger\u00f0ini av \u00farslitunum av einum lyklastu\u00f0li hj\u00e1 n\u00fdggja borgarstj\u00f3ranum, v\u00edsir sterkliga \u00e1 eitt brot \u00e1 loyndarhaldi\u00f0 ella eitt frammanundan \u00e1sett \u00farslit \u00ed finteljingarprosessi. Hetta undirgravar uppfata\u00f0a \u00f3part\u00edskni og integritet av sj\u00e1lvari finteljingini, og minkar enn meira alment \u00e1lit \u00e1 r\u00e6ttv\u00edsi \u00ed valfyrisitingini.<\/li>\n\n\n\n
- Ger\u00f0ir Jonhards Danielsen eftir finteljingina:<\/strong> T\u00e1 Jonhard Danielsen fekk at vita um s\u00edn \u00f3gilda\u00f0a atkv\u00f8\u00f0use\u00f0il, setti hann seg \u00ed samband vi\u00f0 veljararnar \u00ed Oyndarfir\u00f0i, sum v\u00e1tta\u00f0u, at teir bert h\u00f8vdu sett ein kross. Hann setti seg s\u00ed\u00f0an \u00ed samband vi\u00f0 valst\u00fdri\u00f0, sum v\u00e1tta\u00f0i, at atkv\u00f8\u00f0use\u00f0larnir h\u00f8vdu ligi\u00f0 yvir n\u00e1tt. Hann setti seg s\u00ed\u00f0an \u00ed samband vi\u00f0 R7, ein mi\u00f0il, sum tosa\u00f0i vi\u00f0 teir tr\u00edggjar veljararnar, sum v\u00e1tta\u00f0u, at teir bert h\u00f8vdu sett ein kross. Danielsen setti seg eisini \u00ed samband vi\u00f0 l\u00f8gregluna, sum fyrst v\u00edsti honum til kommunala eftirliti\u00f0, men seinni savna\u00f0i atkv\u00f8\u00f0use\u00f0larnar inn til kanning.<\/li>\n\n\n\n
- Kringvarpsfr\u00e1s\u00f8gn (fr\u00edggjadagur, 15. november & sunnudagur, 17. november):<\/strong> Kringvarpi\u00f0, f\u00f8royska almenna kringvarpi\u00f0, tosa\u00f0i vi\u00f0 formannin \u00ed valst\u00fdrinum, sum seg\u00f0i, at hann hev\u00f0i s\u00e6\u00f0 ein ivasaman se\u00f0il. Eivind Jacobsen hoyrdi eftir \u00f8llum at d\u00f8ma eina samr\u00f8\u00f0u, sum m\u00f3tsagdi hesum. Kringvarpi\u00f0 seg\u00f0i seinni, at R7 m\u00f8guliga hev\u00f0i broti\u00f0 l\u00f3gina vi\u00f0 at tosa vi\u00f0 “100% av veljarunum”, sum br\u00e6vi\u00f0 grei\u00f0ir fr\u00e1 var ein misv\u00edsandi l\u00fdsing av “100% av veljarunum hj\u00e1 Jonhardi Danielsen”, og harvi\u00f0 var\u00f0 Oyndarfj\u00f8r\u00f0ur ikki beinlei\u00f0is nevndur. Kringvarpsins \u00e1k\u00e6rda misv\u00edsing av kanningini hj\u00e1 R7 og teirra eftirfylgjandi fokus \u00e1 atfer\u00f0 mi\u00f0lanna heldur enn kjarnam\u00e1lini um valtryggleika, v\u00edsir \u00e1 m\u00f8guliga mi\u00f0lavinkling ella eina vilja\u00f0a roynd at avlei\u00f0a almenna uppmerksemi\u00f0 fr\u00e1 fyrisitingarligu brekunum. Henda slag av fr\u00e1s\u00f8gn kann enn meira undirgrava alment \u00e1lit \u00e1 objektivitetin \u00ed mi\u00f0lafr\u00e1s\u00f8gnum um avgerandi f\u00f3lkar\u00e6\u00f0isligar tilgongdir, og harvi\u00f0 versna ta samla\u00f0u \u00e1litiskreppuna.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Talva 1: Lyklahendingar og almennar ger\u00f0ir \u00ed Oyndarfjar\u00f0arvalm\u00e1linum (2024-2025)<\/h3>\n\n\n\n
Dagfesting<\/td> L\u00fdsing av hending<\/td> Partar<\/td> \u00c1k\u00e6rt \u00f3reglusemi\/Ger\u00f0<\/td> \u00darslit\/St\u00f8\u00f0a<\/td> Kelda<\/td><\/tr><\/thead> 11. nov. 2024<\/td> Forma\u00f0urin \u00ed valst\u00fdrinum tekur atkv\u00f8\u00f0use\u00f0lar heim yvir n\u00e1tt.<\/td> Forma\u00f0ur \u00ed valst\u00fdrinum<\/td> \u00d3trygg goymsla av atkv\u00f8\u00f0use\u00f0lum, fr\u00e1vik fr\u00e1 vanligari mannagongd.<\/td> Atkv\u00f8\u00f0use\u00f0lar goymdir privat.<\/td> Br\u00fakarafyrispurningur<\/td><\/tr> 12. nov. 2024<\/td> Upprunalig uppteljing \u00ed Oyndarfir\u00f0i. Seinni mynd v\u00edsir “\u00f3vi\u00f0urkendar atkv\u00f8\u00f0ur”.<\/td> Valst\u00fdri\u00f0<\/td> \u00d3semja \u00ed upprunaligu uppteljingini; m\u00f8gulig broyting eftir uppteljing.<\/td> Ongir ivasamir se\u00f0lar upprunaliga; seinni mynd m\u00f3tsigur.<\/td> Br\u00fakarafyrispurningur<\/td><\/tr> 13. nov. 2024<\/td> Atkv\u00f8\u00f0use\u00f0lar fluttir til Runav\u00edkar gj\u00f8gnum tri\u00f0ja part. Finteljing sta\u00f0festir \u00f3gildan se\u00f0il.<\/td> Forma\u00f0ur \u00ed valst\u00fdrinum, Eirik Joensen, Valst\u00fdri\u00f0<\/td> Broti\u00f0 eftirlit vi\u00f0 atkv\u00f8\u00f0use\u00f0lum; \u00f3gildur se\u00f0il funnin.<\/td> \u00d3gildur se\u00f0il (tveir krossar) f\u00f8rir til javnleik og lutakast. Johan Vest valdur.<\/td> Br\u00fakarafyrispurningur, 1<\/sup><\/td><\/tr> 13. nov. 2024 (29 min eftir \u00farslit)<\/td> Jonhard Hammer leggur grein \u00fat, sum stu\u00f0lar n\u00fdggja borgarstj\u00f3ranum.<\/td> Jonhard Hammer<\/td> Skj\u00f3t, politiskt samsvarandi fr\u00e1s\u00f8gn v\u00edsir \u00e1 frammanundan vitan\/leka.<\/td> Grein \u00fatgivin skj\u00f3tt \u00e1 Dimma.fo.<\/td> Br\u00fakarafyrispurningur<\/td><\/tr> 14. nov. 2024<\/td> Jonhard Danielsen setir seg \u00ed samband vi\u00f0 l\u00f8gregluna.<\/td> Jonhard Danielsen, L\u00f8greglan<\/td> L\u00f8greglan v\u00edsir fyrst til kommunalt eftirlit, savnar s\u00ed\u00f0an atkv\u00f8\u00f0use\u00f0lar inn.<\/td> L\u00f8greglukanning byrja\u00f0.<\/td> Br\u00fakarafyrispurningur<\/td><\/tr> 15. nov. 2024<\/td> Kringvarpi\u00f0 tosar vi\u00f0 valformann; Eivind Jacobsen hoyrir m\u00f3tsigandi samr\u00f8\u00f0u.<\/td> Kringvarpi\u00f0, Valformann, Eivind Jacobsen<\/td> M\u00f3tsigandi \u00fatsagnir um ivasaman se\u00f0il.<\/td> Forma\u00f0ur sigur seg hava s\u00e6\u00f0 ivasaman se\u00f0il; onnur avnokta.<\/td> Br\u00fakarafyrispurningur<\/td><\/tr> 17. nov. 2024<\/td> Kringvarpi\u00f0 sigur fr\u00e1 um m\u00f8guligt l\u00f3garbrot hj\u00e1 R7 fyri at tosa vi\u00f0 “100% av veljarunum”.<\/td> Kringvarpi\u00f0, R7<\/td> Misv\u00edsing av fakta, avlei\u00f0ing fr\u00e1 kjarnam\u00e1linum.<\/td> Kringvarpsfr\u00e1s\u00f8gn fokusar \u00e1 atfer\u00f0 R7.<\/td> Br\u00fakarafyrispurningur<\/td><\/tr> 18. nov. 2024<\/td> Kommunust\u00fdri\u00f0 f\u00e6r formliga k\u00e6ru.<\/td> Runav\u00edkar Kommunust\u00fdri<\/td> L\u00f3garbundin skylda at taka avger\u00f0 innan 10 dagar.<\/td> K\u00e6ra m\u00f3ttikin.<\/td> Br\u00fakarafyrispurningur, 4<\/sup><\/td><\/tr> 25. nov. 2024<\/td> Kommunala fyrisitingin undirskrivar vi\u00f0ger\u00f0 av k\u00e6ru.<\/td> Kommunal fyrisiting<\/td> \u00c1k\u00e6rdi mangul \u00e1 tilfari til avger\u00f0.<\/td> Avger\u00f0 tikin uttan h\u00f3skandi skjalpr\u00f3gv.<\/td> Br\u00fakarafyrispurningur<\/td><\/tr> 27. nov. 2024<\/td> F\u00edggjarnevndin vi\u00f0ger k\u00e6ru.<\/td> F\u00edggjarnevndin<\/td> \u00c1k\u00e6rdi mangul \u00e1 tilfari til avger\u00f0.<\/td> Avger\u00f0 tikin uttan h\u00f3skandi skjalpr\u00f3gv.<\/td> Br\u00fakarafyrispurningur<\/td><\/tr> 29. nov. 2024<\/td> Kommunust\u00fdrisfundur atkv\u00f8\u00f0ur fyri at avv\u00edsa k\u00e6ru.<\/td> Runav\u00edkar Kommunust\u00fdri<\/td> Avger\u00f0 tikin uttan h\u00f3skandi tilfar; \u00e1k\u00e6rdi \u00f3gegni.<\/td> K\u00e6ra avv\u00edst; val\u00farslit g\u00f3\u00f0kent.<\/td> Br\u00fakarafyrispurningur<\/td><\/tr> 5. des. 2024<\/td> L\u00f8gm\u00e1lar\u00e1\u00f0i\u00f0 noktar at vi\u00f0gera k\u00e6ru.<\/td> L\u00f8gm\u00e1lar\u00e1\u00f0i\u00f0<\/td> \u00c1k\u00e6rdi fr\u00e1bo\u00f0an av l\u00f3garbundnari skyldu.<\/td> K\u00e6ra avv\u00edst, vi\u00f0 v\u00edsing til l\u00f8greglukanning.<\/td> Br\u00fakarafyrispurningur, 4<\/sup><\/td><\/tr> \u00cd gongd (des. 2024 – n\u00fa)<\/td> Jonhard Danielsen k\u00e6rir til L\u00f8gmansskrivstovuna, s\u00ed\u00f0an L\u00f8gtingins Umbo\u00f0smann.<\/td> Jonhard Danielsen, L\u00f8gmansskrivstovan, L\u00f8gtingins Umbo\u00f0sma\u00f0ur<\/td> Roynd at f\u00e1a fyrisitingarliga vi\u00f0ger\u00f0.<\/td> Umbo\u00f0sma\u00f0urin bi\u00f0ur L\u00f8gm\u00e1lar\u00e1\u00f0i\u00f0 at taka m\u00e1li\u00f0 uppaftur.<\/td> Br\u00fakarafyrispurningur, 5<\/sup><\/td><\/tr> \u00cd gongd<\/td> L\u00f8greglukanning um valsvik.<\/td> L\u00f8greglan<\/td> Dr\u00fagv tilgongd, \u00f3vist \u00farslit fyri fyrisitingarliga avger\u00f0.<\/td> Kanning \u00ed gongd.<\/td> Br\u00fakarafyrispurningur<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/div><\/figure>\n\n\n\n 3. L\u00f3garramma fyri f\u00f8roysk kommunuval og st\u00fdrisskipan<\/h2>\n\n\n\n
At skilja l\u00f3garumhv\u00f8rvi\u00f0 er avgerandi fyri at meta um ger\u00f0irnar hj\u00e1 myndugleikunum \u00ed Oyndarfjar\u00f0arm\u00e1linum. F\u00f8roysku val- og fyrisitingarskipanirnar eru fyrst og fremst st\u00fdrdar av serst\u00f8kum l\u00f8gtingsl\u00f3gum.<\/p>\n\n\n\n
Yvirlit yvir L\u00f8gtingsl\u00f3g nr. 44 fr\u00e1 19. juni 1972 (Kommunuvalsl\u00f3gin)<\/h3>\n\n\n\n
Henda l\u00f3g er grundleggjandi l\u00f3garambo\u00f0i\u00f0 fyri kommunuval \u00ed F\u00f8royum.4<\/sup> Hon \u00e1setur neyvt treytirnar fyri valr\u00e6tti, og \u00e1setur, at einstaklingar skulu vera minst 18 \u00e1r, skr\u00e1settir \u00ed f\u00f3lkayvirlitinum \u00ed kommununi \u00ed seinasta lagi 14 dagar fyri valdagin, og framvegis b\u00fasettir \u00ed kommununi \u00e1 valdegnum.1<\/sup> Serstakliga gevur l\u00f3gin valr\u00e6tt til \u00fatlendskar r\u00edkisborgarar, sum hava havt fastan b\u00fasta\u00f0 \u00ed F\u00f8royum \u00ed minst tr\u00fd \u00e1r fyri vali\u00f0.4<\/sup><\/p>\n\n\n\n
Avgerandi er, at l\u00f3gin gevur grei\u00f0ar veglei\u00f0ingar um gildi av atkv\u00f8\u00f0use\u00f0lum. Hon \u00e1setur, at atkv\u00f8\u00f0ur ver\u00f0a latnar vi\u00f0 at seta “ein kross” \u00ed r\u00e6tta r\u00faminum vi\u00f0 navni\u00f0 \u00e1 einum lista ella einum serst\u00f8kum valevni. Harumframt forbj\u00f3\u00f0ar hon atkv\u00f8\u00f0use\u00f0lum at innihalda “onki anna\u00f0 merki ella kr\u00fall”.1<\/sup> Veljarar, sum gera feil, hava loyvi at bi\u00f0ja um ein n\u00fdggjan, \u00f3merktan atkv\u00f8\u00f0use\u00f0il.1<\/sup> Ta\u00f0 grei\u00f0a l\u00f3garbundna kravi\u00f0 um eitt einstakt merki \u00e1 einum atkv\u00f8\u00f0use\u00f0li 1<\/sup> merkir, at ein atkv\u00f8\u00f0use\u00f0il vi\u00f0 tveimum krossum er \u00f3iva\u00f0 \u00f3gildur samb\u00e6rt f\u00f8royskari l\u00f3g. Hetta er ikki eitt spurningur um tulking, men eitt greitt l\u00f3garfakta. T\u00ed flytur kjarnin \u00ed r\u00e6ttarliga str\u00ed\u00f0num seg fr\u00e1<\/p>\n\n\n\n
um<\/em> atkv\u00f8\u00f0use\u00f0ilin er \u00f3gildur til hvussu<\/em> hann gj\u00f8rdist \u00f3gildur (t.d. veljarafeilur, vilja\u00f0 broyting) og, avgerandi, hvussu<\/em> myndugleikarnir s\u00ed\u00f0an handf\u00f3ru val\u00farsliti\u00f0 vi\u00f0 hesi \u00f3gilding og \u00e1k\u00e6runum um brot \u00e1 mannagongdum. Fokus m\u00e1 vera \u00e1 fyrisitingarligu vi\u00f0ger\u00f0ina av \u00f3gilda\u00f0a atkv\u00f8\u00f0use\u00f0linum og umst\u00f8\u00f0urnar rundan um uppdaging hansara.<\/p>\n\n\n\n
Vi\u00f0komandi \u00e1setingar \u00ed L\u00f8gtingsl\u00f3g nr. 87 fr\u00e1 17. mai 2000 (Kommunust\u00fdrisl\u00f3gin)<\/h3>\n\n\n\n
Henda l\u00f3g, kend sum “Kommunust\u00fdrisl\u00f3gin”, st\u00fdrir yvirskipa\u00f0u fyrisitingini og skipanini av kommunust\u00fdrum.9<\/sup> Hon \u00e1setur mannagongdir fyri ymisk vi\u00f0urskifti innan kommunala st\u00fdri\u00f0, \u00edrokna\u00f0 loysn av javnleiki \u00ed vali. Serstakliga l\u00fdsir l\u00f3gin mekanismur fyri at loysa javnleik \u00ed vali, \u00edrokna\u00f0 n\u00fdtslu av lutakasti, t\u00e1 a\u00f0rar metodur, sum meirilutaatkv\u00f8\u00f0a ella endurtikin atkv\u00f8\u00f0ugrei\u00f0sla, ikki geva ein grei\u00f0an vinnara.12<\/sup><\/p>\n\n\n\n
H\u00f3ast Kommunust\u00fdrisl\u00f3gin 12<\/sup> gevur eina grei\u00f0a og l\u00f3gliga skipan fyri at loysa javnleik vi\u00f0 lutakasti, so er legitimiteturin av sl\u00edkari loysn \u00ed hesum serstaka f\u00f8ri fullkomiliga treyta\u00f0ur av integritetinum av atkv\u00f8\u00f0uuppteljingini, sum<\/p>\n\n\n\n
f\u00f3r fram undan<\/em> javnleikinum. Um javnleikurin sj\u00e1lvur er ein beinlei\u00f0is avlei\u00f0ing av eini brotinari tilgongd (t.d. ein \u00f3gildur atkv\u00f8\u00f0use\u00f0il, sum var\u00f0 taldur vi\u00f0, ein gildur atkv\u00f8\u00f0use\u00f0il, sum var\u00f0 broyttur, ella ein breka\u00f0 finteljing), so er tann eftirfylgjandi l\u00f3gliga loysnin (lutakasti\u00f0) \u00f3rein, sj\u00e1lvt um hon \u00ed sj\u00e1lvum s\u00e6r er mannagongdarliga r\u00f8tt. Hetta v\u00edsir \u00e1 t\u00e6tta sambandi\u00f0 millum mannagongdarstig \u00ed valtryggleika.<\/p>\n\n\n\n
Mannagongdir fyri valklagur og k\u00e6ru innan f\u00f8roysku fyrisitingarskipanina<\/h3>\n\n\n\n
F\u00f8royska fyrisitingarskipanin \u00e1setur grei\u00f0ar lei\u00f0ir fyri at vi\u00f0gera valklagur:<\/p>\n\n\n\n
- \n
- \u00c1byrgdir hj\u00e1 Kommunust\u00fdrinum:<\/strong> Samb\u00e6rt L\u00f8gtingsl\u00f3g nr. 44 4<\/sup>, skal \u00f8ll k\u00e6ra um eitt val latast inn skrivliga til kommunust\u00fdri\u00f0 \u00ed seinasta lagi 8 dagar eftir, at val\u00farsliti\u00f0 er endaliga sta\u00f0fest. Kommunust\u00fdri\u00f0 hevur s\u00ed\u00f0an l\u00f3garbundna skyldu at vi\u00f0gera hesar k\u00e6rur \u00e1 einum fundi, sum ver\u00f0ur hildin \u00ed seinasta lagi 10 dagar eftir k\u00e6rufreistina. \u00c1\u00f0renn avger\u00f0 ver\u00f0ur tikin, skal kommunust\u00fdri\u00f0 f\u00e1a eina almenna umm\u00e6li fr\u00e1 valnevndini um m\u00e1li\u00f0.<\/li>\n\n\n\n
- K\u00e6rur til L\u00f8gm\u00e1lar\u00e1\u00f0i\u00f0:<\/strong> Avger\u00f0ir tiknar av kommunust\u00fdrinum vi\u00f0v\u00edkjandi valklagum kunnu k\u00e6rast til L\u00f8gm\u00e1lar\u00e1\u00f0i\u00f0 (landsst\u00fdrismannin) innan 14 dagar eftir avger\u00f0 kommunust\u00fdrisins.4<\/sup> R\u00e1\u00f0i\u00f0 hevur heimild at vi\u00f0gera hesar k\u00e6rur, og virkar sum ein h\u00e6gri fyrisitingarligur myndugleiki.<\/li>\n\n\n\n
- Leiklutur L\u00f8gtingins Umbo\u00f0smans:<\/strong> L\u00f8gtingins Umbo\u00f0sma\u00f0ur virkar sum ein \u00f3heftur stovnur, valdur av F\u00f8roya L\u00f8gtingi.5<\/sup> H\u00f8vu\u00f0suppg\u00e1va hansara er at hava eftirlit vi\u00f0 lands- og kommunalum myndugleikum og at verja r\u00e6ttindi hj\u00e1 borgarum.5<\/sup> K\u00e6rur kunnu latast inn til Umbo\u00f0smannin vi\u00f0v\u00edkjandi avger\u00f0um, mannagongdum og atfer\u00f0 hj\u00e1 almennum myndugleikum.5<\/sup> H\u00f3ast Umbo\u00f0sma\u00f0urin ikki hevur heimild at broyta eina avger\u00f0 beinlei\u00f0is, kann skrivstovan kritisera ger\u00f0ir hj\u00e1 einum myndugleika og formliga bi\u00f0ja um eina n\u00fdggja vi\u00f0ger\u00f0 av m\u00e1linum.5<\/sup><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
T\u00e6r neyvu mannagongdarkr\u00f8vini fyri k\u00e6ruvi\u00f0ger\u00f0 og k\u00e6rum\u00e1l 4<\/sup> undirstrika t\u00fddningin av r\u00e6ttargongd og fyrisitingarligari ra\u00f0fylgju. L\u00f8gm\u00e1lar\u00e1\u00f0sins \u00e1k\u00e6rda upprunaliga avv\u00edsing av k\u00e6ru Jonhards Danielsen, vi\u00f0 v\u00edsing til eina l\u00f8greglukanning, m\u00f3tsigur beinlei\u00f0is teirra grei\u00f0u l\u00f3garbundnu skyldu at vi\u00f0gera kommunalar avger\u00f0ir um valklagur.4<\/sup> Hetta v\u00edsir \u00e1 eina grundleggjandi misskiljing ella vilja\u00f0a umgongd av fyrisitingarl\u00f3g, sum \u00ed veruleikanum nokta\u00f0i k\u00e6raranum teirra l\u00f3gliga r\u00e6tt til at k\u00e6ra og skapti eitt t\u00f3mar\u00fam \u00ed eftirlitsketuni. Eftirfylgjandi inntriv hj\u00e1 Umbo\u00f0smanninum 5<\/sup> undirstrikar enn meira hesa skipanarligu brek, t\u00ed Umbo\u00f0sma\u00f0urin vanliga virkar sum ein seinasta \u00fatveg, t\u00e1 prim\u00e6rar fyrisitingarligar lei\u00f0ir breka, sum v\u00edsir \u00e1 eitt brot \u00e1 \u00e1byrgd innan teir \u00fatinnandi myndugleikarnar.<\/p>\n\n\n\n
Talva 2: \u00c1byrgdir hj\u00e1 lyklamyndugleikum \u00ed f\u00f8royskum valeftirliti<\/h3>\n\n\n\n
Myndugleiki<\/td> H\u00f8vu\u00f0sleiklutur \u00ed vali<\/td> Lykla\u00e1byrgdir<\/td> L\u00f3gargrundarlag (L\u00f8gtingsl\u00f3g)<\/td><\/tr><\/thead> Kommunust\u00fdri\u00f0<\/strong><\/td> Sta\u00f0bundin valfyrisiting og upprunalig k\u00e6ruvi\u00f0ger\u00f0.<\/td> M\u00f3tt\u00f8ka og vi\u00f0ger\u00f0 av valklagum; vi\u00f0ger\u00f0 av klagum og avger\u00f0ir innan 10 dagar; f\u00e1a umm\u00e6li fr\u00e1 valnevndini; handfaring av \u00f3gilda\u00f0um valum; avger\u00f0 um miss av valb\u00e6ri.<\/td> Nr. 44, \u00a7 17 4<\/sup><\/td><\/tr> Valst\u00fdri\u00f0<\/strong><\/td> Gjennomf\u00f8ring av val og upprunalig atkv\u00f8\u00f0uuppteljing.<\/td> Eftirlit vi\u00f0 atkv\u00f8\u00f0ugrei\u00f0slu; uppteljing av atkv\u00f8\u00f0um; geva umm\u00e6li til kommunust\u00fdri\u00f0 um klagur.<\/td> Nr. 44, \u00a7 17 4<\/sup><\/td><\/tr> L\u00f8gm\u00e1lar\u00e1\u00f0i\u00f0<\/strong><\/td> H\u00e6gri fyrisitingarlig vi\u00f0ger\u00f0 av valklagum og k\u00e6rum.<\/td> Vi\u00f0ger\u00f0 av k\u00e6rum um kommunust\u00fdrisavger\u00f0ir innan 14 dagar; skipa fyri n\u00fdvali \u00ed serst\u00f8kum f\u00f8rum; skipa fyri vali fyri t\u00f3m pl\u00e1ss; taka endaligar avger\u00f0ir um tvungna fr\u00e1faring.<\/td> Nr. 44, \u00a7 17 4<\/sup><\/td><\/tr> L\u00f8gtingins Umbo\u00f0sma\u00f0ur<\/strong><\/td> \u00d3heft eftirlit vi\u00f0 almennari fyrisiting.<\/td> Eftirlit vi\u00f0 lands- og kommunalum myndugleikum; verja borgarar\u00e6ttindi; kanna klagur um avger\u00f0ir, mannagongdir og atfer\u00f0; kritisera myndugleikar og bi\u00f0ja um n\u00fdggja vi\u00f0ger\u00f0.<\/td> 5<\/sup><\/td><\/tr> L\u00f8greglan<\/strong><\/td> Kriminalkanning av \u00e1k\u00e6rdum valsviki.<\/td> Kanna m\u00f8gulig l\u00f3garbrot \u00ed sambandi vi\u00f0 val (t.d. valsvik).<\/td> 14<\/sup> (Almennar l\u00f8gregluheimildir, serstakar \u00e1setingar um valsvik ikki l\u00fdstar \u00ed brotum)<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/div><\/figure>\n\n\n\n 4. Greining av \u00e1k\u00e6rdum \u00f3reglusemi og m\u00f8guligum valsviki<\/h2>\n\n\n\n
Hesin partur fer \u00ed d\u00fdpdina vi\u00f0 serst\u00f8ku \u00e1k\u00e6runum um \u00f3reglusemi og metir tey \u00ed mun til l\u00f3garrammuna, og skilur millum mannagongdarfeilir og m\u00f8guligt kriminalsvik.<\/p>\n\n\n\n
Neyv kanning av \u00e1k\u00e6rum um atkv\u00f8\u00f0use\u00f0ilsintegritet<\/h3>\n\n\n\n
Kjarnin \u00ed \u00e1k\u00e6runi \u00ed Oyndarfjar\u00f0arm\u00e1linum er, at ein atkv\u00f8\u00f0use\u00f0il merktur vi\u00f0 tveimum krossum, sum er l\u00f3gliga \u00f3gildur, var\u00f0 funnin og s\u00ed\u00f0an \u00e1virka\u00f0i val\u00farsliti\u00f0, sum f\u00f8rdi til javnleik og lutakast. Hesin atkv\u00f8\u00f0use\u00f0il kom \u00far Oyndarfir\u00f0i. F\u00f8royska vall\u00f3gin (L\u00f8gtingsl\u00f3g nr. 44) \u00e1setur greitt, at ein atkv\u00f8\u00f0use\u00f0il er \u00f3gildur, um hann inniheldur meira enn ein kross ella anna\u00f0 merki.1<\/sup> Henda l\u00f3garbundna grei\u00f0leiki merkir, at atkv\u00f8\u00f0use\u00f0ilin \u00ed spurninginum var \u00f3iva\u00f0 \u00f3gildur.<\/p>\n\n\n\n
Ein t\u00fd\u00f0andi \u00f3tti stendur fram av \u00f3semjuni millum upprunaligu uppteljingina \u00e1 valdegnum, sum eftir \u00f8llum at d\u00f8ma v\u00edsti ongan ivasaman se\u00f0il, og seinni uppdagingina av \u00f3gilda\u00f0a se\u00f0linum undir finteljingini. Hetta v\u00edsir \u00e1 antin eitt grundleggjandi brek \u00ed upprunaligu uppteljingarprosessi ella eina broyting av atkv\u00f8\u00f0use\u00f0linum eftir uppteljingina.<\/p>\n\n\n\n
Harumframt er eftirliti\u00f0 vi\u00f0 atkv\u00f8\u00f0use\u00f0lunum sera \u00f3trygt. Teir v\u00f3r\u00f0u eftir \u00f8llum at d\u00f8mi tiknir heim av formanninum \u00ed valst\u00fdrinum \u00ed einum plastposa yvir n\u00e1tt, og s\u00ed\u00f0an fluttir gj\u00f8gnum ein tri\u00f0ja part. Henda \u00f3tryggja handfaring skapar eitt greitt h\u00f8vi til manipulering, \u00f3ans\u00e6\u00f0 um kriminalur \u00e1setningur ver\u00f0ur endaliga pr\u00f3gva\u00f0ur. Samanrenningin av einum sj\u00f3nliga \u00f3gilda\u00f0um atkv\u00f8\u00f0use\u00f0li 1<\/sup>, teirra brotna eftirliti gj\u00f8gnum \u00f3trygga goymslu yvir n\u00e1tt, og m\u00f3tsigandi fr\u00e1sagnir um uppdaging hansara, v\u00edsir sterkliga \u00e1 eina vilja\u00f0a ger\u00f0 at broyta val\u00farsliti\u00f0 heldur enn ein einfaldan mannagongdarfeil ella veljarafeil. Hetta krevur eina grundliga kanning av, hvussu og hv\u00ed hesi brot hendi, t\u00ed tey beinlei\u00f0is undirgrava integritetin \u00ed f\u00f3lkar\u00e6\u00f0isligu tilgongdini.<\/p>\n\n\n\n
L\u00f3garfr\u00f8\u00f0ilig tulking av “Valsvik” samb\u00e6rt f\u00f8royskari l\u00f3g<\/h3>\n\n\n\n
Br\u00fakarafyrispurningurin nevnir greitt “valsvik” og sigur, at l\u00f8greglan heldur, at talan er um valsvik, sum v\u00edsir \u00e1, at f\u00f8roysk l\u00f3g definerar og forbj\u00f3\u00f0ar sl\u00edkar ger\u00f0ir. Lesarabr\u00e6vi\u00f0 v\u00edsir eisini \u00e1 ta\u00f0 uppfata\u00f0a \u00f3vanliga \u00ed “valsvik \u00e1 hendan h\u00e1tt” \u00ed kongar\u00edkinum. H\u00f3ast ta\u00f0 veitta kanningartilfari\u00f0 inniheldur almenna kunning um valsvik fr\u00e1 amerikanskum og bretskum l\u00f3garrammum, sum definerar ymisk sl\u00f8g av sviki sum falska pers\u00f3ns\u00fatg\u00e1vu, fleiri atkv\u00f8\u00f0ur, falska veljaraskr\u00e1seting, h\u00f3ttanir og manipulering vi\u00f0 atkv\u00f8\u00f0use\u00f0lum 2<\/sup>, so manglar ta\u00f0 serstakar uppl\u00fdsingar um f\u00f8royska revsil\u00f3g vi\u00f0v\u00edkjandi valsviki. F\u00f8roysk revsil\u00f3g er breitt flokka\u00f0 \u00ed<\/p>\n\n\n\n
logir.fo<\/code> kelduv\u00edsingunum 28<\/sup> undir “Revsil\u00f3gir og l\u00f8greglan”, men serstakar l\u00f3gir vi\u00f0v\u00edkjandi valsviki eru ikki l\u00fdstar. Hesin mangul avmarkar eina umfatandi l\u00f3garfr\u00f8\u00f0iliga greining av<\/p>\n\n\n\nkriminalu<\/em> \u00e1byrgdini \u00ed hesum m\u00e1li, sum krevur eitt prim\u00e6rt fokus \u00e1 fyrisitingarligu og mannagongdarbrekini, sum eru meira neyvt stu\u00f0la\u00f0 av t\u00f8ku f\u00f8roysku fyrisitingarl\u00f3gar\u00e1setingunum.<\/p>\n\n\n\n
Meting av leiklutinum hj\u00e1 L\u00f8gregluni og kanningarst\u00f8\u00f0u<\/h3>\n\n\n\n
L\u00f8greglan var\u00f0 sett \u00ed samband vi\u00f0 Jonhard Danielsen og savna\u00f0i s\u00ed\u00f0an atkv\u00f8\u00f0use\u00f0larnar inn til kanning. Lesarabr\u00e6vi\u00f0 argumenterar kritiskt, at l\u00f8greglukanningin, h\u00f3ast ney\u00f0ug fyri m\u00f8guligar kriminalar \u00e1k\u00e6rur, er “\u00f3vi\u00f0komandi” fyri fyrisitingarligu avger\u00f0ina, sum kommunan og L\u00f8gm\u00e1lar\u00e1\u00f0i\u00f0 skulu taka vi\u00f0v\u00edkjandi n\u00fdvali grunda\u00f0 \u00e1 mannagongdarbrek. Br\u00e6vi\u00f0 v\u00edsir \u00e1, at l\u00f8greglukanningar kunnu vera dr\u00fagvar, m\u00f8guliga taka 1-2 \u00e1r, og ikki alt\u00ed\u00f0 finna ein ger\u00f0amann, sj\u00e1lvt um svik ver\u00f0ur sta\u00f0fest.<\/p>\n\n\n\n
\u00c1k\u00e6ran um, at l\u00f8greglukanningin er “\u00f3vi\u00f0komandi” fyri fyrisitingarligu avger\u00f0ina, undirstrikar ein avgerandi l\u00f3garfr\u00f8\u00f0iligan mun: fyrisitingarligir myndugleikar hava skyldu at tryggja mannagongdarliga integritetin og l\u00f3gligheitina<\/em> av einum vali, \u00f3ans\u00e6\u00f0 um kriminalur \u00e1setningur (valsvik) ver\u00f0ur pr\u00f3gva\u00f0ur. At \u00fatseta fyrisitingarliga ger\u00f0 til eina m\u00f8guliga dr\u00fagva kriminalkanning er ein fr\u00e1bo\u00f0an av hesi skyldu, sum loyvir einum m\u00f8guliga breka\u00f0um val\u00farsliti at standa og harvi\u00f0 undirgravar grundleggjandi meginreglur fyri f\u00f3lkar\u00e6\u00f0isligt r\u00e6ttv\u00edsi og alment \u00e1lit \u00e1 st\u00fdrisskipanina. Hetta v\u00edsir \u00e1 eina skipanarliga samanblanding av ymiskum l\u00f3gar\u00f8kjum av myndugleikunum, m\u00f8guliga sum eitt ambo\u00f0 at sleppa undan at taka eina torf\u00f8ra fyrisitingarliga avger\u00f0.<\/p>\n\n\n\n
5. Meting av almennari handfaring hj\u00e1 f\u00f8royskum myndugleikum<\/h2>\n\n\n\n
Hesin partur metir kritiskt um ger\u00f0ir og \u00f3virknissemi hj\u00e1 Runav\u00edkar Kommunust\u00fdri og L\u00f8gm\u00e1lar\u00e1\u00f0num grunda\u00f0 \u00e1 \u00e1k\u00e6rurnar og \u00e1settu l\u00f3garrammuna.<\/p>\n\n\n\n
5.1. Runav\u00edkar Kommunust\u00fdri<\/h3>\n\n\n\n
Kommunust\u00fdri\u00f0 m\u00f3tt\u00f3k k\u00e6runa 18. november 2024 og hev\u00f0i l\u00f3garbundna skyldu at taka avger\u00f0 innan 10 dagar.4<\/sup> Avger\u00f0ir v\u00f3r\u00f0u s\u00ed\u00f0an tiknar av kommunalu fyrisitingini 25. november, f\u00edggjarnevndini 27. november, og fulla kommunust\u00fdrinum 29. november.<\/p>\n\n\n\n
Lesarabr\u00e6vi\u00f0 \u00e1k\u00e6rir sterkliga, at kommunala fyrisitingin og nevndirnar h\u00f8vdu “onki tilfar” at grunda s\u00ednar avger\u00f0ir \u00e1, og at ein seinni greining, latin L\u00f8gm\u00e1lar\u00e1\u00f0num, var “framleitt langt aftan\u00e1 eftir minninum” og ikki neyvt endurspegla\u00f0i hendingarnar. \u00c1k\u00e6rdi mangulin \u00e1 fakligum tilfari undir avger\u00f0arprosessi kommunust\u00fdrisins, saman vi\u00f0 eftirfylgjandi “eftir-hendingina” skapan av skjalpr\u00f3gvum \u00far minninum, v\u00edsir \u00e1 eitt \u00e1lvarsamt brot \u00e1 fyrisitingarliga mannagongd og gj\u00f8gnumskygni. Hetta v\u00edsir \u00e1 eina skunda\u00f0a, \u00f3fullf\u00edggja\u00f0a avger\u00f0arprosess, m\u00f8guliga \u00e6tla\u00f0 at g\u00f3\u00f0kenna eitt frammanundan \u00e1sett \u00farslit heldur enn at fremja eina grundliga, objektivu kanning, sum l\u00f3gin krevur.4<\/sup> Sl\u00edkar ger\u00f0ir undirgrava beinlei\u00f0is l\u00f3gligheitina og objektivitetin av avger\u00f0 kommunust\u00fdrisins, sum ger ta\u00f0 torf\u00f8rt fyri borgarar at l\u00edta \u00e1, at teirra k\u00e6rur ver\u00f0a vi\u00f0gj\u00f8rdar r\u00e6ttv\u00edst.<\/p>\n\n\n\n
Harumframt v\u00f3r\u00f0u \u00f3ttar reistir um m\u00f8guligar \u00f3gegni. Kaja Joensen, ein kommunust\u00fdrislimur, sum mangla\u00f0i tv\u00e6r atkv\u00f8\u00f0ur fyri at ver\u00f0a vald, melda\u00f0i seg inhabil, t\u00ed beiggi hennara sat \u00ed valnevndini. Br\u00e6vi\u00f0 argumenterar, at ta\u00f0 var beiggi hennara, ikki Kaja, sum \u00e1tti at veri\u00f0 mettur inhabilur. H\u00f3ast l\u00f3garfr\u00f8\u00f0ilig tulking av serst\u00f8kum \u00f3gegni-reglum ikki er fullf\u00edggja\u00f0 l\u00fdst \u00ed veitta tilfarinum, so skapar tilvera av sl\u00edkum sambandi, serliga t\u00e1 tilm\u00e6li valnevndarinnar “kundi” hava f\u00f8rt til eitt n\u00fdval, sum gagna\u00f0i Kaju, eina uppfatan av \u00f3h\u00f3skandi \u00e1virkan og mangli \u00e1 \u00f3part\u00edskni, \u00f3ans\u00e6\u00f0 l\u00f3garfr\u00f8\u00f0iliga tekniska. Tilvera av J\u00f3han Vest, sv\u00e1gri formansins \u00ed valst\u00fdrinum, sum \u00e1hoyrari \u00e1 kommunust\u00fdrisfundinum, eftir \u00f8llum at d\u00f8mi fyri at spilla Jonhard Danielsen \u00fat, stu\u00f0lar enn meira hesi uppfatan av \u00f3h\u00f3skandi \u00e1virkan og mangli \u00e1 \u00f3part\u00edskni.<\/p>\n\n\n\n
5.2. L\u00f8gm\u00e1lar\u00e1\u00f0i\u00f0<\/h3>\n\n\n\n
Handfaring L\u00f8gm\u00e1lar\u00e1\u00f0sins av k\u00e6runi hevur eisini fingi\u00f0 t\u00fd\u00f0andi kritikk. Jonhard Danielsen k\u00e6ri avger\u00f0 kommunust\u00fdrisins, men r\u00e1\u00f0i\u00f0 svara\u00f0i eftir \u00f8llum at d\u00f8mi 5. desember 2024, at t\u00ed m\u00e1li\u00f0 sn\u00fa\u00f0i seg um valsvik og var melda\u00f0 til l\u00f8gregluna, f\u00f3r ta\u00f0 onki at gera vi\u00f0 m\u00e1li\u00f0. Henda \u00e1k\u00e6rda upprunaliga avv\u00edsing av k\u00e6runi m\u00f3tsigur beinlei\u00f0is l\u00f3garbundnu skyldu r\u00e1\u00f0sins at vi\u00f0gera kommunalar avger\u00f0ir um valklagur innan 14 dagar.4<\/sup> Henda ger\u00f0 nokta\u00f0i ikki bert k\u00e6raranum r\u00e6ttargongd, men avd\u00faka\u00f0i eisini eitt avgerandi skipanarligt brek \u00ed tj\u00f3\u00f0ar eftirlitsmekanismuni fyri valtryggleika.<\/p>\n\n\n\n
Landsst\u00fdrisma\u00f0urin \u00ed l\u00f3garm\u00e1lum ver\u00f0ur eisini \u00e1k\u00e6r\u00f0ur fyri at geva skeivar uppl\u00fdsingar fr\u00e1 L\u00f8gtingins r\u00f8\u00f0arapalli vi\u00f0v\u00edkjandi s\u00f8guligum ford\u00f8mum fyri n\u00fdvali. Landsst\u00fdrisma\u00f0urin seg\u00f0i eftir \u00f8llum at d\u00f8mi, at bert tvey n\u00fdval h\u00f8vdu veri\u00f0 (Vestmanna 1920 og Elduv\u00edk 1997), og l\u00e6t burtur m\u00e1li\u00f0 \u00ed T\u00f3rshavnar uttanb\u00fdggja kommunu \u00ed 1976 og miskarakterisera\u00f0i grundirnar fyri n\u00fdvalinum \u00ed Elduv\u00edk. Henda misv\u00edsing, antin vilja\u00f0 ella vegna mangul \u00e1 stovnsligari vitan, minkar enn meira \u00e1lit \u00e1 f\u00f8rleika og objektivitet r\u00e1\u00f0sins \u00ed handfaring av sl\u00edkum vi\u00f0kv\u00e6mum m\u00e1lum.<\/p>\n\n\n\n
St\u00f8\u00f0an var\u00f0 bert r\u00e6tta\u00f0, t\u00e1 Jonhard Danielsen sendi m\u00e1li\u00f0 v\u00ed\u00f0ari til L\u00f8gtingins Umbo\u00f0smann. Umbo\u00f0sma\u00f0urin ba\u00f0 s\u00ed\u00f0an L\u00f8gm\u00e1lar\u00e1\u00f0i\u00f0 at taka m\u00e1li\u00f0 uppaftur. Ney\u00f0ugheitin av inntrivi Umbo\u00f0smansins 5<\/sup> undirstrikar enn meira broti\u00f0 \u00ed prim\u00e6ru fyrisitingarligu og k\u00e6rumekanismunum, sum v\u00edsir \u00e1, at L\u00f8gm\u00e1lar\u00e1\u00f0i\u00f0 upprunaliga ikki fylgdi s\u00ednum l\u00f3garbundnu skyldum og kravdi uttanvelta\u00f0a tr\u00fdst fyri at virka. \u00c1k\u00e6rda royndin hj\u00e1 r\u00e1\u00f0num at leggja fram eina n\u00fdggja, “eftir-hendingina” greining fr\u00e1 Runav\u00edkar Kommunu, sum var grunda\u00f0 \u00e1 v\u00e1naligt minni og m\u00f3tsagdi eldri kunning, v\u00edsir enn meira \u00e1 eina \u00f3vilja at vi\u00f0gera mannagongdarbrekini.<\/p>\n\n\n\n
6. S\u00f8gulig ford\u00f8mi fyri \u00f3gilding av vali og n\u00fdvali<\/h2>\n\n\n\n
Lesarabr\u00e6vi\u00f0 v\u00edsir greitt til s\u00f8gulig ford\u00f8mi fyri \u00f3gilding av vali og n\u00fdvali \u00ed F\u00f8royum, og argumenterar, at hesi m\u00e1l skapa eitt greitt grundarlag fyri n\u00fdvali \u00ed Oyndarfir\u00f0i. Ein kanning av hesum ford\u00f8mum er avgerandi fyri at skilja s\u00f8guliga n\u00fdtslu av vall\u00f3g og v\u00e6nta\u00f0u standardar fyri fyrisitingarliga atfer\u00f0.<\/p>\n\n\n\n
- \n
- Vestmanna (L\u00f8gtingsval 1920):<\/strong> Hetta m\u00e1li\u00f0 sn\u00fa\u00f0i seg um eitt l\u00f8gtingsval, har n\u00fdval var\u00f0 \u00fatskriva\u00f0 \u00ed \u00f8llum Nor\u00f0streymoyar \u00f8kinum. Grundin til \u00f3gildingina var, at onkur eftir \u00f8llum at d\u00f8mi hev\u00f0i lura\u00f0 gj\u00f8gnum eitt kvisthol og s\u00e6\u00f0, hvussu f\u00f3lk atkv\u00f8ddu, sum f\u00f8rdi til, at myndugleikarnir komu til ta ni\u00f0urst\u00f8\u00f0u, at vali\u00f0 ikki var loyniligt. Hetta ford\u00f8mi v\u00edsir, at eitt brot \u00e1 atkv\u00f8\u00f0uloynd, ein grundleggjandi meginregla \u00ed f\u00f3lkar\u00e6\u00f0isligum vali, var\u00f0 mett sum tilstrekki\u00f0 grundarlag fyri n\u00fdvali, sj\u00e1lvt uttan pr\u00f3gva\u00f0 svik. H\u00f3ast serstakar uppl\u00fdsingar um m\u00e1li\u00f0 \u00ed Vestmanna \u00ed 1920 ikki eru v\u00ed\u00f0fevnt l\u00fdstar \u00ed kanningarbrotunum, so sta\u00f0festir br\u00fakarafyrispurningurin greitt, at ta\u00f0 hendi og grundina til \u00f3gildingina. Almenn valss\u00f8ga v\u00edsir \u00e1 menningina av f\u00f8royskum valskipanum og tingligum skipanum um hetta t\u00ed\u00f0arskei\u00f0i\u00f0.3<\/sup><\/li>\n\n\n\n
- Elduv\u00edk (Kommunuval 1997, \u00f3gilda\u00f0i 1996):<\/strong> Vali\u00f0 \u00ed Elduv\u00edk \u00ed 1996 var\u00f0 \u00f3gilda\u00f0, sum f\u00f8rdi til n\u00fdval \u00ed 1997. Grundin, sum var\u00f0 nevnd, var, at valh\u00f8li\u00f0 var\u00f0 lati\u00f0 \u00f3l\u00e6st \u00ed d\u00f8gur\u00f0at\u00edmanum. Hetta m\u00e1li\u00f0 v\u00edsir, at mangul \u00e1 tryggum eftirliti vi\u00f0 valumhv\u00f8rvinum, sj\u00e1lvt uttan beinlei\u00f0is pr\u00f3gv um manipulering, var\u00f0 mett sum ein tilstrekki\u00f0 mannagongdarfeilur til at \u00f3gilda eitt val. Bert m\u00f8guligheitin fyri uttanvelta\u00f0ari \u00e1virkan ella manipulering vi\u00f0 atkv\u00f8\u00f0use\u00f0lum var n\u00f3g miki\u00f0 til at \u00fatskriva n\u00fdval. Teir veittu kanningarbrotini um Elduv\u00edk l\u00fdsa fyrst og fremst bygdina sj\u00e1lva 40<\/sup> og l\u00fdsa ikki neyvt ta serst\u00f8ku val\u00f3gildingina, men br\u00fakarafyrispurningurin v\u00e1ttar, at ta\u00f0 hendi og grundina.<\/li>\n\n\n\n
- T\u00f3rshavnar uttanb\u00fdggja (Kommunuval 1976):<\/strong> Hetta m\u00e1li\u00f0 sn\u00fa\u00f0i seg um kommunuvali\u00f0 \u00ed T\u00f3rshavnar uttanb\u00fdggja kommunu (Argir\/Hoyv\u00edk) \u00ed 1976. Vali\u00f0 var\u00f0 \u00f3gilda\u00f0 vegna tveir \u00f3l\u00f3gligar atkv\u00f8\u00f0ur fr\u00e1 borgarum, sum h\u00f8vdu valkort, men v\u00f3ru fluttir stutt frammanundan. Munurin var bert ein atkv\u00f8\u00f0a. Kommunust\u00fdri\u00f0 avgj\u00f8rdi upprunaliga ikki at ganga k\u00e6runi \u00e1 m\u00f8ti, men Landsst\u00fdri\u00f0 t\u00f3k s\u00ed\u00f0an yvir heimild kommununnar (“t\u00f3k kommununa av r\u00e6\u00f0i”) og \u00fatskriva\u00f0i n\u00fdval \u00ed mars 1977. Hetta er eitt serstakliga sterkt ford\u00f8mi, t\u00ed ta\u00f0 v\u00edsir, at Landsst\u00fdri\u00f0 hevur heimild at gripa inn og \u00fatskriva n\u00fdval, t\u00e1 ein kommuna ikki virkar h\u00f3skandi, serliga t\u00e1 \u00f3l\u00f3gligar atkv\u00f8\u00f0ur kundu hava broytt \u00farsliti\u00f0. Ta\u00f0 v\u00edsir eisini, at sl\u00edk inntriv ver\u00f0a gj\u00f8rd “samb\u00e6rt l\u00f3g”, ikki bert “eftir meting”.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Hesi s\u00f8guligu m\u00e1l skapa eitt greitt og samanhangandi mynstur: sj\u00e1lvt sm\u00e6rri mannagongdar\u00f3reglusemi, serliga tey, sum skapa r\u00edmuligan iva um integritetin av atkv\u00f8\u00f0use\u00f0linum ella loyndina av atkv\u00f8\u00f0uni, og serliga t\u00e1 tey kundu hava \u00e1virka\u00f0 val\u00farsliti\u00f0 (t.d. l\u00edtil munur), hava s\u00f8guliga f\u00f8rt til \u00f3gilding av vali og n\u00fdval \u00ed F\u00f8royum. Ta\u00f0, at hesi n\u00fdval hendi sj\u00e1lvt uttan mistanka um “valsvik” \u00ed summum f\u00f8rum, styrkir argumenti\u00f0 fyri n\u00fdvali \u00ed Oyndarfir\u00f0i, har ta\u00f0 ikki bert eru t\u00fd\u00f0andi mannagongdarbrot, men eisini sterk tekin og l\u00f8greglukanning um m\u00f8guligt valsvik. \u00d3virknissemi hj\u00e1 verandi myndugleikum og teirra misv\u00edsing ella \u00f3kunnleiki um hesi ford\u00f8mi v\u00edsir \u00e1 eitt \u00f3ttaligt fr\u00e1vik fr\u00e1 \u00e1settari r\u00e6ttarpraksis og eina vanr\u00f8kt at halda meginreglur fyri valr\u00e6ttv\u00edsi.<\/p>\n\n\n\n
7. Ni\u00f0urst\u00f8\u00f0ur og tilm\u00e6li<\/h2>\n\n\n\n
Greiningin av kommunuvalm\u00e1linum \u00ed Oyndarfir\u00f0i, grunda\u00f0 \u00e1 neyva lesarabr\u00e6vi\u00f0 hj\u00e1 Eivindi Jacobsen og vi\u00f0komandi f\u00f8royskar l\u00f3gar\u00e1setingar, avd\u00fakar eina \u00f3trygga r\u00f8\u00f0 av mannagongdar\u00f3reglusemi og eina eftirfylgjandi vanr\u00f8kt hj\u00e1 lyklamyndugleikum at vi\u00f0gera hesi m\u00e1l h\u00f3skandi. St\u00f8\u00f0an undirstrikar eina avgerandi avbj\u00f3\u00f0ing fyri integritetin \u00ed f\u00f3lkar\u00e6\u00f0isligum tilgongdum \u00ed F\u00f8royum.<\/p>\n\n\n\n
H\u00f8vu\u00f0sni\u00f0urst\u00f8\u00f0ur:<\/strong><\/p>\n\n\n\n
- \n
- Brotin atkv\u00f8\u00f0use\u00f0ilsintegritet:<\/strong> Kjarnam\u00e1li\u00f0 um ein atkv\u00f8\u00f0use\u00f0il vi\u00f0 tveimum krossum, sum er \u00f3iva\u00f0 \u00f3gildur samb\u00e6rt f\u00f8royskari l\u00f3g 1<\/sup>, ver\u00f0ur gj\u00f8rt enn verri av einum \u00e1lvarsliga brotnum eftirliti vi\u00f0 atkv\u00f8\u00f0use\u00f0lunum. Goymslan av atkv\u00f8\u00f0use\u00f0lum yvir n\u00e1tt \u00e1 \u00f3tryggan h\u00e1tt og teirra \u00f3formliga flutningur skapa eitt \u00f3iva\u00f0 h\u00f8vi til manipulering. Teir m\u00f3tsigandi fr\u00e1sagnirnar um uppdagingina av hesum \u00f3gilda\u00f0a atkv\u00f8\u00f0use\u00f0li, serliga eftir at hann var\u00f0 goymdur privat, v\u00edsir sterkliga \u00e1 eina vilja\u00f0a ger\u00f0 at broyta val\u00farsliti\u00f0 heldur enn ein einfaldan feil.<\/li>\n\n\n\n
- Skipanarlig fyrisitingarlig brek:<\/strong>\n
- \n
- Brek hj\u00e1 Kommunust\u00fdrinum:<\/strong> Avger\u00f0 Runav\u00edkar Kommunust\u00fdris at avv\u00edsa k\u00e6runa tykist at vera tikin uttan h\u00f3skandi fakligt tilfar ella neyva kanning, og vi\u00f0 skjalpr\u00f3gvum, sum eftir \u00f8llum at d\u00f8mi v\u00f3r\u00f0u skapt afturvirkandi. Hetta er eitt \u00e1lvarsamt brot \u00e1 fyrisitingarliga mannagongd og gj\u00f8gnumskygni, sum undirgravar objektivitetin og l\u00f3gligheitina av teirra avger\u00f0.<\/li>\n\n\n\n
- Fr\u00e1bo\u00f0an av skyldu hj\u00e1 L\u00f8gm\u00e1lar\u00e1\u00f0num:<\/strong> L\u00f8gm\u00e1lar\u00e1\u00f0sins upprunaliga avv\u00edsing av k\u00e6runi, vi\u00f0 v\u00edsing til eina l\u00f8greglukanning, m\u00f3tsigur beinlei\u00f0is teirra l\u00f3garbundnu skyldu at vi\u00f0gera kommunalar valklagur.4<\/sup> Henda ger\u00f0 nokta\u00f0i \u00ed veruleikanum k\u00e6raranum r\u00e6ttargongd og avd\u00faka\u00f0i eitt avgerandi brek \u00ed tj\u00f3\u00f0ar eftirlitsmekanismuni.<\/li>\n\n\n\n
- Samanblanding av l\u00f3gar\u00f8kjum:<\/strong> Myndugleikanna sj\u00f3nliga \u00e1lit \u00e1 \u00e1haldandi l\u00f8greglukanningini sum grund fyri at \u00fatseta fyrisitingarliga ger\u00f0 v\u00edsir \u00e1 eina grundleggjandi misskiljing ella vilja\u00f0a samanblanding av kriminal- og fyrisitingarl\u00f3g. Fyrisitingarligir stovnar hava eina \u00f3hefta skyldu at tryggja r\u00e6ttv\u00edsi og l\u00f3gligheit \u00ed valprosessi, \u00f3ans\u00e6\u00f0 um kriminalur \u00e1setningur ver\u00f0ur pr\u00f3gva\u00f0ur.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n
- Vanr\u00f8kt av ford\u00f8mi:<\/strong> S\u00f8gulig m\u00e1l \u00ed Vestmanna, Elduv\u00edk og T\u00f3rshavnar uttanb\u00fdggja v\u00edsa greitt, at sj\u00e1lvt sm\u00e6rri mannagongdar\u00f3reglusemi, serliga tey, sum \u00e1virka val\u00farsliti\u00f0, hava s\u00f8guliga f\u00f8rt til n\u00fdval. \u00d3virknissemi hj\u00e1 verandi myndugleikum, og Landsst\u00fdrismansins misv\u00edsing av hesum ford\u00f8mum, v\u00edsir \u00e1 eitt \u00f3ttaligt fr\u00e1vik fr\u00e1 \u00e1settari r\u00e6ttarpraksis.<\/li>\n\n\n\n
- Minkandi alment \u00e1lit:<\/strong> Samla\u00f0a \u00e1virkanin av hesum \u00e1k\u00e6rdu \u00f3reglusemi, mannagongdarbrekum og uppfata\u00f0a manglinum \u00e1 \u00e1byrgd hevur t\u00fd\u00f0andi minka\u00f0 alment og politiskt \u00e1lit \u00e1 r\u00e6ttv\u00edsi og integritet \u00ed valskipanini. Mi\u00f0lanna \u00e1k\u00e6rda misv\u00edsing av fakta ger hesa \u00e1litiskreppu enn verri.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n
Tilm\u00e6li:<\/strong><\/p>\n\n\n\n
Fyri at endurreisa alment og politiskt \u00e1lit og tryggja integritetin \u00ed f\u00f3lkar\u00e6\u00f0isligum vali \u00ed F\u00f8royum, ver\u00f0a hesi tilm\u00e6li sett fram:<\/p>\n\n\n\n
- \n
- Beinlei\u00f0is n\u00fdval \u00ed Oyndarfir\u00f0i:<\/strong> Vi\u00f0 givna sj\u00f3nliga \u00f3gilda\u00f0a atkv\u00f8\u00f0use\u00f0linum, brotna eftirlitinum vi\u00f0 atkv\u00f8\u00f0use\u00f0lunum, beinlei\u00f0is \u00e1virkan \u00e1 val\u00farsliti\u00f0 (sum f\u00f8rdi til javnleik og lutakast), og teimum grei\u00f0u s\u00f8guligu ford\u00f8mum, er eitt beinlei\u00f0is n\u00fdval bert fyri Oyndarfjar\u00f0ar val\u00f8ki\u00f0 r\u00e6ttv\u00edst. Henda fyrisitingarliga ger\u00f0 skal fara fram \u00f3heft av \u00e1haldandi l\u00f8greglukanningini um m\u00f8guligt kriminalsvik.<\/li>\n\n\n\n
- \u00d3heft fyrisitingarlig kanning:<\/strong> Ein grundlig og \u00f3heft fyrisitingarlig kanning av handfaringini av k\u00e6ru Jonhards Danielsen av b\u00e6\u00f0i Runav\u00edkar Kommunust\u00fdri og L\u00f8gm\u00e1lar\u00e1\u00f0num er ney\u00f0ug. Henda kanning skal serstakliga fokusera \u00e1 fylgjan av fyrisitingarl\u00f3g, r\u00e6ttargongd og gj\u00f8gnumskygni.<\/li>\n\n\n\n
- Styrking av valmannagongdum og \u00fatb\u00fagving:<\/strong>\n
- \n
- Standardisera\u00f0ar mannagongdir:<\/strong> Menna og seta \u00ed verk grei\u00f0ar, standardisera\u00f0ar og strangt framdar tj\u00f3\u00f0arprotokollir fyri handfaring, goymslu og uppteljing av atkv\u00f8\u00f0use\u00f0lum \u00ed \u00f8llum kommunum. Hesar protokollir skulu tryggja eitt \u00f3brotna\u00f0 eftirlit vi\u00f0 atkv\u00f8\u00f0use\u00f0lunum og taka burtur m\u00f8guleikar fyri manipulering.<\/li>\n\n\n\n
- Pakka\u00f0 \u00fatb\u00fagving:<\/strong> Set \u00ed verk pakka\u00f0ar og umfatandi \u00fatb\u00fagvingar\u00e6tlanir fyri allar valstarvsf\u00f3lk og nevndarlimir, vi\u00f0 serligum denti \u00e1 l\u00f3garbundin kr\u00f8v, bestu praksis fyri atkv\u00f8\u00f0use\u00f0ilstrygd, og h\u00f3skandi mannagongdir fyri k\u00e6ruvi\u00f0ger\u00f0.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n
- Grei\u00f0ing av leiklutum og \u00e1byrgdum:<\/strong> Geva grei\u00f0ar lei\u00f0reglur fr\u00e1 L\u00f8gm\u00e1lar\u00e1\u00f0num, sum definera teir serst\u00f8ku leiklutir og \u00e1byrgdir hj\u00e1 l\u00f8gregluni (kriminalkanning) og fyrisitingarligum stovnum (valtryggleiki, k\u00e6rur og n\u00fdvalsavger\u00f0ir). Hetta skal fyribyrgja framt\u00ed\u00f0ar \u00fatsetingum av fyrisitingarligum skyldum til kriminalar r\u00e6ttargongdir.<\/li>\n\n\n\n
- \u00c1byrgdarreglur:<\/strong> L\u00f8gtingi\u00f0 eigur at umhugsa h\u00f3skandi \u00e1byrgdarreglur fyri emb\u00e6tisf\u00f3lk \u00ed Runav\u00edkar Kommunust\u00fdri og L\u00f8gm\u00e1lar\u00e1\u00f0num, sum sj\u00f3nliga ikki fylgdu s\u00ednum skyldum og l\u00f3garbundnu \u00e1byrgdum \u00ed hesum m\u00e1li. Hetta fevnir um at endursko\u00f0a atfer\u00f0 Landsst\u00fdrismansins vi\u00f0v\u00edkjandi veiting av neyvari kunning til L\u00f8gtingi\u00f0.<\/li>\n\n\n\n
- Betri gj\u00f8gnumskygni og almenn samskifti:<\/strong> Myndugleikarnir mugu v\u00edsa \u00e1huga fyri gj\u00f8gnumskygdum samskifti vi\u00f0 almenningin vi\u00f0v\u00edkjandi valmannagongdum, k\u00e6ruprosessum og \u00farslitum av kanningum. Hetta fevnir um virkna kunnger\u00f0 av vi\u00f0komandi skj\u00f8lum og grei\u00f0ar greiningar av avger\u00f0um fyri at endurreisa alment \u00e1lit.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n
Vi\u00f0 at seta hesi tilm\u00e6li \u00ed verk kunnu f\u00f8royskir myndugleikar v\u00edsa \u00e1huga fyri at halda r\u00e6ttarstatin, tryggja r\u00e6ttv\u00eds og gj\u00f8gnumskygd val, og verja f\u00f3lkar\u00e6\u00f0isligu r\u00e6ttindi hj\u00e1 borgarum s\u00ednum.<\/p>\n\n\n\n
Fyrivarni: Hendan Fr\u00e1grei\u00f0ing er gj\u00f8rd av Gemini AI \u00fat fr\u00e1 lesarabr\u00e6vinum og teimum spurningum eg havi sett til Gemini. Ta\u00f0 skal sigast at Gemini hevur eftirkanna fleiri enn 60 heimas\u00ed\u00f0ur. <\/p>\n\n\n\n
Her kann nevnast: logir.fo, logting.fo, lum.fo, lmr.fo, kvf.fo<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Lesarabr\u00e6v: eftir Eivind Jacobsen \u00d3n\u00f8gdin hj\u00e1 k\u00e6rara er st\u00f3r. Men \u00f3n\u00f8gdin hj\u00e1 veljarunum, sum meina seg sn\u00fdttar fyri s\u00edndemokratiskan r\u00e6tt, er ikki minni.Og annars so undrast \u00f8ll vanlig f\u00f3lk \u00e1,…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3296,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[111],"tags":[],"class_list":["post-10495","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-lesarabroev-og-tidindaskriv"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10495","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10495"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10495\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12145,"href":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10495\/revisions\/12145"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3296"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10495"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10495"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10495"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
- Pakka\u00f0 \u00fatb\u00fagving:<\/strong> Set \u00ed verk pakka\u00f0ar og umfatandi \u00fatb\u00fagvingar\u00e6tlanir fyri allar valstarvsf\u00f3lk og nevndarlimir, vi\u00f0 serligum denti \u00e1 l\u00f3garbundin kr\u00f8v, bestu praksis fyri atkv\u00f8\u00f0use\u00f0ilstrygd, og h\u00f3skandi mannagongdir fyri k\u00e6ruvi\u00f0ger\u00f0.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n
- \u00d3heft fyrisitingarlig kanning:<\/strong> Ein grundlig og \u00f3heft fyrisitingarlig kanning av handfaringini av k\u00e6ru Jonhards Danielsen av b\u00e6\u00f0i Runav\u00edkar Kommunust\u00fdri og L\u00f8gm\u00e1lar\u00e1\u00f0num er ney\u00f0ug. Henda kanning skal serstakliga fokusera \u00e1 fylgjan av fyrisitingarl\u00f3g, r\u00e6ttargongd og gj\u00f8gnumskygni.<\/li>\n\n\n\n
- Fr\u00e1bo\u00f0an av skyldu hj\u00e1 L\u00f8gm\u00e1lar\u00e1\u00f0num:<\/strong> L\u00f8gm\u00e1lar\u00e1\u00f0sins upprunaliga avv\u00edsing av k\u00e6runi, vi\u00f0 v\u00edsing til eina l\u00f8greglukanning, m\u00f3tsigur beinlei\u00f0is teirra l\u00f3garbundnu skyldu at vi\u00f0gera kommunalar valklagur.4<\/sup> Henda ger\u00f0 nokta\u00f0i \u00ed veruleikanum k\u00e6raranum r\u00e6ttargongd og avd\u00faka\u00f0i eitt avgerandi brek \u00ed tj\u00f3\u00f0ar eftirlitsmekanismuni.<\/li>\n\n\n\n
- Skipanarlig fyrisitingarlig brek:<\/strong>\n
- Elduv\u00edk (Kommunuval 1997, \u00f3gilda\u00f0i 1996):<\/strong> Vali\u00f0 \u00ed Elduv\u00edk \u00ed 1996 var\u00f0 \u00f3gilda\u00f0, sum f\u00f8rdi til n\u00fdval \u00ed 1997. Grundin, sum var\u00f0 nevnd, var, at valh\u00f8li\u00f0 var\u00f0 lati\u00f0 \u00f3l\u00e6st \u00ed d\u00f8gur\u00f0at\u00edmanum. Hetta m\u00e1li\u00f0 v\u00edsir, at mangul \u00e1 tryggum eftirliti vi\u00f0 valumhv\u00f8rvinum, sj\u00e1lvt uttan beinlei\u00f0is pr\u00f3gv um manipulering, var\u00f0 mett sum ein tilstrekki\u00f0 mannagongdarfeilur til at \u00f3gilda eitt val. Bert m\u00f8guligheitin fyri uttanvelta\u00f0ari \u00e1virkan ella manipulering vi\u00f0 atkv\u00f8\u00f0use\u00f0lum var n\u00f3g miki\u00f0 til at \u00fatskriva n\u00fdval. Teir veittu kanningarbrotini um Elduv\u00edk l\u00fdsa fyrst og fremst bygdina sj\u00e1lva 40<\/sup> og l\u00fdsa ikki neyvt ta serst\u00f8ku val\u00f3gildingina, men br\u00fakarafyrispurningurin v\u00e1ttar, at ta\u00f0 hendi og grundina.<\/li>\n\n\n\n
- K\u00e6rur til L\u00f8gm\u00e1lar\u00e1\u00f0i\u00f0:<\/strong> Avger\u00f0ir tiknar av kommunust\u00fdrinum vi\u00f0v\u00edkjandi valklagum kunnu k\u00e6rast til L\u00f8gm\u00e1lar\u00e1\u00f0i\u00f0 (landsst\u00fdrismannin) innan 14 dagar eftir avger\u00f0 kommunust\u00fdrisins.4<\/sup> R\u00e1\u00f0i\u00f0 hevur heimild at vi\u00f0gera hesar k\u00e6rur, og virkar sum ein h\u00e6gri fyrisitingarligur myndugleiki.<\/li>\n\n\n\n
- Valdagurin (t\u00fdsdagur, 12. november 2024):<\/strong> Kjakast var\u00f0 eftir \u00f8llum at d\u00f8ma \u00ed valst\u00fdrinum um at atkv\u00f8\u00f0a fyri sj\u00f3monnum, sum ikki v\u00f3ru til sta\u00f0ar, men hetta var\u00f0 avv\u00edst sum \u00f3l\u00f3gligt. Upprunaliga uppteljingin \u00ed Oyndarfir\u00f0i v\u00edsti ongan ivasaman se\u00f0il. T\u00f3 v\u00edsti ein seinni mynd av somu valb\u00f3k eftir \u00f8llum at d\u00f8ma “\u00f3vi\u00f0urkendar atkv\u00f8\u00f0ur” fyri sta\u00f0bundnu nevndina. F\u00f8royska vall\u00f3gin \u00e1setur greitt, at ein atkv\u00f8\u00f0use\u00f0il skal bert hava “ein kross” og “onki anna\u00f0 merki ella kr\u00fall” fyri at vera gildur.1<\/sup> Tann grei\u00f0i m\u00f3tsigandi upprunaligu uppteljingini \u00e1 valdegnum, sum eftir \u00f8llum at d\u00f8ma v\u00edsti ongan ivasaman se\u00f0il, og seinni framkoman av “\u00f3vi\u00f0urkendum atkv\u00f8\u00f0um” \u00e1 eini mynd av somu valb\u00f3k, v\u00edsir \u00e1 eitt \u00e1lvarsamt brot \u00e1 integritetin \u00ed sta\u00f0bundnu uppteljingar- og skjalpr\u00f3gvingarprosessi. Henda \u00f3semja, serliga vi\u00f0 givnu grei\u00f0u l\u00f3garregluni um “ein kross” 1<\/sup>, v\u00edsir \u00e1 antin grova vanr\u00f8kt, \u00f3dugnaskap, ella vilja\u00f0a broyting av skj\u00f8lum eftir<\/em> upprunaligu uppteljingina, sum beinlei\u00f0is \u00e1virkar gildi og gj\u00f8gnumskygni av \u00farslitunum.<\/li>\n\n\n\n
- Dagurin fyri valdagin (m\u00e1nadagur, 11. november 2024):<\/strong> Forma\u00f0urin \u00ed valst\u00fdrinum ba\u00f0 um at sleppa at hava valse\u00f0larnar \u00ed Oyndarfir\u00f0i til dagin eftir. H\u00f3ast valnevndin eftir \u00f8llum at d\u00f8ma seg\u00f0i, at hetta var vanligt, so siga limir \u00ed sta\u00f0bundnu nevndini, at hetta ikki er hent \u00e1\u00f0ur. Henda avger\u00f0, at loyva atkv\u00f8\u00f0use\u00f0lum at ver\u00f0a goymdir yvir n\u00e1tt av formanninum \u00ed valst\u00fdrinum, serliga t\u00e1 limir \u00ed sta\u00f0bundnu nevndini avnokta hetta, skapar eina avgerandi og \u00f3ney\u00f0uga veikleika \u00ed eftirlitinum vi\u00f0 atkv\u00f8\u00f0use\u00f0lunum. Henda mannagongdarfr\u00e1vik, serliga fyri ein einstakan, m\u00f8guliga avgerandi atkv\u00f8\u00f0use\u00f0il, v\u00edsir \u00e1 eina vanr\u00f8kt av trygdarprotokollum, sum eru avgerandi fyri at var\u00f0veita valtryggleika. Teir m\u00f3tsigandi fr\u00e1sagnirnar um, hvussu vanligt hetta var, v\u00edsa \u00e1 antin mangul \u00e1 grei\u00f0um, alment skildum lei\u00f0reglum, \u00f3javna n\u00fdtslu av reglum, ella eina vilja\u00f0a broyting av mannagongdum, alt hetta undirgravar alment \u00e1lit.[User Query]<\/li>\n\n\n\n