{"id":11201,"date":"2025-09-25T21:28:13","date_gmt":"2025-09-25T21:28:13","guid":{"rendered":"https:\/\/24fo.news\/?p=11201"},"modified":"2025-09-25T21:29:13","modified_gmt":"2025-09-25T21:29:13","slug":"uppskot-um-berarakanningar-sent-til-ummaelis","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/2025\/09\/25\/uppskot-um-berarakanningar-sent-til-ummaelis\/","title":{"rendered":"Uppskot um berarakanningar sent til umm\u00e6lis"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/sharer\/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fwww.hmr.fo%2Ffo%2Fkunning%2Ftidindi%2Fuppskot-um-berarakanningar-sent-til-ummaelis&amp;t=Uppskot+um+berarakanningar+sent+til+umm%C3%A6lis\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><\/a>&nbsp;<a href=\"https:\/\/twitter.com\/share?url=https%3A%2F%2Fwww.hmr.fo%2Ffo%2Fkunning%2Ftidindi%2Fuppskot-um-berarakanningar-sent-til-ummaelis&amp;text=Uppskot+um+berarakanningar+sent+til+umm%C3%A6lis\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><\/a>&nbsp;<a href=\"javascript:window.print()\"><\/a><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Heilsum\u00e1lar\u00e1\u00f0i\u00f0 hevur sent eitt uppskot til broyting \u00ed l\u00f8gtingsl\u00f3g um sj\u00fakrah\u00fasverki\u00f0 til umm\u00e6lis. Broytingaruppskoti\u00f0 hevur vi\u00f0 s\u00e6r, at Sj\u00fakrah\u00fasverki\u00f0 skal skipa eitt tilbo\u00f0 um berarakanningar fyri dey\u00f0iligar \u00edlegusj\u00fakur \u00ed F\u00f8royum.<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Vi\u00f0 l\u00f3garuppskotinum f\u00e1a \u00f8ll \u00ed aldrinum 18 til 45 \u00e1r, og makar hj\u00e1 sta\u00f0festum berarum, eitt tilbo\u00f0 um at kanna, um tey eru berarar av \u00e1v\u00edsum \u00edlegusj\u00fakum. Hetta styrkir sj\u00e1lvr\u00e6\u00f0i\u00f0 hj\u00e1 einstaklingum og gevur familjum betri vitan at grunda s\u00ednar avger\u00f0ir \u00e1.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Talan er um dey\u00f0iligar \u00edlegusj\u00fakur, sum eru vanligari \u00ed F\u00f8royum enn a\u00f0rasta\u00f0ni, og sum ikki kunnu vi\u00f0gerast. Hetta er fyrstu fer\u00f0, at eitt sl\u00edkt tilbo\u00f0 ver\u00f0ur l\u00f3garfest \u00ed F\u00f8royum.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u00fasanna Bertholdsen, landsst\u00fdriskvinna \u00ed heilsum\u00e1lum, sigur:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Vi\u00f0 hesum uppskotinum, taka vit eitt st\u00f3rt stig \u00ed arbei\u00f0inum at fyribyrgja dey\u00f0iligum \u00edlegusj\u00fakum \u00ed F\u00f8royum. Vit ynskja at geva p\u00f8rum og einstaklingum betri m\u00f8guleikar at taka uppl\u00fdstar avger\u00f0ir vi\u00f0 st\u00f8\u00f0i \u00ed vitan um egna arvaliga st\u00f8\u00f0u.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c6tlanin er, at tilbo\u00f0i\u00f0 vi\u00f0 berarakanningum skal setast \u00ed verk 1. juli 2026. Broytingaruppskoti\u00f0 er sent til umm\u00e6lis hj\u00e1 vi\u00f0komandi p\u00f8rtum og alment \u00e1&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.hmr.fo\/fo\/kunning\/uppskot-til-ummaelis\/tilbod-um-berarakanningar\">umm\u00e6lisportalin<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Um berarakanningarnar<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hugsbur\u00f0skanningin \u201cBerarakanning fyri \u00edlegusj\u00fakur &#8211; Hvat halda f\u00f8royingar?\u201d fr\u00e1 heilsugranskingareindini \u00ed Sj\u00fakrah\u00fasverkinum og \u00e1hugafelagnum Arvasj\u00fakan fr\u00e1 2024 v\u00edsir, at 89 prosent av teimum spurdu siga seg vera samd \u00ed, at ein berarakanning eigur at ver\u00f0a bj\u00f3\u00f0a\u00f0 fyri \u00e1v\u00edsar sj\u00fakur, og 85 prosent h\u00f8vdu lati\u00f0 seg kanna\u00f0, um ein berarakanning fyri hesar \u00edlegusj\u00fakur var\u00f0 bj\u00f3\u00f0a\u00f0.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Um kanningina<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Berarakanningar hava til endam\u00e1ls at kanna, um einstaklingar eru berarar av arvaligum sj\u00fakum. Tey, sum bera hesar arvaligu sj\u00fakur, eru ikki sj\u00fak sj\u00e1lvi, men kunnu lata sj\u00fakuna v\u00ed\u00f0ari til komandi \u00e6ttarli\u00f0, um makin eisini er berari av somu sj\u00faku. Ein berarakanning kann sta\u00f0festa, um f\u00f3lk eru \u00ed vanda fyri at f\u00e1a eitt barn vi\u00f0 dey\u00f0iligari \u00edlegusj\u00faku, \u00e1\u00f0renn tey gerast vi\u00f0 barn.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Um \u00edlegusj\u00fakurnar<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Talvan ni\u00f0anfyri v\u00edsir n\u00f8vn, mi\u00f0al livialdur og t\u00edttleika av \u00edlegusj\u00fakunum \u00ed F\u00f8royum. Sum d\u00f8mi kann nevnast sj\u00fakan JEB-H. Sj\u00fakan er p\u00ednufull, og bert linnandi vi\u00f0ger\u00f0 ver\u00f0ur givin. B\u00f8rnini doyggja, t\u00e1 tey \u00ed mi\u00f0al eru 3 m\u00e1na\u00f0ir. \u00cd F\u00f8royum er 1 av 31 berari av \u00edlegubroytingini, sum elvir til JEB-H.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><div class=\"pcrstb-wrap\"><table class=\"has-fixed-layout\"><tbody><tr><td><strong>Sj\u00faka<\/strong><\/td><td><strong>Mi\u00f0al livialdur<\/strong><\/td><td><strong>Berarat\u00edttleiki<\/strong><\/td><\/tr><tr><td>SUCLA2\/f\u00f8royasj\u00faka<\/td><td>8 \u00e1r<\/td><td>1:25<\/td><\/tr><tr><td>Aicardi-Gouti\u00e8res syndrome (AGS)<\/td><td>5 \u00e1r<\/td><td>1:31<\/td><\/tr><tr><td>TUBULINSPECIFIC CHAPERONE D (TBCD)<\/td><td>2 \u00e1r<\/td><td>1:31<\/td><\/tr><tr><td>PAICP<\/td><td>1 dag<\/td><td>1:38<\/td><\/tr><tr><td>Potters syndrom<\/td><td>Doyggja \u00ed m\u00f3\u00f0url\u00edvi ella innan 1-2 dagar<\/td><td>1:40<\/td><\/tr><tr><td>Junctional epidermiolysis bullosa \u2013 Herlitz typa (JEB-H)<\/td><td>3 m\u00f0r.<\/td><td>1:31<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/div><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tvey f\u00f3lk, sum eru berarar av sj\u00fakunum, hava fyri hv\u00f8nn barnsbur\u00f0 25 prosent m\u00f8guleika fyri at f\u00e1a eitt barn vi\u00f0 sj\u00fakuni, 50 prosent m\u00f8guleika fyri at f\u00e1a eitt barn, i\u00f0 er fr\u00edskur berari, og 25 prosent m\u00f8guleika fyri at f\u00e1a eitt barn, i\u00f0 er fr\u00edskt og ikki berari.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kanningin ver\u00f0ur framd \u00edSj\u00fakrah\u00fasverkinum<strong>,<\/strong>&nbsp;og \u00farslit ver\u00f0a givin pers\u00f3nliga vi\u00f0 fakligari r\u00e1\u00f0geving<strong>,<\/strong>&nbsp;t\u00e1 ynski er um ta\u00f0.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><sub><sup>Kelda &amp; mynd: hmr.fo<\/sup><\/sub><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp;&nbsp; Heilsum\u00e1lar\u00e1\u00f0i\u00f0 hevur sent eitt uppskot til broyting \u00ed l\u00f8gtingsl\u00f3g um sj\u00fakrah\u00fasverki\u00f0 til umm\u00e6lis. Broytingaruppskoti\u00f0 hevur vi\u00f0 s\u00e6r, at Sj\u00fakrah\u00fasverki\u00f0 skal skipa eitt tilbo\u00f0 um berarakanningar fyri dey\u00f0iligar \u00edlegusj\u00fakur \u00ed&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":11202,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[110],"tags":[],"class_list":["post-11201","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-politikkur"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11201","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11201"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11201\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11204,"href":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11201\/revisions\/11204"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11202"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11201"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11201"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11201"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}