<\/p>\n\n\n\n
\u00cd samband vi\u00f0 Mentanarvikuna \u00ed Runav\u00edkar kommunu var\u00f0 n\u00f3gv gj\u00f8rt burtur\u00far einari \u00fatiframs\u00fdning av f\u00f8royska b\u00e1tinum. Frams\u00fdningin var\u00f0 sett \u00ed Mentanarvikuni, og ver\u00f0ur standandi til summari\u00f0 er av. Ynski\u00f0 vi\u00f0 frams\u00fdningini er at seta sj\u00f3neykuna \u00e1 t\u00fddningin av f\u00f8royska b\u00e1tinum og b\u00e1tasi\u00f0venjuni. \u00cd 2021 var\u00f0 si\u00f0aarvurin hj\u00e1 f\u00f8royska b\u00e1tinum innskriva\u00f0ur \u00e1 UNESCO-listan fyri umbo\u00f0andi si\u00f0aarv hj\u00e1 manna\u00e6ttini.<\/p>\n\n\n\n
R\u00f8\u00f0a sum R\u00f3gvi Nybo flutti fram til setanina<\/em><\/p>\n\n\n\n F\u00f8royski b\u00e1turin er ikki bara eitt far \u00far tr\u00e6i. S\u00fa\u00f0ubygdi b\u00e1turin hevur \u00e1 meira enn ein h\u00e1tt f\u00f8rt okkum higar vit eru \u00ed dag – hann er eitt livandi minni um hv\u00f8rji vit eru, hvagani vit eru komin, hvussu l\u00edvskorini hava veri\u00f0 og hvussu samfelagi\u00f0 hevur ment seg s\u00ed\u00f0ani landn\u00e1m.<\/p>\n\n\n\n T\u00e1 vit hyggja at honum, s\u00edggja vit ikki bara ein b\u00e1t, men farvegin eftir teimum, i\u00f0 v\u00f3ru \u00e1\u00f0renn okkum; teimum, sum valdu at draga kn\u00f8rr \u00far neysti og r\u00f3gva \u00fat \u00ed \u00f3vissuna vi\u00f0 dirvi, v\u00f3n og treiskni.<\/p>\n\n\n\n Upprunin til f\u00f8royska b\u00e1tin r\u00f8kkur langt aftur \u00ed t\u00ed\u00f0ina, heilt til v\u00edkinga\u00f8ldina. Hann er gj\u00f8gnum fleiri \u00e1rahundra\u00f0 evna\u00f0ur til f\u00f8roysk vi\u00f0urskifti. Hann er skapa\u00f0ur \u00far somu grundhugsan \u2013 smidligur, l\u00e6ttur og sterkur, bygdur til at kl\u00e1ra har\u00f0an sj\u00f3gv og skiftandi ve\u00f0ur. Men ta\u00f0, sum ger f\u00f8royska b\u00e1tin serstakan, er ikki bara sni\u00f0i\u00f0 \u2013 ta\u00f0 er handalagi\u00f0, vitanin og si\u00f0venjan, sum er borin v\u00ed\u00f0ari fr\u00e1 \u00e6ttarli\u00f0i til \u00e6ttarli\u00f0.<\/p>\n\n\n\n \u00cd \u00f8ldir hevur b\u00e1turin veri\u00f0 l\u00edv\u00e6\u00f0rin \u00ed f\u00f8royska samfelagnum. Vi\u00f0 honum f\u00f3ru menn til fiskiskap, sum gav mat \u00e1 bor\u00f0i\u00f0, og vi\u00f0 honum var\u00f0 fer\u00f0ast millum bygdir, t\u00e1 eingir vegir v\u00f3ru. Hann hevur bundi\u00f0 oyggjarnar og f\u00f3lki\u00f0 saman og gj\u00f8rt ta\u00f0 m\u00f8guligt at byggja ta\u00f0 samfelag, vit kenna \u00ed dag.<\/p>\n\n\n\n T\u00ed er torf\u00f8rt at \u00edmynda s\u00e6r F\u00f8royar uttan f\u00f8royska b\u00e1tin \u2013 hann er ein partur av okkara grundv\u00f8lli \u2013 av okkara tj\u00f3\u00f0skaparliga arvastrongi.<\/p>\n\n\n\n Men fyri n\u00f3gv av okkum er b\u00e1turin eisini naka\u00f0 pers\u00f3nligt. Hann minnir okkum \u00e1 summardagar vi\u00f0 r\u00f3\u00f0ri, \u00e1 kappingar og felagsskap, \u00e1 spenningin, t\u00e1 startskoti\u00f0 fer, og \u00e1 gle\u00f0ina vi\u00f0 at arbei\u00f0a saman sum eitt li\u00f0. B\u00e1turin hevur fyri n\u00f3gv veri\u00f0 ein sta\u00f0ur, har vit l\u00e6ra um \u00e1byrgd, samstarv og vir\u00f0ing fyri n\u00e1tt\u00faruni og hv\u00f8rjum \u00f8\u00f0rum.<\/p>\n\n\n\n Abbi m\u00edn, i\u00f0 var\u00f0 \u00e6tta\u00f0ur \u00far Hesti, keypti \u00ed 1977 ein seks\u00e6ring, i\u00f0 Marius Clementsen av Sandi hev\u00f0i sm\u00ed\u00f0a\u00f0 til hansara. Hesin b\u00e1tur var \u00e1 n\u00f3gvan h\u00e1tt stoltleiki hansara, og n\u00fdtti hann b\u00e1tin til \u00fatr\u00f3\u00f0ur, eftir at hann f\u00f3r \u00e1 pensj\u00f3n. Fleiri av m\u00ednum eldru sysktinab\u00f8rnum hava r\u00f3\u00f0 \u00fat saman vi\u00f0 abbanum, og hava har vi\u00f0 l\u00e6rt eina r\u00fagvu um b\u00e6\u00f0i b\u00e1t og \u00fatr\u00f3\u00f0ur. Eg var ov ungur at f\u00e1a lut \u00ed hesum, men eg minnist enn, at ta\u00f0 var st\u00f3r l\u00f8ta at renna oman \u00ed b\u00e1tahylin at taka \u00edm\u00f3ti, hv\u00f8rja fer\u00f0 hesin flotti seks\u00e6ringurin kom aftur.<\/p>\n\n\n\n Eftir at abbi m\u00edn gavst at r\u00f3gva \u00fat fyri aldur \u2013 t\u00e1 hann hevur veri\u00f0 um tey 80 \u00e1rini – st\u00f3\u00f0 b\u00e1turin meira og meira \u00ed neystinum. Sum so n\u00f3gvir a\u00f0rir f\u00f8royskir b\u00e1tar n\u00fa gera. T\u00f3 var\u00f0 hann \u00e1 hv\u00f8rjum \u00e1ri flota\u00f0ur til onkran l\u00edtlan t\u00far og til \u00e1rligu Regattasiglingina av Ei\u00f0i til H\u00f3sv\u00edkar.<\/p>\n\n\n\n Fyrstu \u00e1rini v\u00f3ru n\u00f3gvir f\u00f8royskir b\u00e1tar vi\u00f0 \u00ed hesari sigling, men so f\u00e6kka\u00f0ust teir skj\u00f3tt \u00ed tali. \u00cd takt vi\u00f0 at \u201cgardinub\u00e1tarnir\u201d gj\u00f8rdust fleiri og fleiri, vaks \u00e1hugin og vir\u00f0ingin fyri hesum vakra st\u00f3ra f\u00f8royska b\u00e1tinum t\u00f3. Var\u00f0 b\u00e1turin ikki vi\u00f0 eina \u00e1ri\u00f0, var\u00f0 spurt eftir honum \u2013 og ta\u00f0 var vi\u00f0merkt, at hann mangla\u00f0i \u00ed fylginum.<\/p>\n\n\n\n T\u00ed ein f\u00f8roysk regattasigling er fyri m\u00e6r p\u00fara innant\u00f3m, um ikki f\u00f8royskir b\u00e1tar \u00ed ymiskum st\u00f8ddum eisini eru \u00ed fylginum. T\u00edbetur eru serliga r\u00f3\u00f0rarb\u00e1tarnir blivnir n\u00f3gvir \u00ed tali \u00ed hesum h\u00f8pi, og er ta\u00f0 ein si\u00f0venja, i\u00f0 hevur tiki\u00f0 seg upp at r\u00f3gva henda teinin \u2013 og gjarna v\u00ed\u00f0ari til N\u00f3lsoyar.<\/p>\n\n\n\n ————<\/p>\n\n\n\n Mentanarvikan hj\u00e1 Runav\u00edkar kommunu er \u00ed \u00e1r ein sansalig bumba. T\u00e1 vit leggja vikuna til r\u00e6ttis, mi\u00f0a vit eftir at tilt\u00f8kini skulu tala til allar sansir, \u00e1hugar og aldrar. Tilt\u00f8kini \u2013 sum \u00ed \u00e1r eru yvir 180 \u00ed tali \u2013 skulu f\u00e1a okkum at ste\u00f0ga \u00e1 eina l\u00f8tu.<\/p>\n\n\n\n Tey skulu \u2013 helst \u2013 f\u00e1a okkum at undrast, at kenna, at gr\u00e1ta og flenna. Tey skulu vera eitt h\u00f8vi hj\u00e1 okkum at ste\u00f0ga \u00e1 eina l\u00f8tu og geva g\u00e6tur: hv\u00f8rji vit v\u00f3ru fyrr og hv\u00f8rji vit eru \u00ed dag og hv\u00ed vit eru her. At vitja st\u00f8\u00f0, vit sj\u00e1ldan ella ongant\u00ed\u00f0 annars h\u00f8vdu vitja\u00f0 \u2013 at leggja til merkis hv\u00f8rjir fuglar fl\u00fagva her um lei\u00f0ir, hvat gr\u00f8r ella f\u00e6st at gr\u00f3gva og hvat vit megna at skapa vi\u00f0 okkara hondum, evnum og vitan.<\/p>\n\n\n\n \u00cd \u00e1r eru fleiri tilt\u00f8k, i\u00f0 \u00e1 onkran h\u00e1tt eru relatera\u00f0i til handverk av ymiskum slag. T\u00ed metti eg eisini, at ein frams\u00fdning av f\u00f8royska b\u00e1tinum h\u00f3skar serstakliga v\u00e6l til at byrja \u00ed mentanarvikuni. T\u00ed \u00fat fr\u00e1 f\u00f8royska b\u00e1tinum kunnu vit siga alla s\u00f8guna um okkum sj\u00e1lvi. Her hava vit s\u00f8gu og si\u00f0aarv, sn\u00f8gt og v\u00e6lgj\u00f8rt handverk, l\u00edv og dey\u00f0a, gle\u00f0i og sorg, samfer\u00f0slu, mentan, list, tilfeingi og matger\u00f0.<\/p>\n\n\n\n Frams\u00fdningin um tann f\u00f8royska b\u00e1tin ver\u00f0ur standandi eftir mentanarvikuna. Ta\u00f0 er okkara egna Anette Sonne, i\u00f0 er kurator fyri hesa frams\u00fdningina, og so hegnisliga hevur fingi\u00f0 sett alt upp. Frams\u00fdningin er vor\u00f0in veruleiki \u00ed einum t\u00f8ttum samstarvi millum Visit Runav\u00edk, har Mass Hoydal hevur veri\u00f0 primus motor og Tj\u00f3\u00f0savni\u00f0.<\/p>\n\n\n\n ——-<\/p>\n\n\n\n At f\u00f8royska b\u00e1tasi\u00f0venjan \u00ed dag er vi\u00f0urkend og vardur av UNESCO er ein st\u00f3rur hei\u00f0ur \u2013 men eisini ein \u00e1minning. Ein \u00e1minning um, at hetta ikki er naka\u00f0, vit kunnu taka fyri givi\u00f0. Ta\u00f0 er okkara \u00e1byrgd at var\u00f0veita hesa si\u00f0venju, at l\u00e6ra hana v\u00ed\u00f0ari til b\u00f8rn okkara og tryggja, at f\u00f8royski b\u00e1turin – b\u00e6\u00f0i handverki\u00f0 og si\u00f0venjan – framvegis hevur ein nat\u00farligan og livandi leiklut \u00ed samfelagnum.<\/p>\n\n\n\n F\u00f8royski b\u00e1turin er ikki bara fort\u00ed\u00f0. Hann er n\u00fat\u00ed\u00f0 og hann er eisini framt\u00ed\u00f0. Og so leingi vit halda fast \u00ed honum, halda vit eisini fast \u00ed ein part av okkum sj\u00e1lvum.<\/p>\n\n\n\n F\u00f8royski b\u00e1turin eigur l\u00edvi\u00f0 \u00ed okkara forfedrum. T\u00ed eiga vit \u00ed dag l\u00edvi\u00f0 \u00ed b\u00e1tinum.<\/p>\n\n\n\n Vi\u00f0 hesum or\u00f0um l\u00fdsi eg frams\u00fdningina av f\u00f8royska b\u00e1tinum at ver\u00f0a setta.<\/p>\n\n\n\n Kelda & mynd: runavik.fo 07. mai 2026<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \u00cd samband vi\u00f0 Mentanarvikuna \u00ed Runav\u00edkar kommunu var\u00f0 n\u00f3gv gj\u00f8rt burtur\u00far einari \u00fatiframs\u00fdning av f\u00f8royska b\u00e1tinum. Frams\u00fdningin var\u00f0 sett \u00ed Mentanarvikuni, og ver\u00f0ur standandi til summari\u00f0 er av. Ynski\u00f0 vi\u00f0…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13375,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[131],"tags":[],"class_list":["post-13374","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-folk-og-samfelag"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13374","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13374"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13374\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13376,"href":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13374\/revisions\/13376"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13375"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13374"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13374"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13374"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}