{"id":5009,"date":"2023-07-19T00:32:36","date_gmt":"2023-07-19T00:32:36","guid":{"rendered":"https:\/\/24fo.news\/?p=5009"},"modified":"2023-07-19T00:32:38","modified_gmt":"2023-07-19T00:32:38","slug":"hetta-kunnu-foreldur-gera-fyri-at-fyribyrgja-at-boern-koma-illa-fyri-a-netinum","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/2023\/07\/19\/hetta-kunnu-foreldur-gera-fyri-at-fyribyrgja-at-boern-koma-illa-fyri-a-netinum\/","title":{"rendered":"Hetta kunnu foreldur gera fyri at fyribyrgja, at b\u00f8rn koma illa fyri \u00e1 netinum"},"content":{"rendered":"\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Interneti\u00f0 hevur st\u00f3ran t\u00fddning fyri sosiala l\u00edvi\u00f0 hj\u00e1 b\u00f8rnum, og t\u00ed er ta\u00f0 t\u00fddningarmiki\u00f0, at foreldur fylgja vi\u00f0 \u00ed, hvat b\u00f8rnini f\u00e1ast vi\u00f0 \u00e1 netinum.<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u00f8rn eru sera virkin \u00e1 netinum. M\u00f8guleikarnir eru n\u00f3gvir, tey samskifta s\u00ednamillum \u00e1 ymsum pallum, sp\u00e6la saman og eru saman, sum vinir \u00e1 netinum. Har er undirhald, tey hyggja at myndum, filmsbrotum, f\u00e1a t\u00ed\u00f0indi um, hvat hendir \u00ed ver\u00f0ini og mangt, mangt anna\u00f0. Lukkut\u00ed\u00f0 fylla g\u00f3\u00f0u l\u00f8turnar mest hj\u00e1 teimum flestu, h\u00f3ast vit vita, at vandi er fyri happing og \u00f8\u00f0rum ke\u00f0iligum tilbur\u00f0um. Vit vita eisini, at ta\u00f0 kemur fyri, at b\u00f8rn eru fyri \u00e1gangi, eisini \u00e1lvarsomum \u00e1gangi.<br><br>Serliga er vandi \u00e1 fer\u00f0, um barni\u00f0 samskiftir vi\u00f0 onkran, sum tey ikki kenna. T\u00edverri eru f\u00f3lk ikki alt\u00ed\u00f0 tey, tey siga seg vera. Tey kunnu hava stovna\u00f0 s\u00e6r ein falskan vanga fyri at tekkjast einum yngri vinaskara, og tey kunnu l\u00e1tast at vera ein ungur tann\u00e1ringur, h\u00f3ast tey eru komin v\u00e6l til \u00e1rs.<br><br>Ungir tann\u00e1ringar eru \u00ed st\u00f8rst vanda fyri at ver\u00f0a lokka\u00f0ir ella grooma\u00f0ir av kynsmisn\u00fdtarum, sum manipulera og pr\u00e1ta tey upp \u00ed lag, so teir vinna teirra \u00e1lit og tr\u00fana. Grooming merkir, at ein vaksin s\u00f8kir samband vi\u00f0 b\u00f8rn \u00e1 netinum, vi\u00f0 t\u00ed endam\u00e1li at skaffa s\u00e6r sj\u00e1lvum kynsliga n\u00f8ktan.<br><br>Sum foreldur hevur t\u00fa ein fyribyrgjandi leiklut:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Lat barn t\u00edtt vita, at ta\u00f0 alt\u00ed\u00f0 kann koma til t\u00edn vi\u00f0 trupulleikum. Eisini um ta\u00f0 hevur gj\u00f8rt okkurt \u2018b\u00fdtt\u2019<\/li>\n\n\n\n<li>Tryggja t\u00e6r, at barni\u00f0 kennir \u00f8ll sambondini, sum ta\u00f0 hevur \u00e1 ymsu pallunum<\/li>\n\n\n\n<li>L\u00e6r barn t\u00edtt at steingja fyri \u00f3d\u00e1mligum pers\u00f3num og bo\u00f0a fr\u00e1<\/li>\n\n\n\n<li>Ger avtalur vi\u00f0 barni\u00f0, \u00e1\u00f0renn ta\u00f0 f\u00e6r egnan vanga \u00e1 sosialum mi\u00f0lum<\/li>\n\n\n\n<li>Bi\u00f0 barn t\u00edtt koma til t\u00edn, um klandur ella \u00f3tryggleiki koma upp\u00ed<\/li>\n\n\n\n<li>V\u00eds \u00e1huga fyri talgilda heiminum, sum tey fer\u00f0ast \u00ed, og spyr regluliga hv\u00f8nn tey sp\u00e6la ella samskifta vi\u00f0<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">BO\u00d0A POLITINUM FR\u00c1<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hevur barn t\u00edtt veri\u00f0 fyri kynsligum \u00e1gangi ella bl\u00fanisbroti, eiga tit at bo\u00f0a politinum fr\u00e1.<br><br>Ta\u00f0 er ney\u00f0ugt vi\u00f0 pr\u00f3gvum, um brotsma\u00f0urin skal ver\u00f0a funnin, so goym kjatt-samr\u00f8\u00f0ur, sms, myndir og l\u00edknandi fr\u00e1 \u00e1ganginum, eisini br\u00fakaranavn og neyvt n\u00e6r hendingin f\u00f3r fram.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">G\u00f3\u00f0ar heimas\u00ed\u00f0ur til foreldur at kunna seg n\u00e6rri, f\u00e1a meira vitan og fleiri g\u00f3\u00f0 r\u00e1\u00f0<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Den sikre side \u2013 F\u00e1 vitan um, hvat barn t\u00edtt kann m\u00f8ta online \u2013 og g\u00f3\u00f0 r\u00e1\u00f0 um, hvussu t\u00fa hj\u00e1lpir barni t\u00ednum at fer\u00f0ast trygt \u00e1 netinum.<br><a rel=\"noreferrer noopener\" href=\"https:\/\/sikreside.dk\/\" target=\"_blank\">https:\/\/sikreside.dk\/<\/a>\u00a0<br><br>SLETDET R\u00e5dgivningen &#8211; \u00d3keypis r\u00e1\u00f0geving \u00ed tr\u00fana\u00f0i um \u00f3d\u00e1mligar hendingar \u00e1 netinum og talgildan \u00e1gang<br><a rel=\"noreferrer noopener\" href=\"https:\/\/sletdet.redbarnet.dk\/\" target=\"_blank\">https:\/\/sletdet.redbarnet.dk<\/a>\u00a0<br><br>SSP \u2013 Fer\u00f0ast \u00e1 netinum:<br><a rel=\"noreferrer noopener\" href=\"https:\/\/ssp.fo\/ferdast-a-netinum\/\" target=\"_blank\">https:\/\/ssp.fo\/ferdast-a-netinum\/\u00a0<\/a><br><br>SSP \u2013 Etikkur \u00e1 netinum \u2013 barna\u00fatvarp:<br><a rel=\"noreferrer noopener\" href=\"https:\/\/ssp.fo\/etikkur-a-netinum\/\" target=\"_blank\">https:\/\/ssp.fo\/etikkur-a-netinum\/<\/a>\u00a0<br><br>Red Barnet \u2013 G\u00f3\u00f0 r\u00e1\u00f0 til foreldur<br><a rel=\"noreferrer noopener\" href=\"https:\/\/redbarnet.dk\/foraeldre\" target=\"_blank\">https:\/\/redbarnet.dk\/foraeldre<\/a>\u00a0<br><br>Red Barnet \u2013 Um at vera tryggur \u00e1 netinum<br><a rel=\"noreferrer noopener\" href=\"https:\/\/redbarnet.dk\/skole\/sikker-paa-nettet\/\" target=\"_blank\">https:\/\/redbarnet.dk\/skole\/sikker-paa-nettet\/<\/a>\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kelda:politi.fo<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Interneti\u00f0 hevur st\u00f3ran t\u00fddning fyri sosiala l\u00edvi\u00f0 hj\u00e1 b\u00f8rnum, og t\u00ed er ta\u00f0 t\u00fddningarmiki\u00f0, at foreldur fylgja vi\u00f0 \u00ed, hvat b\u00f8rnini f\u00e1ast vi\u00f0 \u00e1 netinum. B\u00f8rn eru sera virkin \u00e1&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5010,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":true,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[131],"tags":[],"class_list":["post-5009","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-folk-og-samfelag"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5009","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5009"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5009\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5012,"href":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5009\/revisions\/5012"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5010"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5009"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5009"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5009"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}