{"id":5251,"date":"2023-09-10T22:44:58","date_gmt":"2023-09-10T22:44:58","guid":{"rendered":"https:\/\/24fo.news\/?p=5251"},"modified":"2023-09-10T22:44:59","modified_gmt":"2023-09-10T22:44:59","slug":"hugnaligur-eldradagur-i-havn","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/2023\/09\/10\/hugnaligur-eldradagur-i-havn\/","title":{"rendered":"Hugnaligur eldradagur \u00ed Havn"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211; Mann m\u00e1 spyrja, hvat hesi billa s\u00e6r inn. Vit eiga als ikki at finna okkum \u00ed t\u00edl\u00edkum \u00e1gangi. L\u00f8gtings- og landsst\u00fdrisf\u00f3lk eiga at finna a\u00f0rar m\u00e1tar at n\u00f8kta teirra peningaliga t\u00f8rv og lata pensj\u00f3nistarnar f\u00e1a fri\u00f0, seg\u00f0i ein avgj\u00f8rdur He\u00f0in Mortensen \u00e1 eldradegnum \u00ed Dansifr\u00f8i \u00ed dag.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">He\u00f0in Mortensen borgarstj\u00f3ri, byrja\u00f0i vi\u00f0 at siga, at&nbsp; ta\u00f0 var hugnaligt at s\u00edggja ein so st\u00f3ran skara av ungdommeligum pensj\u00f3nistum koma saman \u00ed dag.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211; Ta\u00f0 var n\u00fa ikki eiti \u00e1 skr\u00e1 fyri tiltaki\u00f0 \u00ed dag. 8 t\u00edmar av intensivum undirhaldi og aktivitetum. Onkur helt, at hetta var ikki fyri tilkomi\u00f0 f\u00f3lk \u2013 hetta m\u00e1tti vera ein ungd\u00f3msveitsla.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211; Men ta\u00f0 sigur kanska eitt sindur um generella heilsustandin hj\u00e1 f\u00f3lki \u2013 ella, sum onkur t\u00f3k til, at ta\u00f0 er ein \u00f3reingiligur veruleiki, at okkara eldru \u00ed dag eru onki serliga gomul!<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211; Eg var\u00f0 bi\u00f0in um at bera tykkum eina heilsu \u00ed dag. Sum st\u00f8\u00f0an er, er arbei\u00f0sloysi\u00f0 \u00ed landinum sera l\u00e1gt, fyri ikki at siga onki. Og arbei\u00f0smarkna\u00f0urin r\u00f3par eftir meira f\u00f3lki.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211; Beata seg\u00f0i \u00ed seinastu \u00e1rsfr\u00e1grei\u00f0ingini, at hon v\u00f3na\u00f0i, at landsins myndugleikar sum skj\u00f3tast taka somu avger\u00f0 sum T\u00f3rshavnar b\u00fdr\u00e1\u00f0, at f\u00e1a fr\u00e1faringaraldurin um alt landi\u00f0 burtur, og at ta\u00f0 ikki skal vera loyvt at siga f\u00f3lki upp vegna aldur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211; Landsfelagi\u00f0 seg\u00f0i seg v\u00f3na, at ta\u00f0 n\u00e6sta ver\u00f0ur at lata pensj\u00f3nistar sleppa at arbei\u00f0a so gali\u00f0 teir vilja, uttan at henda l\u00f8nin, sum skattur ver\u00f0ur goldin av, skal ganga \u00fat yvir pensj\u00f3nina.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211; Sj\u00e1lvur havi eg \u00e1\u00f0ur nevnt, at ta\u00f0 er r\u00e6ttiliga hugstoytt at hoyra politikkarar enn grenja um, at ta\u00f0 \u00ed framt\u00ed\u00f0ini lutfalsliga ver\u00f0a f\u00e6rri yngri \u00e1 arbei\u00f0smarkna\u00f0inum, \u00ed mun til teirra, sum farin eru um pensj\u00f3nsaldur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211; Heldur \u00e1ttu tey at fegnast um, at hv\u00f8r einstakur \u00e1 arbei\u00f0smarkna\u00f0inum framlei\u00f0ir n\u00f3gv meira enn \u00e1\u00f0ur, og at pensj\u00f3nisturin arbei\u00f0ir n\u00f3gv longri og er n\u00f3gv fr\u00edskari langt inn \u00ed elli\u00e1r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211; \u00cd febru\u00e1r \u00ed fj\u00f8r samstyktu vit \u00ed T\u00f3rshavnar kommunu sum kunnugt at avtaka 70 \u00e1ra fr\u00e1faringaraldurin. Hetta merkir \u00ed praksis, at starvsf\u00f3lk kunnu halda fram, so leingi tey sj\u00e1lvi vilja og megna ta\u00f0, og at aldur ikki longur er eitt sakligt atlit fyri upps\u00f8gn.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211; St\u00f3ra kanningin, sum Gallup gj\u00f8rdi fyri landsfelagi\u00f0, har yvir 2000 f\u00f3lk yvir 75 v\u00f3r\u00f0u spurd, hvussu tey hava ta\u00f0, var sera \u00e1hugaverd. T\u00edbetur v\u00edsti kanningin, at sum heild h\u00f8vdu f\u00f3lk ta\u00f0 gott.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211; Frammanundan h\u00f8vdu vit j\u00fa eina kanning \u00ed Havn, sum eisini v\u00edsti, at pensj\u00f3nistar \u00ed Havn sum heild h\u00f8vdu ta\u00f0 gott, v\u00f3ru generelt aktivir og fr\u00edskir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211; Sl\u00edkar kanningar hava st\u00f3ran t\u00fddning fyri myndugleikarnar, t\u00ed t\u00e6r eru avgerandi fyri, at serliga politikkarar taka r\u00e6ttar avger\u00f0ir, t\u00e1 st\u00f8\u00f0a ver\u00f0ur tikin til vi\u00f0urskifti innan eldra\u00f8ki\u00f0, serliga t\u00e1 vit hugsa um \u00edb\u00fa\u00f0arspurningar, bygging og sta\u00f0seting av eldra\u00edb\u00fa\u00f0um og r\u00f8ktarheimum.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211; Samanumtiki\u00f0 s\u00e6r \u00fat til, at ein st\u00f3rur partur av okkara eldru hava ta\u00f0 gott. St\u00f8rsti parturin b\u00fdr \u00ed egnum h\u00fasum, kemur runt \u00ed egnum bili og eru sj\u00e1lvhj\u00e1lpin \u00ed gerandisdegnum.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211; Bert 9% f\u00e1a heimahj\u00e1lp. Bert 8% roykja dagliga og minni enn tri\u00f0ingur drekkur r\u00fasdrekka hv\u00f8nn m\u00e1na\u00f0. Einans 8% siga seg ikki hava fr\u00edt\u00ed\u00f0araktivitet yvirh\u00f8vur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211; Meira enn helmingurin b\u00fdr saman vi\u00f0 hj\u00fanafelaga\/samb\u00fagva og umlei\u00f0 ein tri\u00f0ingur hevur a\u00f0rar innt\u00f8kur enn f\u00f3lkapensj\u00f3n og Samhaldsfasta, serliga menninir, sum \u00ed st\u00f8rri mun enn kvinnur hava l\u00f8nt arbei\u00f0i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211; Sj\u00e1lvi meta f\u00f3lk, at heilsust\u00f8\u00f0an er g\u00f3\u00f0 ella sera g\u00f3\u00f0 og bert 9% meta, at heilsust\u00f8\u00f0an er v\u00e1nalig. Og ta\u00f0 er heilt einastandandi, at ein st\u00f3rur meiriluti sigur seg ongant\u00ed\u00f0 ella n\u00e6stan ongant\u00ed\u00f0 kenna til v\u00f3nloysi, angist ella tunglyndi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211; So samanumtiki\u00f0 er myndin vit s\u00edggja av teimum eldru g\u00f3\u00f0 fyri tey flestu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211; Men eg m\u00e1 siga, at \u00ed sambandi vi\u00f0 n\u00fdggju fr\u00e1grei\u00f0ingina fr\u00e1 B\u00faskaparr\u00e1\u00f0num, so \u00f8ta\u00f0ist eg vi\u00f0, t\u00e1 politikkarar n\u00fa tosa um at h\u00e6kka pensj\u00f3nsaldurin \u2013 fyri at&nbsp;<strong>spara!!!&nbsp;<\/strong>Hv\u00f8r hevur hoyrt so gali\u00f0?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211; Mann m\u00e1 spyrja, hvat hesi billa s\u00e6r inn \u2013 heldur skuldu tey ansa betur eftir almennu \u00edl\u00f8gunum og almenna rakstrinum, enn at koma vi\u00f0 hesum \u00e1ganginum m\u00f3ti okkum eldru.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211; Vit eiga als ikki at finna okkum \u00ed t\u00edl\u00edkum \u00e1gangi. L\u00f8gtings- og landsst\u00fdrisf\u00f3lk eiga at finna a\u00f0rar m\u00e1tar at n\u00f8kta teirra peningaliga t\u00f8rv og lata pensj\u00f3nistarnar f\u00e1a fri\u00f0.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8212;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211; Havi hug at nevna ta\u00f0 einastandandi arbei\u00f0i, sum pensj\u00f3nistarnir gera i Tilhaldinum, og tann t\u00fddning, sum Tilhaldi\u00f0 hevur fyri mong.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211; Vit hava eisini Heilr\u00e6\u00f0i, sum ger eitt serstakliga st\u00f3rt arbei\u00f0i vi\u00f0 at koma \u00fat til eldri borgarar \u00ed kommununi at r\u00e1\u00f0geva og veglei\u00f0a um teir m\u00f8guleikar, sum eru hj\u00e1 eldri f\u00f3lki \u00ed T\u00f3rshavnar Kommunu. Eisini ein st\u00f3r t\u00f8kk til Rey\u00f0a Kross fyri eitt n\u00fa vitjanart\u00e6nastuna.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211; Hetta ver\u00f0ur gj\u00f8rt fyri at skapa tryggleika og ikki minst fyri at for\u00f0a fyri, at sm\u00e1ir trupulleikar vaksa seg st\u00f3rar. Heilr\u00e6\u00f0i bj\u00f3\u00f0ar eldri f\u00f3lki at taka lut \u00ed heilsustimbrandi venjingum, og skipa\u00f0 ver\u00f0ur fyri sl\u00edkum venjingum \u00e1 ymsu \u00edtr\u00f3ttaranleggunum og hallunum \u00ed b\u00fdnum.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211; Eg kann nevna, at arbei\u00f0i\u00f0 hj\u00e1 arbei\u00f0sb\u00f3lkinum vi\u00f0 at framt\u00ed\u00f0artryggja eldra\u00f8ki\u00f0 l\u00ed\u00f0ir v\u00e6l. Tilm\u00e6lini \u00e1 ymsu \u00f8kjunum vera l\u00f8gd fyri nevnd \u00ed n\u00e6stum. Og n\u00e6sta stig ver\u00f0ur at seta samtyktu tilm\u00e6lini \u00ed verk, m.a rekrutteringstilt\u00f8k.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211; \u00cd v\u00e1r var EYA kosin sum vinnari av arkitekakappingini vi\u00f0v\u00edkjandi n\u00fdggja r\u00f8ktarheiminum \u00e1 St\u00f3rubrekku, i\u00f0 hevur 64 b\u00fapl\u00e1ss og 16 r\u00f8ktar\u00edb\u00fa\u00f0ir. R\u00f8ktarheimi\u00f0 v\u00e6ntast at standa li\u00f0ugt \u00ed 2027.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211; N\u00f8kur av b\u00fapl\u00e1ssunum eru \u201cendurh\u00fdsing\u201d \u00ed samband vi\u00f0 at \u00e6tlanin er at lukka Ellisheimi\u00f0 og samb\u00fdlini. B\u00ed\u00f0ilistarnir til b\u00fapl\u00e1ss \u00e1 eldra\u00f8kinum eru s\u00f8guliga l\u00e1gir. Urd man vera ein av ors\u00f8kunum til, at f\u00f3lk kl\u00e1ra seg longri heima.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211; Eg kann eisini nevna, at ein \u00e6tlan fyri bygging av eldradepli \u00ed Kollafir\u00f0i n\u00fa fyriliggur, og samtykt er at leggja depilin \u00e1 Lygnesi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211; Og til seinast mugu vit endiliga ikki gloyma okkara eldhuga\u00f0a Eldrar\u00e1\u00f0, sum alt\u00ed\u00f0 eru g\u00f3\u00f0 \u00ed r\u00e1\u00f0um.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211; Eg s\u00e1 at J\u00e1kup Andreasen, fr\u00e1farin sk\u00falastj\u00f3ri og n\u00fdkl\u00e6ktur pensj\u00f3nistur, skriva\u00f0i, at hann n\u00fa hev\u00f0i sett s\u00e6r fyri, at ta\u00f0 er onki, sum eitur at skunda s\u00e6r \u00ed framt\u00ed\u00f0ini.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211; Ta\u00f0 er helst gott fyri tey flestu \u2013 sj\u00e1lvur havi eg skunda\u00f0 m\u00e6r alt l\u00edvi\u00f0 og geri ta\u00f0 t\u00edverri framvegis. Ta\u00f0 kemst kanska av, at politisku prosessirnar ofta taka \u00f3ney\u00f0uga langa t\u00ed\u00f0.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211; \u00cd m\u00ednum egna \u00e6ttarli\u00f0i eru f\u00f3lk, sum ver\u00f0a r\u00f8ktarkrevjandi n\u00e6stu \u00e1rini. Fleiri \u00ed hesum \u00e6ttarli\u00f0num gerast heilt gomul, t\u00ed framstig innan heilsu\u00f8ki\u00f0 og eitt v\u00e6lvirkandi sj\u00fakrah\u00fasverk hava syrgt fyri okkara heilsust\u00f8\u00f0u.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211; Vit kunnu \u00f8ll \u00f3gvuliga skj\u00f3tt ver\u00f0a samd um, at vit eiga at tryggja okkum, at vit hava eitt samfelag, har ta\u00f0 er gott og trygt at gerast gamal.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211; Okkara broytta l\u00edvsmynstur setir st\u00f8rri kr\u00f8v til ta\u00f0 almenna og kommunurnar. Ta\u00f0 er ein st\u00f8\u00f0ug avbj\u00f3\u00f0ing fyri kommununa at skapa r\u00f8ttu karmarnar til eldru borgararnar. Men hetta loysa vit \u00ed felag.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8212;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211; Eg fari at ynskja tykkum ein g\u00f3\u00f0an dag \u2013 skr\u00e1in er b\u00e6\u00f0i \u00e1hugaverd og spennandi, og ikki minst s\u00e6r \u00fat til, at dagurin eisini ver\u00f0ur skemtiligur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211; Vi\u00f0 hesum fari eg at ynskja okkum \u00f8llum ein g\u00f3\u00f0an eldradag \u00ed v\u00f3n um, at eisini hesin dagurin fer at \u00f8kja um trivna\u00f0 og samanhald &#8211; og at st\u00f3r nytta ver\u00f0ur \u00ed teimum \u00e1t\u00f8kum og tilbo\u00f0um, sum standa \u00f8llum \u00ed bo\u00f0i \u00ed dag, seg\u00f0i He\u00f0in Mortensen, borgarstj\u00f3ri, at enda.<br><a href=\"https:\/\/www.torshavn.fo\/media\/414h0w2y\/eldri-1.jpg?width=1920&amp;upscale=false\"><\/a><br><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/www.torshavn.fo\/media\/fc4frevo\/eldri-2.jpg?width=1920&amp;upscale=false\"><\/a><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.torshavn.fo\/media\/zlgggj3r\/eldri-3.jpg?rmode=max&amp;width=750\" alt=\"a group of people sitting at tables\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/www.torshavn.fo\/media\/zlgggj3r\/eldri-3.jpg?width=1920&amp;upscale=false\"><\/a><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.torshavn.fo\/media\/54gfy5xk\/eldri-4.jpg?rmode=max&amp;width=750\" alt=\"Judi Dench et al. sitting at a table\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/www.torshavn.fo\/media\/54gfy5xk\/eldri-4.jpg?width=1920&amp;upscale=false\"><\/a><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.torshavn.fo\/media\/fpipfspq\/eldri-5.jpg?rmode=max&amp;width=750\" alt=\"a person giving a presentation to an audience\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/www.torshavn.fo\/media\/fpipfspq\/eldri-5.jpg?width=1920&amp;upscale=false\"><\/a><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.torshavn.fo\/media\/z5xdevty\/eldri-6.jpg?rmode=max&amp;width=750\" alt=\"a group of people sitting at tables\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/www.torshavn.fo\/media\/z5xdevty\/eldri-6.jpg?width=1920&amp;upscale=false\"><\/a><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.torshavn.fo\/media\/d4npeqt3\/eldri-7.jpg?rmode=max&amp;width=750\" alt=\"a group of people sitting at a table\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/www.torshavn.fo\/media\/d4npeqt3\/eldri-7.jpg?width=1920&amp;upscale=false\"><\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><sub><sup>Kelda &amp; myndir: torshavn.fo<\/sup><\/sub><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8211; Mann m\u00e1 spyrja, hvat hesi billa s\u00e6r inn. Vit eiga als ikki at finna okkum \u00ed t\u00edl\u00edkum \u00e1gangi. L\u00f8gtings- og landsst\u00fdrisf\u00f3lk eiga at finna a\u00f0rar m\u00e1tar at n\u00f8kta teirra&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5252,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":true,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-5251","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5251","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5251"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5251\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5253,"href":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5251\/revisions\/5253"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5252"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5251"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5251"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5251"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}