{"id":5872,"date":"2024-03-06T10:40:53","date_gmt":"2024-03-06T10:40:53","guid":{"rendered":"https:\/\/24fo.news\/?p=5872"},"modified":"2024-03-06T10:40:53","modified_gmt":"2024-03-06T10:40:53","slug":"arni-fortel-heldur-enn-at-spyrja-upp-i-saman","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/2024\/03\/06\/arni-fortel-heldur-enn-at-spyrja-upp-i-saman\/","title":{"rendered":"\u00c1rni, fortel heldur enn at spyrja upp \u00ed saman!"},"content":{"rendered":"\n<h2 class=\"wp-block-heading\">&#8211; t\u00fa hevur vitanina, sum vit ikki hava<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c1rni vil fortelja m\u00e6r og \u00f8llum \u00f8\u00f0rum, hv\u00ed hann spyr og spyr og spyr.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c1rni sigur, at <em>innlit, holl vitan og ta\u00f0 at avger\u00f0ir ver\u00f0a tiknar \u00e1 fult uppl\u00fdstum grundarlagi er endam\u00e1li\u00f0 vi\u00f0 hansara spyrjan og spyrja og spyrjan og um hansara spurningar eru vi\u00f0 til at geva meira innlit, t\u00e1 m\u00e1l ver\u00f0a vi\u00f0gj\u00f8rd, so er ta\u00f0 meira enn str\u00ed\u00f0i\u00f0 vert.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hetta eru \u00c1rni og eg ikki \u00f3samdir um. Ta\u00f0, sum eg undrist \u00e1, er, at \u00c1rni Skaale spyr upp \u00ed saman um longu fult uppl\u00fdst vi\u00f0urskifti, nevnliga<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong><em>Hvussu st\u00f3rt var\u00f0 vei\u00f0ivir\u00f0i\u00f0 hj\u00e1 hv\u00f8rjum einst\u00f8kum b\u00f3lki s\u00e6r?<\/em><\/strong><\/li>\n\n\n\n<li><strong><em>Hvussu er mi\u00f0alvir\u00f0i\u00f0 pr. vei\u00f0idag hj\u00e1 hv\u00f8rjum b\u00f3lki s\u00e6r?<\/em><\/strong><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hesar uppl\u00fdsingar framganga ni\u00f0ur \u00ed minstu sm\u00e1lutir av heimas\u00ed\u00f0uni hj\u00e1 V\u00d8RN so hv\u00ed spyr \u00c1rni?<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Regluverk og \u00e1byrgd hj\u00e1 \u00c1rna sum landsst\u00fdrisma\u00f0ur<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">L\u00f3gir og kunnger\u00f0ir eru tv\u00e6r s\u00ed\u00f0ur av somu s\u00f8k, sum b\u00e6\u00f0i virka sum l\u00f8glig ambo\u00f0 at <em><u>regulera atfer\u00f0, r\u00e6ttindir og skyldur \u00ed samfelagnum<\/u><\/em>. Me\u00f0an l\u00f3gir ver\u00f0a sm\u00ed\u00f0a\u00f0ar \u00ed l\u00f8gtinginum, so ver\u00f0a kunnger\u00f0ir sm\u00ed\u00f0a\u00f0ar av fyrisitingini vi\u00f0 heimild \u00ed l\u00f3g.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Eins og t\u00e1 i\u00f0 l\u00f3gir ver\u00f0a sm\u00ed\u00f0a\u00f0ar, so \u00e1tti ta\u00f0 at veri\u00f0 ein grundleggjandi fyritreyt, at fyrisitingin sm\u00ed\u00f0ar reglur \u00ed kunnger\u00f0um \u00e1 fult uppl\u00fdstum grundarlagi og samb\u00e6rt vi\u00f0urkendum meginreglum.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00e1 i\u00f0 \u00c1rni trein inn \u00e1 politiska pallin \u00ed januar 2022 sum fiskim\u00e1lar\u00e1\u00f0harri og skuldi skipa atgongdina til F\u00f8royabanka \u00ed 2022, so bleiv hann tann myndugleikin, sum hev\u00f0i evstu \u00e1byrgd av \u00edt\u00f8kiligum reglusm\u00ed\u00f0i, i\u00f0 regulerar <em><u>atfer\u00f0, r\u00e6ttindir og skyldur<\/u><\/em> \u00ed f\u00f8royskari fiskivinnu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hvussu kom \u00c1rni so burtur \u00far hesari uppg\u00e1vuni?<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>\u00c1rni sum \u2018l\u00f3garsmi\u00f0ur\u2019<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u00f3gv vatn er runni\u00f0 \u00ed \u00e1nna s\u00ed\u00f0ani 10. mars 1994. T\u00e1 v\u00f3r\u00f0u kvotur fyri fyrstu fer\u00f0 b\u00fdttar millum b\u00f3lkar av fiskif\u00f8rum \u00e1 b\u00e6\u00f0i landgrunninum og \u00e1 F\u00f8royabanka (\u00ed 1994 fevndi b\u00f3lkur 5 um fiskif\u00f8r minni enn 20 BRT, n\u00fa um fiskif\u00f8r undir 15 tons).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Toskakvotan \u00e1 F\u00f8royabanka var\u00f0 vi\u00f0 l\u00f3g \u00e1sett til 700 tons fyri fyrstu 6 m\u00e1na\u00f0arnar og <em><u>l\u00f3gin<\/u><\/em> \u00e1setti, at atgongdin hj\u00e1 b\u00f3lki 3 og b\u00f3lki 5 var \u00e1vikavist 23 % og 24 % av kvotuni. Fyri h\u00fdsu var <em><u>l\u00f3gar\u00e1setta<\/u><\/em> b\u00fdti\u00f0 millum b\u00f3lkarnar \u00e1vikavist 28 % og 30 %.<br><br>\u00cd 2022 skuldi atgongdin til F\u00f8royabanka so fyri fyrstu fer\u00f0 s\u00ed\u00f0ani 1994\/96 skipast av n\u00fdggjum sum b\u00f3lkar\u00e6ttindi og hesafer\u00f0 ikki av l\u00f8gtinginum \u00ed l\u00f3g, men av fyrisitingini \u00ed kunnger\u00f0 undir \u00c1rna\u2019sa lei\u00f0slu og \u00e1byrgd.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00cd \u00f8llum f\u00f8rum flestu klaksv\u00edkingar vita, at ta\u00f0 ikki var l\u00edkami\u00f0i\u00f0 um Havsbr\u00fan f\u00f3r til \u00fatr\u00f3\u00f0rar vi\u00f0 30 ella 60 stampum &#8211; at neyvt samband var millum tali\u00f0 av settum stampum og fiskiskapin hj\u00e1 Havsbr\u00fan.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c1rni og fyrisitingin v\u00f3ru sj\u00e1lvandi fult vitandi um, at undir eini fiskidagaskipan eru settir h\u00fakar hj\u00e1 einstaka skipinum pr. 24 t\u00edmar er eitt m\u00e1t fyri fiskiorku. Um l\u00edna ver\u00f0ur n\u00fdtt sum \u00fat-gangsst\u00f8\u00f0i\u00f0, so er:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>fiskiorka = settir h\u00fakar pr. 24 t\u00edmar<\/li>\n\n\n\n<li>atgongd = fiskiorka x tal av fiskid\u00f8gum<\/li>\n\n\n\n<li>beinlei\u00f0is samband millum \u00f8\u00f0rumegin <em><u>atgongd<\/u><\/em> og hinumegin <em><u>vei\u00f0in\u00f8gd\/vei\u00f0ivir\u00f0i<\/u><\/em><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Solei\u00f0is rokna\u00f0 fekk b\u00f3lkur 3 tilluta\u00f0 60-70 % av atgongdini til Bankan \u00ed 2022, me\u00f0an b\u00f3lkur 5 fekk tilluta\u00f0 uml. 3-4 %. Skipa- og b\u00e1taeigarar v\u00f3ru heldur ikki l\u00edka fyri l\u00f3gini \u00ed a\u00f0rar m\u00e1tar, t.d.:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211; summir skuldu v\u00edsa \u00e1 \u00e1v\u00edst vinnuligt virksemi fyri at f\u00e1a r\u00e6ttindir, a\u00f0rir ikki<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211; summir kundu selja s\u00edni tilluta\u00f0u fyribilsr\u00e6ttindi, a\u00f0rir ikki<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><em><u>Hvat l\u00e1 til grund fyri diskriminerandi b\u00fdtinum og diskriminerandi treytunum?<\/u><\/em><\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u00e6r kunnugt er ta\u00f0 eingin uttan \u00c1rni Skaale og emb\u00e6tisf\u00f3lkini \u00ed Fiskim\u00e1lar\u00e1\u00f0num, sum hava innlit \u00ed, hvussu og \u00e1 hv\u00f8rjum grundarlagi avger\u00f0ir um b\u00f3lkab\u00fdti\u00f0 og a\u00f0rar treytir fyri atgongd \u00ed 2022 v\u00f3r\u00f0u tiknar.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><br><\/strong>T\u00ed hev\u00f0i ta\u00f0 veri\u00f0 \u00e1hugavert um \u00c1rni hev\u00f0i greitt okkum, sum einki vita og einki skilja, fr\u00e1, hvussu hann og r\u00e1\u00f0i\u00f0 komu fram til b\u00fdti\u00f0 og treytirnar fyri Bankan \u00ed 2022. Ta\u00f0 hev\u00f0i givi\u00f0 gj\u00f8gnumskygni \u2013 \u00ed m\u00f3tsetning til spurningarnir, sum \u00c1rni setur, og tey (longu kendu) svarini.<br><br><\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>\u00c1rna\u00b4sa spurningar <em><u>grugga<\/u><\/em> myndina av vi\u00f0urskiftunum \u00e1 Bankanum.<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Um t\u00f8lini fyri 2022, t\u00e1 i\u00f0 \u00c1rni umsat fiskivinnnuna, ver\u00f0a br\u00fakt sum d\u00f8mi, so v\u00f3ru vei\u00f0ivir\u00f0ini fr\u00e1 Bankanum hesi:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>hj\u00e1 b\u00f3lki 3: uml. 35,5 mi\u00f3. kr. og vei\u00f0ivir\u00f0i\u00f0 pr. fiskidag uml. 213.000 kr.<\/li>\n\n\n\n<li>hj\u00e1 b\u00f3lki 5: uml. 3 mi\u00f3. kr. og vei\u00f0ivir\u00f0i\u00f0 pr. fiskidag uml. 100.000 kr.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Vi\u00f0 \u00f8\u00f0rum or\u00f0um, so veiddi b\u00f3lkur 3 uml. 12 fer\u00f0ir so n\u00f3gv sum b\u00f3lkur 5, og hv\u00f8rt fiskifar \u00ed b\u00f3lki 3 uml. tv\u00edfalt so n\u00f3gv \u00ed mi\u00f0al um dagin, sum fiskif\u00f8r \u00ed b\u00f3lki 5.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em><u>Og her koma vit aftur til gruggingina!<\/u><\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00dat fr\u00e1 hesum t\u00f8lum og solei\u00f0is sum \u00c1rni spyr, so kann grundgevast fyri:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><em>at skal sum mest f\u00e1ast burtur \u00far Bankanum pr. fiskidag, so er mest skynsamt at lata fiskif\u00f8rum \u00ed b\u00f3lki 3 (og helst teimum mest effektivu fiskif\u00f8runum \u00ed b\u00f3lkinum) fiskidagarnar, heldur enn fiskif\u00f8rum \u00ed b\u00f3lki 5 <\/em>&nbsp;&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li><em>&nbsp;<\/em><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Um hinvegin fiskiorka (tal av h\u00fakum pr. 24 t\u00edmar x tal av d\u00f8gum) hj\u00e1 b\u00f3lkunum var\u00f0 innrokna\u00f0, so fekk b\u00f3lkur 3 tilluta\u00f0 15-18 fer\u00f0ir so st\u00f3ra atgongd til bankan sum b\u00f3lkur 5, men h\u00f3ast fiskif\u00f8r \u00ed b\u00f3lki 3 seta millum 2,5 og 4 fer\u00f0ir so n\u00f3gvar h\u00fakar um d\u00f8gni\u00f0, sum fiskif\u00f8r \u00ed b\u00f3lki 5, so var vei\u00f0ivir\u00f0i\u00f0 <em><u>bert<\/u><\/em> uml. ta\u00f0 dupulta pr. fiskidag.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><em>at skal sum mest f\u00e1ast burtur\u00far Bankanum pr. settan h\u00fak, so er mest skynsamt at lata fiskif\u00f8rum \u00ed b\u00f3lki 5 fiskidagarnar, heldur enn fiskif\u00f8rum \u00ed b\u00f3lki 3<\/em><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><br><strong>Full uppl\u00fdsing og fors\u00f8gni \u00ed l\u00f3gararbei\u00f0i<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00cd 1994 tryggja\u00f0i ein <em><u>l\u00f3g<\/u><\/em> b\u00f3lki 5 26% av toskakvotuni, og b\u00f3lkurin visti neyvt, hvat hann hev\u00f0i, so leingi sum l\u00f8gtingi\u00f0 ikki broytti l\u00f3gina um b\u00fdti\u00f0.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00cd 2022 tryggja\u00f0i ein <em><u>kunnger\u00f0<\/u><\/em> b\u00f3lki 5 30 fiskidagar ella 3-4% av r\u00e6ttindunum \u00e1 Bankanum sum felags fiskidagar (= olympiskur fiskiskapur) og \u00ed 2023 tryggja\u00f0i ein kunnger\u00f0 b\u00f3lkinum 105 fiskidagar sum felags fiskidagar vi\u00f0 h\u00e1marki.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Men hvat hevur b\u00f3lkur 5 \u00ed v\u00e6ntu, um \u00c1rni Skaale aftur kemur at sita \u00ed Fiskim\u00e1lar\u00e1\u00f0num? Er ta\u00f0 atgongdina fr\u00e1 1994? Ella atgongdina, sum \u00c1rni hev\u00f0i \u00e1byrgdina av \u00ed 2022? Ella atgongd-ina, sum Dennis hev\u00f0i \u00e1byrgdina av \u00ed 2023? Ella ver\u00f0ur ta\u00f0 okkurt heilt fj\u00f3r\u00f0a?<br><br>Hvar er fors\u00f8gni\u00f0 og hvar er r\u00e6ttartrygdin?<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>\u00c1rni hevur fulla innliti\u00f0 og alla vitanina<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Eftirsum endam\u00e1li\u00f0 vi\u00f0 at spyrja samb\u00e6rt \u00c1rna var innlit og gj\u00f8gnumskygni, og eftirsum \u00c1rni situr vi\u00f0 allari vitanini um tilgongdina til b\u00fdti\u00f0 o.a. \u00ed 2022, so haldi eg at ta\u00f0 vi\u00f0komandi at endurtaka m\u00ednar spurningar. Hv\u00f8rji saklig atlit l\u00f3gu aftanfyri regluna um:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>at b\u00f3lkur 3 fekk tilluta\u00f0 15-18 fer\u00f0ir so n\u00f3gv r\u00e6ttindi (m\u00e1lt \u00ed h\u00fakum) \u00e1 F\u00f8royabanka sum b\u00f3lki 5?<\/li>\n\n\n\n<li>at fiskif\u00f8r, sum ikki v\u00f3ru \u00ed vinnu, ella fiskif\u00f8r, sum ikki longur v\u00f3ru \u00ed f\u00f8royska fiskiflotanum fingu fyribilsr\u00e6ttindi \u00e1 F\u00f8royabanka \u00ed 2022?<\/li>\n\n\n\n<li>at fyribils fiskidagar \u00e1 F\u00f8royabanka \u00ed 2022 kundu seljast og keypast?<\/li>\n\n\n\n<li>at fiskif\u00f8r \u00ed b\u00f3lki 5 skuldu v\u00edsa \u00e1 \u00e1v\u00edst virksemi (avrei\u00f0ing fyri 500.000), men at einki krav um vinnuligt virksemi\u00f0 var\u00f0 sett&nbsp; fiskif\u00f8rum \u00ed b\u00f3lki 3 og 4?<\/li>\n\n\n\n<li>at sm\u00e6stu fiskif\u00f8rini \u00ed flotanum vi\u00f0 f\u00e6st d\u00f8gum \u2013 sum einasti skipab\u00f3lkur \u2013 var\u00f0 sendur \u00e1 F\u00f8royabanka til olymiskan fiskiskap?<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c1rni, ta\u00f0 hev\u00f0i veri\u00f0 gott um t\u00fa hev\u00f0i vilja\u00f0 br\u00fakt t\u00ed\u00f0ina sum uppl\u00fdsari, heldur enn sum spyrjari \u00ed hesum m\u00e1li. Ta\u00f0 hev\u00f0i veruliga givi\u00f0 innlit og veri\u00f0 meira enn alt str\u00ed\u00f0i\u00f0 vert!<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">H\u00f3ast alt var talan um, hvussu t\u00fa umsat atgongd til almenna ogn \u00ed 2022.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><br><em>\u00d3li Jacobsen<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8211; t\u00fa hevur vitanina, sum vit ikki hava \u00c1rni vil fortelja m\u00e6r og \u00f8llum \u00f8\u00f0rum, hv\u00ed hann spyr og spyr og spyr. \u00c1rni sigur, at innlit, holl vitan og ta\u00f0&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5873,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":true,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[111,110,7],"tags":[],"class_list":["post-5872","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-lesarabroev-og-tidindaskriv","category-politikkur","category-vinnutidindir-samfelga-24-fo"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5872","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5872"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5872\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5874,"href":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5872\/revisions\/5874"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5873"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5872"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5872"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5872"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}