{"id":7174,"date":"2024-10-18T23:13:13","date_gmt":"2024-10-18T23:13:13","guid":{"rendered":"https:\/\/24fo.news\/?p=7174"},"modified":"2024-10-18T23:16:58","modified_gmt":"2024-10-18T23:16:58","slug":"ta-vit-goyma-fiskin-i-sjonum-1-partur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/2024\/10\/18\/ta-vit-goyma-fiskin-i-sjonum-1-partur\/","title":{"rendered":"T\u00e1 vit goyma fiskin \u00ed sj\u00f3num! 1-4 partur"},"content":{"rendered":"\n

B\u00f3ndin spurdi meg: Hv\u00ed skal landkrabbi vi\u00f0 skiparapapp\u00edrum vita betri enn Steingrund? Eg svara\u00f0i: Hanus er eisini landkrabbi vi\u00f0 skiparapapp\u00edrum. Hj\u00e1 honum er alt tv\u00edlembur og hj\u00e1 t\u00e6r lembur 0,9. So letur \u00ed b\u00f3ndanum: Ta\u00f0 er eisini munur \u00e1, hv\u00f8r hevur betri r\u00e1\u00f0 at keypa kraftf\u00f3\u00f0ur!<\/h2>\n\n\n\n
\"\"
Tilvildarlig savnsmynd 24.fo<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

F\u00f8\u00f0in hevur alt at siga. B\u00e6\u00f0i \u00e1 sj\u00f3gvi og landi.<\/h2>\n\n\n\n

Fyri at skilja, fiskimenn og fiskifr\u00f8\u00f0ingar, er ney\u00f0ugt at vita hvussu teir hugsa og kenna tey modell n\u00fdtt ver\u00f0a. Vit fara n\u00fa at eftirkanna model hj\u00e1 fiskifr\u00f8\u00f0ini og v\u00edsa \u00e1, hv\u00ed tey taka feil.   <\/p>\n\n\n\n

Lesarin veit, at einki \u00ed n\u00e1tt\u00faruni er statist og ongin sannleiki er uttan undant\u00f8k.<\/p>\n\n\n\n

St\u00f8\u00f0ufastur \u00ed F\u00f8royum, ikki \u00ed Barentshavinum og undir \u00edslandi<\/p>\n\n\n\n

\u00cd \u00cdslandi og Barentshavinum svimur toskur fleiri 100 fj\u00f3\u00f0ringar, aftan\u00e1 lodnu, \u00ed st\u00f3rum torvum.<\/p>\n\n\n\n

\u00c1 landgrunninum er toskur st\u00f8\u00f0ufastur. Besta f\u00f8\u00f0i er nebbasild, sum gravar seg ni\u00f0ur \u00e1 botni. T\u00ed ver\u00f0a f\u00e1ir toskar \u00e1 sera n\u00f3gvum ymiskum pl\u00e1ssum. Vei\u00f0a er \u00ed mun til n\u00f8gd av fiski \u00e1 einum sta\u00f0.<\/p>\n\n\n\n

Vei\u00f0an er fleiri 100% st\u00f8rri \u00ed Barentshavinum og \u00cdslandi, enn undir F\u00f8royum, pr. trolt\u00edma ella pr. h\u00fak. Samanbering av f\u00f8royskum skipum \u00e1 n\u00e6r og fjarlei\u00f0um gevur l\u00edtla meining.<\/p>\n\n\n\n

Fyrr fiska\u00f0u vit umlei\u00f0 2,5 fer\u00f0ir so n\u00f3gvan fisk bestu \u00e1r, sum tey v\u00e1naligastu. S\u00ed\u00f0an t\u00e1 hava vit fri\u00f0a g\u00fdtingarlei\u00f0ir og n\u00f3gvar av fr\u00e6gastu fiskilei\u00f0um, tey t\u00ed\u00f0arskei\u00f0, rokna ver\u00f0ur vi\u00f0, at fiskur f\u00e6st.<\/p>\n\n\n\n

Torva og mi\u00f0<\/h2>\n\n\n\n

Ein torva, \u00ed hesum h\u00f8pi, er fleiri fiskar \u00e1 sama sta\u00f0. Eitt Mi\u00f0 skal skiljast sum fiskimi\u00f0 og er eitt sta\u00f0 har toskur samlast \u00ed l\u00edtlum ella st\u00f3rum torvum.<\/p>\n\n\n\n

Eitt mi\u00f0 er \u00e1v\u00edst sta\u00f0 \u00e1 botni. Ta\u00f0 eru n\u00f3gv mi\u00f0, (fleiri 1000 um vit vilja) har toskur heldur til. N\u00f8kur mi\u00f0 r\u00fama v\u00e6l meira fisk enn onnur. T\u00f3 er sera \u00f3javnt hvussu n\u00f3gvur fiskur er \u00e1 einst\u00f8kum mi\u00f0i. Ta\u00f0 broytist fr\u00e1 \u00e1ri til anna\u00f0. Ongin \u00e1rst\u00ed\u00f0 er eins. Eingin m\u00e1ni er eins. Ongin dagur er eins. Ongin t\u00ed\u00f0 \u00e1 degnum er eins.<\/p>\n\n\n\n

At finna fisk er t\u00ed onkur v\u00edsund. Men ta\u00f0 kann ikki setast upp \u00ed formil. Kanska er ta\u00f0 okkurt slag av sannl\u00edki. Onki samsvar er millum dugnaskap \u00ed sk\u00fala og evnir at finna fisk. \u00d8ll hava ikki eins g\u00f3\u00f0 evnir at finna fisk.<\/p>\n\n\n\n

Greinin er \u00ed fleiri p\u00f8rtum, t\u00ed ofta er l\u00e6ttari at lesa stuttan lestur. N\u00e6sti partur er l\u00edknandi hesum. Tri\u00f0ji partur ver\u00f0ur beinlei\u00f0is vi\u00f0ger\u00f0 av modelli hj\u00e1 ICES og hv\u00ed ta\u00f0 er skeivt.<\/p>\n\n\n\n

Eivind Jacobsen<\/p>\n\n\n\n

Granskari<\/p>\n\n\n\n

Strendur<\/p>\n\n\n\n

T\u00e1 vit goyma fiskin \u00ed sj\u00f3num! 2. Partur<\/h1>\n\n\n\n

\u00cd hesum parti um botnfisk \u00e1 landgrunninum, er eitt sindur um skip, manning og virkir. Ta\u00f0 er ikki l\u00edvfr\u00f8\u00f0i, men ynskja vit at fiska, so m\u00e1 ta\u00f0 loysa seg at fiska.<\/h2>\n\n\n\n

St\u00f8dd \u00e1 skipi og manningartal<\/p>\n\n\n\n

St\u00f8dd \u00e1 skipi skal ver\u00f0a \u00ed mun til ve\u00f0ur og fiskilei\u00f0. Samstundis skulu vei\u00f0uevni og avrei\u00f0ingarvir\u00f0i ver\u00f0a samsvarandi h\u00fdrukr\u00f8vum, \u00edl\u00f8gukostna\u00f0i og rakstar\u00fatrei\u00f0slum.<\/p>\n\n\n\n

Sj\u00e1lvdan ella ongant\u00ed\u00f0 eru hesar fortreytir loknar, t\u00e1 skip eru bygd, til at vei\u00f0a \u00e1 landgrunninum.<\/p>\n\n\n\n

Manningartal er \u00ed mun til arbei\u00f0sbyr\u00f0u og allir sj\u00f3menn eru proviti\u00f3nsl\u00f8ntir. Er h\u00fdran l\u00e1g liggja skip. H\u00fdruprosent er ofta 30-45% av avrei\u00f0ingarvir\u00f0inum.<\/p>\n\n\n\n

Vit eiga n\u00f3gv og g\u00f3\u00f0 hagt\u00f8l. Vit vita t\u00ed hvat avrei\u00f0ingarvir\u00f0i er. Vit vita hv\u00f8rja skuld skip megna at forrenta. Vit vita, hvat h\u00fdran \u00ed minsta lagi\u00f0 skal ver\u00f0a, fyri at manna skip.<\/p>\n\n\n\n

Vanligt var, at h\u00fdran var br\u00fakulig, sj\u00e1lvt um rei\u00f0ar\u00ed ikki megna\u00f0u s\u00ednar f\u00edggjarligu skyldur. \u00cd 1964 byrja\u00f0u vit at flyta skip av fjarlei\u00f0um til n\u00e6rlei\u00f0ir og aftan\u00e1 1977,  \u00e1ttu vit skip, sum h\u00f8vdu mist r\u00e6ttindi \u00e1 fjarlei\u00f0um. Stundingsskipan til manning og rei\u00f0ar\u00ed komu og f\u00f3ru.<\/p>\n\n\n\n

Forbo\u00f0 fyri avrei\u00f0ingum uttanlanda og l\u00f3gar\u00e1settan pr\u00eds, \u00fatrokna\u00f0ur eftir t\u00ed virki\u00f0 \u00e1 landi hev\u00f0i r\u00e1\u00f0 at gjalda, h\u00f8vdu vit eisini. Hetta t\u00ed at flakavirkir blivu bygd, fyri at \u00fatvega f\u00f3lki arbei\u00f0i.<\/p>\n\n\n\n

Tey skip, sum n\u00fa troyta f\u00f8royagrunnin, eru t\u00f3 bygd til endam\u00e1li\u00f0.<\/p>\n\n\n\n

Fyrr \u00e1ttu vit \u00fatrokningar fyri vir\u00f0is\u00f8king. T\u00e6r eiga vit ikki \u00ed dag. T\u00ed ber illa til at umr\u00f8\u00f0a hetta og tey sum siga, at onki hevur vir\u00f0i meira enn anna\u00f0, hava l\u00e6tt sp\u00e6l og fiskivinnan tilsvarandi truplt vi\u00f0 at grei\u00f0a fr\u00e1 s\u00ednum r\u00e6tti at halda \u00e1fram, heldur enn at stongja, eins og t\u00f8lini geva \u00e1bendingar um.<\/p>\n\n\n\n

Eiga vit ovmiki\u00f0 av pengum, ber til at byggja skip, sum ikki fiska fyri rentur og avdr\u00e1ttir. Eisini ber til at hava flakavirkir, um virki\u00f0 avger\u00f0 avrei\u00f0ingarpr\u00edsin. Men h\u00fdran skal samsvara kr\u00f8vunum. Annars liggja skipini.<\/p>\n\n\n\n

N\u00fa ver\u00f0ur tosa um skip, sum skulu frysta umbor\u00f0 og fiska 350 dagar um \u00e1ri\u00f0 . Her tosa vit b\u00e6\u00f0i um frystitrolarar og st\u00f3r frystil\u00ednuskip. Ta\u00f0 \u00f8kir manningartali\u00f0 og harvi\u00f0 kr\u00f8vini til avrei\u00f0ingarvir\u00f0i. Trupult er at s\u00edggja, at avrei\u00f0ingarvir\u00f0i\u00f0 pr. Skip \u00f8kist samsvarandi \u00f8ktum manningartali.<\/p>\n\n\n\n

Sl\u00edk skip krevja dupulta manning og h\u00fdran ringastu \u00e1rini skal ver\u00f0a 0,5 mi\u00f3., sum er ta\u00f0 sama sum 1 milli\u00f3n samb\u00e6rt hagstovuni, og bestu \u00e1rini dupult av hesum. Ta\u00f0 krevur at avrei\u00f0ingarvir\u00f0i ringastu \u00e1rini er 50 mi\u00f3. Ta\u00f0 er ikki sannl\u00edkt at ta\u00f0 letur seg gera.<\/p>\n\n\n\n

Vei\u00f0an \u00f8kist ei heldur, av at tosa um kvotur. Avrei\u00f0ingarvir\u00f0i av kvotum, nyttar onki, um skip ikki megna at fiska kvotuna. Ney\u00f0ugt er at taka atlit til at vei\u00f0a pr. Dag \u00e1 f\u00f8royagrunninum er v\u00e6l l\u00e6gri enn undir \u00cdslandi og \u00ed Barentshavinum. Skip og b\u00e1tar skulu harumframt hava st\u00f8dd eftir ve\u00f0rinum.<\/p>\n\n\n\n

Vit eiga 40 \u00e1r og meira av g\u00f3\u00f0um hagt\u00f8lum. T\u00ed ber til at leggja neyvar \u00e6tlanir. Hetta hevur t\u00eddning \u00ed fiskifr\u00f8\u00f0i, t\u00ed hetta avger\u00f0, hvussu vit best r\u00f8kja fiskastovnarnar.<\/p>\n\n\n\n

\u00cd n\u00e6sta parti umr\u00f8\u00f0a vit mun millum trol og h\u00fak.<\/p>\n\n\n\n

Eivind Jacobsen<\/p>\n\n\n\n

Granskari<\/p>\n\n\n\n

T\u00e1 vit goyma fiskin \u00ed sj\u00f3num! 3. partur<\/h1>\n\n\n\n

Munur \u00e1 h\u00faki og troli<\/h2>\n\n\n\n

\u00c1 landgrunninum hava vit roynt eftir toski vi\u00f0 sn\u00f8ri, l\u00ednu, snellu, troli og g\u00f8rnum. Sn\u00f8ri ver\u00f0ur \u00ed dag ikki br\u00fakt vinnuliga. Snella ver\u00f0ur n\u00e6stan ikki br\u00fakt. Flestu garnalei\u00f0ir eru stongdar og g\u00f8rn ver\u00f0a t\u00ed ikki br\u00fakt. Trol ver\u00f0ur br\u00fakt, men fr\u00e6gastu lei\u00f0ir eru stongdar og t\u00ed er troling eftir toski r\u00e6ttuliga avmarka. L\u00edna er avmarka, men ikki eins n\u00f3gv og trol. St\u00f3rur partur av toski ver\u00f0ur \u00ed dag veiddur vi\u00f0 h\u00faki.<\/h3>\n\n\n\n

Ta\u00f0 eru \u00e1v\u00edsir r\u00e6ttuliga st\u00f3rir munur \u00e1 l\u00ednu- og trolvei\u00f0u. Teir hava st\u00f3ran t\u00eddning fyri fiskifr\u00f8\u00f0i.<\/p>\n\n\n\n

T\u00e1 toskur stendur t\u00e6ttur ber til at fiska st\u00f3rar n\u00f8gdir vi\u00f0 troli upp\u00e1 stutta t\u00ed\u00f0. Ta\u00f0 er ikki \u00f3vanligt, vi\u00f0 troli, at f\u00e1a sera n\u00f3gv \u00ed 1-2 dagar og undir mi\u00f0al restina av t\u00farinum og all\u00edkav\u00e6l gera ein g\u00f3\u00f0an t\u00far.<\/p>\n\n\n\n

Toskur, sum f\u00e6r n\u00f3gv at eta, tekur ikki h\u00fak. \u00cd 1995 s\u00f3u vit hetta sama og aftur \u00ed 2017. Ta\u00f0 pr\u00f3gva\u00f0u teir vi\u00f0 visindaligum trolroyndum umlei\u00f0 1970, t\u00e1 ei\u00f0ismenn s\u00f8gdu at onki fekst vi\u00f0 h\u00faki. Ennt\u00e1 uppl\u00fdstu teir, \u00ed notati fr\u00e1 royndunum, at hetta var gomul vitan. \u00c1 sumri etur toskur a\u00f0ra f\u00f8\u00f0i og tekur ikki agn.<\/p>\n\n\n\n

Trol fiskar tosk sum er svangur, men har svangur toskur vanliga heldur til, er so langt millum toskarnar, at ta\u00f0 ikki loysir seg at trola.<\/p>\n\n\n\n

L\u00edna fiskar \u00ed st\u00f3ran mun tosk, sum er svangur. V\u00edsandilig grein er um hetta. Ta\u00f0 kann eisini pr\u00f3gvast, vi\u00f0 hagt\u00f8lum, at \u00fart\u00f8kan av l\u00ednufiski er l\u00e6gri enn av trolfiski. Besta vei\u00f0an nakrant\u00ed\u00f0, vi\u00f0 l\u00ednu var \u00ed 2019. Fyri 182 \u00e1rum s\u00ed\u00f0an, \u00ed 1842, var naka\u00f0 sum minnir um. \u00cd 1985, 1997 og 2003 var vei\u00f0an sera g\u00f3\u00f0 vi\u00f0 h\u00faki, men ikki n\u00e6r n\u00e1mind av 2019.<\/p>\n\n\n\n

Ors\u00f8k er at halda, at vanliga eru 10-30% av samla\u00f0a toskastovninum svangur. Ta\u00f0 merkir, vi\u00f0 \u00e1v\u00edsari \u00f3vissu, at trol kann vei\u00f0a 70-90% og l\u00edna kann vei\u00f0a 10-30%  av toskastovninum. Hetta \u00fat fr\u00e1 fyribils \u00fatrokningum av norskum data og \u00fatrokningum av data fr\u00e1 Havstovuni, eg havi gj\u00f8rt saman vi\u00f0 \u00f8\u00f0rum.<\/p>\n\n\n\n

B\u00e6\u00f0i trol og l\u00edna f\u00e1a mest, t\u00e1 toskastovnurin er st\u00f3rur. 10% svangur toskur av 100.000 tonsum er dupult so n\u00f3gv sum 25% av 20.000 tonsum. T\u00f3 f\u00e6r trol tosk 1-2 \u00e1r fyrr enn l\u00edna.<\/p>\n\n\n\n

Trol fiskar \u00e1 lei\u00f0 50% av t\u00ed sum er fyri, v\u00edsa onkrar royndir. Av og \u00e1 eru torvur so st\u00f3rar, at til ber at fiska \u00ed fleiri dagar \u00e1 somu lei\u00f0. L\u00edna fiskar n\u00e6stan alt, sum er fyri og t\u00ed kann sama mi\u00f0, bara troytast 2-4 fer\u00f0ir hv\u00f8nn m\u00e1na. L\u00edna m\u00e1 flyta n\u00e6stu setu, sj\u00e1lvt um n\u00f3gvur fiskur er. Kanska \u00bd fj\u00f3\u00f0ring. T\u00e1 l\u00edti\u00f0 er at f\u00e1a, geva fleiri h\u00fakar somu n\u00f8gd sum f\u00e6rri h\u00fakar. L\u00edna setur 30-150 stampar pr. dag, alt eftir st\u00f8dd \u00e1 skipi\/b\u00e1ti. Ta\u00f0 er \u00f3javnt hvussu n\u00f3gv er \u00e1 hv\u00f8rjum stampi og vei\u00f0a ver\u00f0ur oftast \u00fatrokna sum mi\u00f0al pr. stamp.<\/p>\n\n\n\n

\u00dat fr\u00e1 hesum eru \u00e1bendingar um, at vei\u00f0a vit meira vi\u00f0 troli, f\u00e6r l\u00ednan eisini meira. Hetta bleiv eisini sagt av v\u00edsindini fyri meira enn 50 \u00e1rum s\u00ed\u00f0an. St\u00f3rsta n\u00f8gdin veidd naka\u00f0 \u00e1r vi\u00f0 h\u00faki er gott 20.000 tons vi\u00f0 \u00f8giliga n\u00f3gvum skipum og b\u00e1tum. Ta\u00f0 er \u00ed mesta lagi 60% av samla\u00f0u toskavei\u00f0uni. T\u00e1 vit fiska\u00f0u 40.000 tons \u00ed 30 unum, var n\u00e6stan alt veitt vi\u00f0 troli og ta\u00f0 mangla\u00f0i ongant\u00ed\u00f0 fiskur. B\u00e1\u00f0u megin 1960 var naka\u00f0 ta\u00f0 sama, t\u00f3 at t\u00e1 var royndin vi\u00f0 h\u00faki v\u00e6l st\u00f8rri enn \u00ed 30unum.<\/p>\n\n\n\n

Vit hyggja eftir fortreytunum og samanbera t\u00e6r vi\u00f0 ta\u00f0 nevnt er \u00ed 1-3 parti. Tey modell Havfr\u00f8\u00f0in br\u00fakar, samsvara illa vi\u00f0 fiskivei\u00f0u. Vi\u00f0 \u00f8\u00f0rum or\u00f0um, so eru sera grei\u00f0ar \u00e1bendingar um at modellini eru skeiv.<\/p>\n\n\n\n

\u00cd n\u00e6sta parti vi\u00f0ger\u00f0a vit modell ICES og Havstovan br\u00faka.<\/p>\n\n\n\n

Eivind Jacobsen<\/p>\n\n\n\n

Granskari<\/p>\n\n\n\n

T\u00e1 vit goyma fiskin \u00ed sj\u00f3num! 4. Partur<\/h1>\n\n\n\n

Ni\u00f0urst\u00f8\u00f0a<\/h2>\n\n\n\n

Ni\u00f0urst\u00f8\u00f0an er, at fortreytirnar fyri modellinum hj\u00e1 ICES og Havstovuni ikki samsvara vi\u00f0 veruleikan. T\u00ed ver\u00f0ur r\u00e1\u00f0geving vi\u00f0 st\u00f8\u00f0i \u00ed modellinum skeiv.<\/h2>\n\n\n\n

Hv\u00f8r einasti fiskur vit goyma \u00ed sj\u00f3num doyr og ongin ver\u00f0ur fiska\u00f0ur seinni.<\/p>\n\n\n\n

\u00c1v\u00edsast kann, at r\u00e1\u00f0gevingin vi\u00f0f\u00f8rur, at toskastovnurin minkar, men ta\u00f0 koma vit til eina a\u00f0ru fer\u00f0.<\/p>\n\n\n\n

\u00cd stuttum kunnu vit siga, at modelli als ikki samsvarar vi\u00f0 veruleikan.<\/p>\n\n\n\n

Modell hj\u00e1 Havstovuni og ICES<\/p>\n\n\n\n

Model n\u00fdtt ver\u00f0ur \u00ed fiskifr\u00f8\u00f0i er einfalt og gamalt. Veiddur fiskur ver\u00f0ur taldur og aldursgreina\u00f0ur. Rokna ver\u00f0ur vi\u00f0 at 20% doyr \u00e1rliga av n\u00e1tt\u00farligum ors\u00f8kum, \u00edrokna at ver\u00f0a etin av \u00f8\u00f0rum fiski. Stovnsst\u00f8dd \u00ed \u00e1r er: Stovnsst\u00f8dd \u00e1ri\u00f0 frammanundan pluss tilgongd av 2 \u00e1ra gomlum minus n\u00e1tt\u00farligur dey\u00f0i og minus vei\u00f0a.<\/p>\n\n\n\n

Vit fara at hyggja n\u00e6rri eftir hesum modelli. Modelli er einfalt. Men samstundis gongur modelli \u00fat fr\u00e1 ymiskum fortreytum. Til ber at \u00e1visa umlei\u00f0 10 fortreytir, sum skulu ver\u00f0a r\u00e6ttar, fyri at modelli skal ver\u00f0a r\u00e6tt. Hesar fortreytir eru als ikki dokumentera\u00f0ar \u00ed modellinum. V\u00edsindin gongur bara \u00fat fr\u00e1 at t\u00e6r eru r\u00e6ttar. Ivasamt er, um v\u00edsindin yvirh\u00f8vur er grei\u00f0 yvir, at allar hesar fortreytir eru til.<\/p>\n\n\n\n

Vit umr\u00f8\u00f0a 4 av hesum.<\/p>\n\n\n\n

1.       N\u00e1tt\u00farligur dey\u00f0i er 20%<\/p>\n\n\n\n

2.       Toskur veksur meira enn 25% \u00e1rliga (100%-20%+25%=100%)<\/p>\n\n\n\n

3.       Fiskur vit goyma \u00ed sj\u00f3num ver\u00f0ur veiddur<\/p>\n\n\n\n

4.       Vei\u00f0an pr. h\u00fak ella trolt\u00edma \u00f8kist, samsvarandi n\u00f8gd vit goyma \u00ed sj\u00f3num<\/p>\n\n\n\n

N\u00e1tt\u00farligur dey\u00f0i og \u00e1rligur v\u00f8kstur<\/h2>\n\n\n\n

Model roknar vi\u00f0, at fiskur vit ikki fiska \u00ed \u00e1r, kunnu vit vei\u00f0a komandi \u00e1rini. Lat okkum taka st\u00f8\u00f0i \u00ed 20% minking \u00ed fiskid\u00f8gum. Vit hava s\u00ed\u00f0an 1996 minka dagatali \u00ed fleiri umf\u00f8rum.<\/p>\n\n\n\n

Fortreytin fyri hesum er, at 20% doyggja n\u00e1tt\u00farligan dey\u00f0a og toskur veksur meira enn 25%. \u00datrokning er, sum v\u00edsur, at \u00ed mi\u00f0al liggur v\u00f8ksturin um 25%. \u00datrokningin er gj\u00f8rd \u00fat fr\u00e1 veruligum t\u00f8lum. V\u00edsindin br\u00fakar okkurt slag av mi\u00f0al t\u00f8lum, sum eru \u00f8giliga langt fr\u00e1 veruleikanum.<\/p>\n\n\n\n

Eldru \u00e1rgangirnir veksa minst og yngstu skj\u00f3tast. 20% ni\u00f0urskur\u00f0ur \u00ed d\u00f8gum, vi\u00f0f\u00f8rur at vit goyma allar aldursb\u00f3lkar. T\u00e1 v\u00edsur \u00fatrokningin at \u00farsliti\u00f0 ver\u00f0ur negativt. At stongja lei\u00f0ir har 2-3 \u00e1ra gamal fiskur er, gevur umlei\u00f0 25% og ta\u00f0 er sama \u00farslit, sum onki at gera.<\/p>\n\n\n\n

Modelli br\u00fakar alt\u00ed\u00f0 20% sum n\u00e1tt\u00farligan dey\u00f0a. Vit vita, at n\u00e1tt\u00farligur dey\u00f0i broytist fr\u00e1 \u00e1r til \u00e1r. M\u00ednar \u00fatrokningar, gj\u00f8rdar vi\u00f0 hj\u00e1lp fr\u00e1 \u00f8\u00f0rum, v\u00edsa at n\u00e1tt\u00farligur dey\u00f0i er millum 10% og 30%. St\u00f3rst t\u00e1 l\u00edti\u00f0 er av f\u00f8\u00f0i og minst t\u00e1 n\u00f3gv f\u00f8\u00f0i er.<\/p>\n\n\n\n

Vit vita, at goyma vit fisk i sj\u00f3num, veksur n\u00e1tt\u00farligi dey\u00f0in \u00ed prosentum, umframt at fiskurin veksur seinni enn annars.<\/p>\n\n\n\n

Fortreytin, at n\u00e1tt\u00farligur dey\u00f0i er 20% er ikki r\u00f8tt. Fortreytin at toskur skal vaksa minst 25% er heldur ikki lokin, t\u00e1 vit goyma fiskin \u00ed sj\u00f3num.<\/p>\n\n\n\n

100% av goymda fiskinum doyr<\/p>\n\n\n\n

Modelli gongur \u00fat fr\u00e1, at fiskur goymdur \u00ed sj\u00f3num ver\u00f0ur veiddur komandi \u00e1rini. Umframt tann fisk, vit annars h\u00f8vdu fiska.<\/p>\n\n\n\n

\u00cd fyrsta parti v\u00edsti eg \u00e1, at vei\u00f0a pr. stamp, trolt\u00edma v.m. er eftir hvussu n\u00f3gv f\u00f8\u00f0i er \u00e1 hv\u00f8rjum mi\u00f0i. Ta\u00f0 merkir, at tal av fiski \u00ed sj\u00f3num ikki \u00e1virkar vei\u00f0una pr. h\u00fak ella trolt\u00edma. At vit velja at goyma tosk til komandi \u00e1r, broytir ikki n\u00f8gdina av f\u00f8\u00f0i \u00ed sj\u00f3num.<\/p>\n\n\n\n

Teir toskar vit goyma, ver\u00f0a t\u00ed noyddir at leita s\u00e6r f\u00f8\u00f0i a\u00f0rasta\u00f0ni. Toskurin brei\u00f0ur seg yvir st\u00f8rri areal \u00e1 botni. Hetta eru samstundis tey v\u00e1naligastu mi\u00f0ini. Hann fer har vit ikki fiska, t\u00ed ta\u00f0 loysir seg ikki at fiska, t\u00ed ta\u00f0 ver\u00f0ur so langt millum toskarnar.<\/p>\n\n\n\n

Skuldi ta\u00f0 hent, at teir troka seg framat \u00e1 onkrum mi\u00f0i, har fult er frammanundan ver\u00f0ur \u00farsliti\u00f0, minni f\u00f8\u00f0i \u00ed part. T\u00e1 ver\u00f0ur st\u00f8rri partur av samla\u00f0u f\u00f8\u00f0ini spillorka og minni partur flak. Umframt veksur n\u00e1tt\u00farligur dey\u00f0i. \u00darsliti\u00f0 ver\u00f0ur t\u00e1 f\u00e6rri tons avreidd. Eisini f\u00e6rri enn nevnt omanfyri.<\/p>\n\n\n\n

\u00cd v\u00edsindaligari grein, er pr\u00f3gva, at t\u00e1 st\u00f3rir \u00e1rgangir eru, so flytur toskurin 1 \u00e1r fyrr \u00fat \u00e1 dj\u00fapan sj\u00f3gv.<\/p>\n\n\n\n

Ti er galdandi, at vei\u00f0a pr. t\u00edma ella pr. h\u00fak ver\u00f0ur \u00f3broytt, h\u00f3ast vit goyma fisk \u00ed sj\u00f3num og stovnurin veksur.<\/p>\n\n\n\n

Tann fiskur vit goyma, kann ikki fiskast, vi\u00f0 ver\u00f0andi skipum. Skulu vit fiska hendan tosk, noy\u00f0ast vit at \u00f8kja tal av br\u00faktum d\u00f8gum. Av ti at hesin fiskur setur b\u00fagv \u00e1 v\u00e1naligum mi\u00f0um, loysir ta\u00f0 seg ikki at fiska hann og t\u00ed ver\u00f0ur hann ikki fiska\u00f0ur.<\/p>\n\n\n\n

Vit hava \u00ed fleiri umf\u00f8rum minka tal av br\u00faktum d\u00f8gum. T\u00ed kunnu vit spyrja, hvar er fiskurin? Avreiddur er hann ikki.<\/p>\n\n\n\n

T\u00ed er galdandi, at hv\u00f8r einasti fiskur vit goyma \u00ed sj\u00f3num doyr.<\/p>\n\n\n\n

Fortreytin (3) at fiskur vit goyma \u00ed sj\u00f3num ver\u00f0ur veiddur \u00ed framti\u00f0ini er ein \u00f3dokumentera fortreyt. Ta\u00f0 kann dokumenterast, at hendan fortreyt ikki er lokin. Fortreytin (4) at vei\u00f0a pr. h\u00fak er \u00ed mun til stovnst\u00f8dd er ikki dokumentera, me\u00f0an ta\u00f0 m\u00f3ts\u00e6tta er dokumentera \u00ed v\u00edsindaligari grein um h\u00fakavei\u00f0u fyri umlei\u00f0 15 \u00e1rum s\u00ed\u00f0an. Somulei\u00f0is v\u00edsa yvirlitstrolingar hj\u00e1 Havstovuni, at ta\u00f0 ikki er samsvar millum stovnsst\u00f8dd og vei\u00f0u. Trolvei\u00f0a pr\u00f3gvar eisini, at samsvar ikki er millum stovnsst\u00f8dd og vei\u00f0u.<\/p>\n\n\n\n

Ta\u00f0 pr\u00f3gvar samstudis, at ta\u00f0 er f\u00f8\u00f0in sum avger\u00f0 vei\u00f0una og ikki stovnsst\u00f8ddin og ta\u00f0 er ein \u00f8gilga t\u00fddningarmikil munur.<\/p>\n\n\n\n

St\u00f3rur fiskur goymdur \u00ed sj\u00f3num<\/h2>\n\n\n\n

Hagt\u00f8l v\u00edsa, at vit fiska mest av sm\u00e1um fiski. St\u00f3rur fiskur hevur 20-40% h\u00e6gri pr\u00eds enn sm\u00e6rri fiskur.<\/h4>\n\n\n\n

Ors\u00f8kin til at teir sum fiska, fiska sm\u00e6rri heldur enn st\u00f8rri tosk m\u00e1 ver\u00f0a, at vei\u00f0a av st\u00f3rum fiski er minst 20-40% minni \u00ed vekt pr. h\u00fak\/trolt\u00edma.<\/p>\n\n\n\n

Ta\u00f0 eru n\u00f3gvir \u00f3br\u00faktir dagar. T\u00ed m\u00e1 ver\u00f0a galdandi, at ta\u00f0 als ikki loysir seg at troyta t\u00e6r lei\u00f0ir, har st\u00f3rur toskur er. Loysti ta\u00f0 seg, t\u00f3 ikki eins v\u00e6l sum at vei\u00f0a sm\u00e6rri fisk, var tal av \u00f3br\u00faktum d\u00f8gum l\u00e6gri enn ta\u00f0 er \u00ed dag. Tey \u00e1r, n\u00f3gv er at f\u00e1a, fer hv\u00f8r fj\u00f8l \u00e1 flot og t\u00e1 eru n\u00e6stan ongir \u00f3br\u00faktir dagar.<\/p>\n\n\n\n

Ta\u00f0 vi\u00f0f\u00f8rur, at goyma vit fisk til hann bl\u00edvur eldri, so ver\u00f0ur hann als ikki veiddur. Sum d\u00f8mi kunnu vit nevna, at 7 \u00e1ra gamlan fisk vei\u00f0a vit \u00ed st\u00f3rum n\u00f8gdum, tey f\u00e1u \u00e1r hann n\u00e6rkast landi. Fyrr veiddu vit st\u00f3ran g\u00fdtingarfisk, men t\u00e6r lei\u00f0ir eru \u00ed dag stongdar.<\/p>\n\n\n\n

Fortreytin (3) at vit kunnu vei\u00f0a fisk vit goyma \u00ed sj\u00f3num er t\u00ed ikki lokin.<\/p>\n\n\n\n

Sum nevnt eru \u00e1 lei\u00f0 10 ymiskar fortreytir, fyri modellinum hj\u00e1 Havstovuni. Her eru 4 vi\u00f0gj\u00f8rdar. \u00cd prinsippinum l\u00edkjast hinar hesum. Tilfar er til allar 10 fortreytirnar. Men ta\u00f0 er j\u00fa bara meira av t\u00ed sama.<\/p>\n\n\n\n

Hetta er ovmiki\u00f0 til at pr\u00f3gva at Havfr\u00f8\u00f0in er ors\u00f8kin til at toskastovnurin er illa fyri.<\/p>\n\n\n\n

Hetta pr\u00f3gvar at Havfr\u00f8\u00f0in kostar f\u00f8royska samfelagnum 1 milliard \u00ed \u00fatflutningsvir\u00f0i hv\u00f8rt einasta \u00e1r.<\/p>\n\n\n\n

Landsst\u00fdri\u00f0 \u00e6tlar at br\u00faka sama model til uppsj\u00f3varfisk. Ta\u00f0 kann pr\u00f3gvast at \u00farsliti\u00f0 ver\u00f0ur ta\u00f0 sama, sum vi\u00f0 botnfiski. Minni fiskur og 1 millard l\u00e6gri avrei\u00f0ingarvir\u00f0i.<\/p>\n\n\n\n

Vildi meint, n\u00fa kreppa er \u00ed durinum, \u00e1tti f\u00f3lk at skilt, at hetta er munurin millum at F\u00f8royar fara \u00e1 h\u00fasagang og at vit sleppa n\u00f8kurlunda snikkaleys.<\/p>\n\n\n\n

Eivind Jacobsen<\/p>\n\n\n\n

Granskari<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ta\u00f0 ber ikki til at goyma fiskin \u00ed sj\u00f3num. Hetta v\u00edsir gransking hj\u00e1 Eivind Jacobsen p\u00fara greitt. Innan \u00e1r 2030 kunnu vit rokna vi\u00f0 at n\u00fdggj modellir fara at v\u00edsa, at ICES h\u00e1turin ikki kann n\u00fdtast hj\u00e1 okkum og \u00cdslandi og Noreg. ICES r\u00e5dgiver med det m\u00e5l at sikre den h\u00f8jest mulige udnyttelse af en fiskebestand p\u00e5 lang sigt \u2013 ikke ud fra et \u00f8nske om at beskytte fiskebestande eller specifikke erhvervsinteresser. Hetta skriva vit fra 24.fo<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3238,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[118,7],"tags":[],"class_list":["post-7174","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-utvaldar-greinar","category-vinnutidindir-samfelga-24-fo"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7174","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7174"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7174\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7177,"href":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7174\/revisions\/7177"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3238"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7174"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7174"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7174"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}