{"id":8349,"date":"2025-01-20T21:15:18","date_gmt":"2025-01-20T21:15:18","guid":{"rendered":"https:\/\/24fo.news\/?p=8349"},"modified":"2025-01-20T21:16:13","modified_gmt":"2025-01-20T21:16:13","slug":"fiskivinnutjodin-vid-eitt-vegamot","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/2025\/01\/20\/fiskivinnutjodin-vid-eitt-vegamot\/","title":{"rendered":"Fiskivinnutj\u00f3\u00f0in vi\u00f0 eitt vegam\u00f3t – endurprenta grein."},"content":{"rendered":"\n

Seinastu mongu \u00e1rini er far\u00f0in fram ein vinnupolitikkur \u00ed \u00e1haldandi hevur gj\u00f8rt umst\u00f8\u00f0urnar hj\u00e1 fleiri vinnurekandi \u00ed fiskivinnuni mestsum pura \u00f3gj\u00f8rligar. Hetta hevur f\u00f8rt til st\u00f3ra fragongd \u00ed okkara h\u00f8vu\u00f0svinnu, og har fleiri fel\u00f8g innan botnfiskavei\u00f0u hava ta\u00f0 trupult.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

written by\u00a0OML<\/a>\u00a02. august 2017 Endurprenta grein fr\u00e1 24fo.net – endurprenta 20 januar 2024<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

<\/h1>\n\n\n\n

Eg havi \u00ed yvir 20 \u00e1r arbeitt vi\u00f0 fiskivinnupolitikki og havi eg gj\u00f8rt roknskapargreiningar og fiskivinnuhagt\u00f8l vegna Fiskim\u00e1lar\u00e1\u00f0i\u00f0, veri\u00f0 \u00ed Vinnunevndini hj\u00e1 L\u00f8gtinginum og greitt fr\u00e1 gongdini og \u00fatlitini hj\u00e1 teimum fel\u00f8gum \u00ed reka h\u00fakavei\u00f0u. N\u00f3gv av t\u00ed\u00f0 eg havi f\u00f8rt fr\u00e1m seinastu \u00e1rini er t\u00ed\u00f0anverri gingi\u00f0 \u00fat. Spurningurin er n\u00fa, hvussu kunnu vit vi\u00f0ger\u00f0a fiskivinnuna sum ein n\u00e1tturligan part av okkara samfelag og betra grundarlagi\u00f0 hj\u00e1 vinnufel\u00f8gum \u00ed reka fiskivinnu eftir heilt vanligum vesturlendskum modellum. Eg komi her at v\u00edsa \u00e1, eina markna\u00f0arskipan og n\u00fdskipan \u00ed tveimum Diamantum seinast \u00ed hesu greinar\u00f8\u00f0\/ tema.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00d3li M. Lassen sivil\u00f8konomur og rei\u00f0ari<\/em><\/p>\n\n\n\n

Vinnan og samfelagi\u00f0<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Eitt land mennist \u00ed takt vi\u00f0 menningina hj\u00e1 vinnufel\u00f8gum, vinnugreinum og t\u00ed almenna geiranum. Ta\u00f0 er alt\u00ed\u00f0 eitt samansp\u00e6l millum vinnuna og ta\u00f0 almenna \u00ed tryggjar framgongd hj\u00e1 einum landi og vinnugreinunum \u00ed landinum.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/p>\n\n\n\n

\u00d3li M. Lassen
sivil\u00f8konomur \u2013 rei\u00f0ari<\/p>\n\n\n\n

\u00cd F\u00f8royum hava vit seinastu \u00e1rini gloymt hvat ta\u00f0 er at f\u00f8ra vinnupolitik sum vit kenna hann \u00ed londunum i\u00f0 vit vanliga samanbera okkum vi\u00f0. T\u00ed eru vit \u00ed dag \u00ed eini st\u00f8\u00f0u, har hv\u00f8rki Landsst\u00fdri\u00f0, L\u00f8gtingi\u00f0 ella umsiting hava evna at f\u00f8ra ein h\u00f3skandi vinnupolitikk, t\u00e1 ta\u00f0 kemur til fiskivinnuna. Rei\u00f0arafelagi\u00f0 er eisini fari av k\u00f3s, t\u00e1 teir tosa um at vinnan kann gjalda tilfeingisgj\u00f8ld og g\u00f3\u00f0u st\u00f8\u00f0una \u00ed vinnuni. T\u00ed er ney\u00f0ugt at seta vinnuna \u00ed perspektiv og byrja at vi\u00f0ger\u00f0a veruligu st\u00f8\u00f0una.<\/p>\n\n\n\n

Hetta kann l\u00fdsast \u00ed stuttum: <\/strong>\u00cd F\u00f8royum hava vit ein heimaflota sum hevur silgt \u00ed tungum sj\u00f3gvi \u00ed n\u00f3gv \u00e1r. Vit hava n\u00f8kur partafel\u00f8g \u00ed reka flakatrolarar og hava hesi g\u00f3\u00f0an rakstur. Og so hava vit fel\u00f8g \u00ed reka ein uppisj\u00f3\u00f0arflota sum hevur metg\u00f3\u00f0an rakstur og har m\u00f8guligt er at f\u00e1a eykaskatt \/ tilfeingisgjald um man fr\u00e1 landinum heldur at enn meir peningur skal takast fr\u00e1 partafel\u00f8gum \u00ed reka fiskivinnu. Alt anna tos er p\u00fara burturvi\u00f0. Roknskaparteknist er ta\u00f0 bert har, ein kann s\u00edggja at metg\u00f3\u00f0ur vinningur er sta\u00f0festur, og er hetta serliga orsaka av g\u00f3\u00f0um r\u00e6ttindum \/ kvotum eftir 2010.<\/p>\n\n\n\n

Hvat hendir t\u00e1 f\u00f3lk selja vinnuvirksemi\u00f0<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Ney\u00f0ugt er at kenna til grundleggjandi vinnuvi\u00f0urskiftir fyri at kunna vi\u00f0gera vinnuna sakliga<\/p>\n\n\n\n

Fyrst \u00ed 90\u00b4unum var st\u00f8\u00f0an sera v\u00e1nalig her \u00e1 klettunum og v\u00f3ru ta\u00f0 t\u00e1 f\u00f3lk \u00ed keyptu vinnut\u00f3l \u00ed hesum sv\u00e1ru t\u00ed\u00f0um. Vir\u00f0ini ella vir\u00f0is\u00e1setingin \u00e1 vinnufyrit\u00f8kum v\u00f3ru ikki av teymum h\u00e6gstu.<\/p>\n\n\n\n

Fleiri av teimum \u00ed keyptu \u00ed ringu t\u00ed\u00f0unum og seldu aftur n\u00f8kur \u00e1r seinri, fingu g\u00f3\u00f0an vinning. T.d. kann nevnast: t\u00e1 nakrir mans keyptu eina smi\u00f0ju og vir\u00f0i\u00f0 h\u00e6kka\u00f0i munandi, t\u00ed l\u00f8nsemi\u00f0 var batna t\u00e1 t\u00ed\u00f0irnar gj\u00f8rdist betri og skip komu aftur \u00ed vinnu. Eisini tey \u00ed seldu heils\u00f8lur, timburhandlar, handilsbygningar o.a. hava fingi g\u00f3\u00f0an vinning. Ta\u00f0 er alment kent, at tann \u00ed hevur orku at keypa \u00ed ringum t\u00ed\u00f0um, kann gera ein g\u00f3\u00f0an handil seinri.<\/p>\n\n\n\n

Peningur fer alt\u00ed\u00f0 \u00far vinnum \/ vinnugreinum<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Um nakrir pers\u00f3nar velja at selja t.d. eina smi\u00f0ju, heils\u00f8lu ein timburhandil ella ein st\u00f3ran handilsbygning og f\u00e1a 10 tals milli\u00f3nir \u00ed vinningi fyri vinnufyrit\u00f8kuna, ja so fara pengar \u00far hesum vinnum, og hesi f\u00f3lk ver\u00f0a mett at vera sera dugnalig. Men t\u00e1 ta\u00f0 sama hendir \u00ed fiskivinnuni, t\u00e1 onkur fer \u00far og selur vi\u00f0 vinningi so fara pengar \u00far vinnuni, men n\u00fa er heilt gali\u00f0 og alt fer upp at garta. F\u00f3lk gloyma, at eingin rei\u00f0ari bert hevur keypt eitt skip. Allir hava keypt eina vinnufyrit\u00f8ku \/ skip fr\u00e1 bankanum ella onkrum vinnulivspers\u00f3num sum vilja \u00far vinnuni og keypi\u00f0 er sum oftast skip vi\u00f0 r\u00e6ttindum, i\u00f0 goldi\u00f0 ver\u00f0ur fyri. Hetta er alt\u00ed\u00f0 til markna\u00f0arpr\u00eds, sum er just t\u00e1 og broytist hesin sj\u00e1lvandi eftir \u00fatlitum \u00ed vinnuni. Sj\u00e1lvt um rei\u00f0arin veit, at kvotur ella fiskidagar broytast, so er ta\u00f0 landi\u00f0 i\u00f0 skal skipa solei\u00f0is fyri, at t\u00fd\u00f0andi vinnugreinar \u00ed landinum ikki fara fyri bakka.<\/p>\n\n\n\n

Luft \u00ed politisku skipanini, vei\u00f0utr\u00fdst og metg\u00f3\u00f0 st\u00f8\u00f0a \u00ed Fiskivinnuni ?<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

\"\"T\u00e1 ta\u00f0 ikki ver\u00f0a br\u00faktir fiskidagar, so kalla politikkarar hetta fyri luft \u00ed skipanini, men gloyma at dagaskipanin just leggur upp til hetta, at minni roynd er, t\u00e1 l\u00edti\u00f0 er til av fiski. Men t\u00e1 man ikki loyvir fel\u00f8gum at lata dagar til a\u00f0rar og hevur eina reglu \u00ed sigur, at um t\u00fa ikki n\u00fdtir meir enn 60% av d\u00f8gunum kanst t\u00fa ikki lata nakran dag \u00e1ri\u00f0 eftir. Hetta er p\u00fara \u00ed ands\u00f8gn vi\u00f0 h\u00f8vu\u00f0sendam\u00e1li\u00f0 vi\u00f0 skipanini. Hetta er at gera vinnukarmarnir hj\u00e1 vinnuni enn meiri truplar.<\/p>\n\n\n\n

Ta\u00f0 var ongant\u00ed\u00f0 meiningin at vinnufel\u00f8g skuldu ni\u00f0urp\u00ednast vi\u00f0 raffinera\u00f0um politiskum snildum og at f\u00f3lk skuldu tvingast at selja teirra vinnut\u00f3l \/partabr\u00f8v, t\u00ed man politiskt ikki vildi f\u00f8ra vanligan vinnupolitikk. Hetta skal eg venda aftur til.<\/p>\n\n\n\n

Fiskifr\u00f8\u00f0ingarnir tosa um eitt hugtak i\u00f0 teir kalla vei\u00f0utr\u00fdst. Hetta er eitt b\u00faskaparligt hugtak \u00ed hevur samband vi\u00f0 (effektivitet og produktivitet) \u201cinsettur kapasitetur\u201d. Og kann ikki n\u00fdtast til at siga naka\u00f0 skilagott um st\u00f8\u00f0una hj\u00e1 einum fiskistovni, h\u00fagtaki\u00f0 hoyrir ikki heima her.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Sum talvurnar her visa, so eru h\u00fakadagar farnir fr\u00e1 33.000 d\u00f8gum t\u00e1 ta\u00f0 var mest roynd, ni\u00f0ur \u00ed 7.000 dagar so her er munandi l\u00e6gri effektivitetur og produktivitetur. (Her kann nevnast at talan er um somu skip og somu egningarmaskinir sum \u00ed 90\u00b4unum) So grundleggjandi n\u00fdta vit eisini her \u00f8rkymlandi hugt\u00f8k og skuldu teir heldur n\u00fdtt or\u00f0, \u201cta\u00f0 l\u00edvfr\u00f8\u00f0iliga tr\u00fdsti\u00f0 \u00e1 stovnin\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Skuldin hj\u00e1 flotanum<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Politikkara tosa mangan um, at skuldin hj\u00e1 heimaflotanum er so st\u00f3r og at ta\u00f0 gongur metgott \u00ed fiskivinnuni. Skuld \u00ed mun til hvat ? Roknskapargreiningar hava v\u00edst, at ta\u00f0 gongur sera illani hj\u00e1 heimaflotanum og eini 1.600 til 1.800 f\u00f3lk eru farin \u00far flak- & fiskivinnuni. Hvar gongur ta\u00f0 val og \u00ed mun til hvat ? Hv\u00ed hava vit ongan n\u00fdggjan flakatrolara ?<\/p>\n\n\n\n

Uppus\u00f8lu av r\u00e6ttindum og skattan av yvirnormalum profitt<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Ta\u00f0 ver\u00f0ur mangan f\u00f8rt fram, at \u00f8konomar siga at man ger so og so. Men ikki er ta\u00f0 so, at undirv\u00edsing \u00e1 h\u00e6gri l\u00e6ristovnum leggur \u00e1her\u00f0slu \u00e1, at tosa um s\u00f8lu av r\u00e1v\u00f8rum \u00e1 einari uppus\u00f8lu ella tos um vinnufyrit\u00f8kur \u00ed hava yvirnormalan profitt og skattan av hesum. Hetta er mest kent t\u00e1 tosa var um oljufel\u00f8g \u00ed gj\u00f8rdi s\u00e6r d\u00e6lt, \u00ed tilafturskomnum londum.<\/p>\n\n\n\n

Hv\u00f8rjir eru teir professarar og l\u00e6rub\u00f8kur \u00ed tosa um uppus\u00f8lu av fiskir\u00e6ttindum hj\u00e1 einum landi\u00f0, har hetta er h\u00f8vu\u00f0sgrundarsteinur undir landinum ?<\/p>\n\n\n\n

\u00c1 universitetum og l\u00e6rustovnum ver\u00f0ur heldur tosa um vinnugreinar og hvussu lond mennast og samansp\u00e6li\u00f0 millum alment og privat og hv\u00ed lond mennast so ymist og hvussu er kappingarst\u00f8\u00f0an er o.a. .<\/p>\n\n\n\n

Vinnan, l\u00f8nsemi\u00f0, f\u00edgging og yvirnormalur profittur<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Fiskivinnan er ey\u00f0kend av, at vit hava eldri skip og hava vit sum land ongant\u00ed\u00f0 megna at endurn\u00fdggja botnfiskaflotan uttan stu\u00f0ul og hevur l\u00f8nsemi\u00f0 so gott sum alt\u00ed\u00f0 veri\u00f0 sera v\u00e1naligt. Hetta v\u00edsa eisini allar t\u00e6r roknskapargreiningar \u00ed hava veri gj\u00f8rdar av heimaflotanum. Hartil hava rei\u00f0ar\u00ed\u00f0ini veri noydd at keypa dagar undir F\u00f8royum og kvotu vi\u00f0 \u00cdsland bara fyri at royna at yvirliva.<\/p>\n\n\n\n

Tey seinast \u00e1rini eru eisini n\u00f3gv skip l\u00f8gd. Bara \u00ed l\u00ednuflotanum eru 10 skip f\u00e6rri enn fyri f\u00e1um \u00e1rum s\u00ed\u00f0ani. Partafel\u00f8gini \u2013 Skipini hava eina skuld \/ vir\u00f0i\u00f0 i\u00f0 er ein br\u00f8kpartur av einum n\u00fdbygningi. T\u00ed er ikki m\u00f8guligt at byggja n\u00fdbygningar, hv\u00f8rki til heimaflotan ella flakatrolarar, t\u00ed kostna\u00f0urin er so h\u00f8gur \u00ed mun til rakstur. Eitt \u00edsfiskal\u00ednuskip kostar minst 70 til 100 milli\u00f3nir. At byggja ein flakatrolara kostar einar 180 til 250 milli\u00f3nir kr\u00f3nur. Nor\u00f0menn byggja Frystil\u00ednuskip fyri einar 150-180 mi\u00f3. nok. Ein \u00edsfiskatrolari kostar sikkurt alt millum 60 og einar 120 milli\u00f3nur kr. Sum flest vita, so eru f\u00edggingarm\u00f8guleikarnir sera v\u00e1naligir, orsaka av vanaliga l\u00f8nseminum hj\u00e1 heimaflotanum, t\u00ed er \u00f3m\u00f8guligt at byggja n\u00fdtt. Hvat \u00e6tla vit sum fiskivinnutj\u00f3\u00f0 ? Hvussu skulu vit \u00ed framt\u00ed\u00f0ini fiska upsa, tosk og h\u00fdsu ?<\/p>\n\n\n\n

Bert uppisj\u00f3varflotin megnar at endurn\u00fdggja <\/strong>seg<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

T\u00ed er ta\u00f0 bert innan uppisj\u00f3\u00f0arflotan, at ta\u00f0 eru fel\u00f8g \/ rei\u00f0ar\u00ed\u00f0ir, i\u00f0 hava orku og l\u00f8nsemi\u00f0 til at byggja n\u00fdtt, og m\u00f8guliga eisini rinda eykaskatt av r\u00e6ttindinum til tilfeingi\u00f0. Alt anna tos er m\u00f8sn og t\u00ed m\u00e1 orkan leggjast \u00ed, at f\u00e1a betur rakstur hj\u00e1 okkara fj\u00f8lt\u00e1tta\u00f0u fiskivinnu og ta\u00f0 er her n\u00fdskipanin skal hava fokus.<\/p>\n\n\n\n

Hvussu betra vit l\u00f8nsemi\u00f0 hj\u00e1 heimaflotanum<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Hvussu megna vit at byggja n\u00fdggj skip til okkara fiskimenn og f\u00e1a rei\u00f0ar\u00ed\u00f0ir i\u00f0 megna at reka botnfiskavei\u00f0u uttan ein n\u00f3gv trektan kassakredit. Fel\u00f8gini hava fr\u00e1 mynduleikans s\u00ed\u00f0u fingi\u00f0 n\u00f3gvar for\u00f0ingar, so l\u00f8nandi rakstur gj\u00f8rdist mest sum \u00f3m\u00f8guligur. Fokus m\u00e1 vendast og landsins mynduleikar og rei\u00f0arafelagi\u00f0 mugu r\u00e6tta k\u00f3s og vi\u00f0urkenna ta\u00f0 veruligu st\u00f8\u00f0una. Fakliga st\u00f8\u00f0i \u00ed landinum m\u00e1 ver\u00f0a h\u00e6gri.<\/p>\n\n\n\n

Fel\u00f8g \u00ed eiga l\u00ednuskip mist n\u00f3gv r\u00e6ttindi<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

\u2013 brot \u00far grein hj\u00e1 L\u00edggjas Johannesen<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Fr\u00e1 1996 \/97 er \u201cB\u00f3lkur 3 L\u00ednuskip farin \u00far 160 d\u00f8gum ni\u00f0ur \u00ed 92,6 dagar \u00e1 Landgrunninum og \u00e1 F\u00f8roya Banka v\u00f3ru 30 dagar \u00ed 1996 og \u00ed 2008 16 dagar s\u00ed\u00f0an 0 dagar.Ta\u00f0 vil siga at eitt L\u00ednuskip sum hev\u00f0i 190 dagar \u00ed 1996 bara hevur 92,6 dagar \u00ed dag,um so var at eingin handil av d\u00f8gum hev\u00f0i ver\u00f0i.<\/p>\n\n\n\n

Og \u00ed dag r\u00f3pa teir (tj\u00f3veldi red.) um, at ta\u00f0 l\u00edkist ongun at rei\u00f0ara selja dagar og loyvir. Um so var, at ta\u00f0 ikki var\u00f0 loyvi\u00f0 at handla dagar og loyvir, hvussu hev\u00f0i s\u00e6\u00f0 \u00fat \u00ed dag.<\/p>\n\n\n\n

Ta\u00f0 sum f\u00f8rir til handil av d\u00f8gum og loyvun er t\u00e1 t\u00fa minkar dagarnar,og teir sum \u00ed dag vilja skerja mest r\u00f3pa har\u00f0ast um at ta\u00f0 l\u00edkist ongun at ein handil fer fram av fiski\u00f0d\u00f8gum,men ta\u00f0 eru teir \u00ed seta handilin \u00edgongd hava teir nokk ikki funni \u00fatav enn,teir hava so onki anna bo\u00f0 upp\u00e1 hvussu vinnan skal skipast fram til 2018. Um hetta heldur fram, vi\u00f0 at skerja dagarnar hv\u00f8rt \u00e1r fram til 2018 kan ta\u00f0 henda at fleiri\u00f0 ver\u00f0a noyddir at gevast og a\u00f0rir skulu keypa teir \u00fat \u00far vinnuni, og \u00ed 2018 ver\u00f0ur alt tiki\u00f0 fr\u00e1 teimun aftur sum teir hava keypt (ikki fingi\u00f0 fyri einki).<\/p>\n\n\n\n

N\u00e6r og hvar hevur Rei\u00f0arin fingi\u00f0 fiski\u00f0r\u00e6ttindi fyri einki.<\/strong> T\u00e1 eg kom inn \u00ed fiski\u00f0vinnuna (1993 red) var eg noyddur at keypa eitt skip sum hev\u00f0i fiskiloyvi\u00f0,s\u00ed\u00f0an kom l\u00f3gin um vinnuligan fiskiskap, og s\u00ed\u00f0an hevur man ver\u00f0i noyddur at keypa dagar \u00ed r\u00fagvuv\u00eds og hetta er galdandi fyri flest allar \u00ed fiskivinnuni \u00ed dag.\u201d Brot \u00far grein fr\u00e1 2011 eftir L\u00edggjas Johannesen skipara og rei\u00f0ara. <\/strong>Her skal eisini nevnast, at n\u00f3gv rei\u00f0ar\u00ed\u00f0ir hava keyp \u00edslandskvotu fyri milli\u00f3na upph\u00e6ddir.<\/p>\n\n\n\n

T\u00e1 \u00fatvarpsma\u00f0urin ringdi til m\u00edn og spurdi um st\u00f8\u00f0una hj\u00e1 l\u00ednuskipunum og greiddi eg fr\u00e1 um mistar fiskidagar og spurgdi eg hann hvat hann hev\u00f0i sagt um onkur t\u00f3k 3 m\u00e1na\u00f0ar fr\u00e1 honum, t\u00e1 var t\u00f8gn \u00ed hinum endanum og so seg\u00f0i hann, ta\u00f0 er ikki ta\u00f0 sama<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

T\u00e1 visti eg veruliga hvussu st\u00f8\u00f0an sum heild er \u00ed samfelagnum og hvussu l\u00edti\u00f0 forst\u00e1ilisi er fyri fiskivinnuni.<\/p>\n\n\n\n

\"\"Eg greiddi honum fr\u00e1, at ta\u00f0 var als eingin munur, t\u00ed vit eisini skulu rinda l\u00e1nsgj\u00f8ld og fastar \u00fatrei\u00f0slur eins og eitt h\u00fasarhald. Um KVF l\u00e6kkar l\u00f8nina hj\u00e1 einum starvsf\u00f3lki\u00f0 vi\u00f0 til d\u00f8mis 120.000 kr so vil hetta arbei\u00f0spl\u00e1ss ver\u00f0a minni \u00e1hugavert, eins og ta\u00f0 ver\u00f0ur minni \u00e1hugavert at sigla vi\u00f0 einum l\u00ednuskipi\u00f0 t\u00e1 landi\u00f0 hevur tiki\u00f0 um 100 dagar fr\u00e1 hv\u00f8rjum skipi\u00f0.<\/p>\n\n\n\n

Fr\u00e1 2004 til 2013 eru 1.812 f\u00e6rri st\u00f8rv \u00ed fiskivinnu og flakavinnuni.<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Ta\u00f0 at ta\u00f0 eru 1.812 f\u00f3lk f\u00e6rri \u00ed fiski- og flakavinnuni \u00e1 landi s\u00e6st sj\u00e1lvandi aftur \u00ed b\u00faskapinum, t\u00f3 at 350 av hesum kunnu hava fingi\u00f0 starv \u00ed ali- & krivjivirkjum, so er ta\u00f0 ein sannroynd at 1.462 l\u00f8ntakarar f\u00e6rri \u00ed hesum trimum vinnugreinum f\u00f8ra til f\u00e6rri innt\u00f8kur til landskassan.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

T\u00e1 fyrr so t\u00fd\u00f0andi vinnur skrambla saman, so fer hetta eisini at merkja minni kapping millum fiskakeypararnar, m\u00f8guliga minni innovati\u00f3n \u00e1 virkjunum eisini og verri \u00fart\u00f8ku til sj\u00f3mannin.<\/p>\n\n\n\n

Men ta\u00f0 sum er mest \u00e1lvarsamt \u00ed hesum er, at um ta\u00f0 framhaldandi fara omanfyri 100 sj\u00f3menn \u00far fiskivinnuni um \u00e1ri\u00f0, so er tilgongdin til maritima \u00f8ki\u00f0 so l\u00edtil, at okkara st\u00f8\u00f0a sum maritimt land er \u00ed vanda og harvi\u00f0 missa vit risa innt\u00f8kur, t\u00ed f\u00e6rri ver\u00f0a at fara vi\u00f0 f\u00f8roysku skipunum ella til Noregs ella onnur lond at fiska ella at arbei\u00f0a \u00ed fr\u00e1landavinnuni v.m. . Heldur hendan \u00f3nat\u00farliga gongdin fram, so fer at sv\u00ed\u00f0a onkusta\u00f0ni og stendur landskassin til at missa risa innt\u00f8kur.<\/p>\n\n\n\n

Grundleggjandi samband millum br\u00faktar dagar og vei\u00f0u<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Sum talvan greitt v\u00edsur, so er ta\u00f0 grundleggjandi neyvt samband millum vei\u00f0u og br\u00faktar dagar. Hetta v\u00edsir greitt, at t\u00e1 man velur at n\u00fdta f\u00e6rri fiskidagar so fellur vei\u00f0an samsvarandi. T\u00f3 s\u00edggja vit eisini t\u00ed\u00f0arskei\u00f0 har skipini hava fisk n\u00f3gv pr. dag. Men sum heild, so er gongdin grei\u00f0 og t\u00ed kenna vit ikki veruligu st\u00f8\u00f0una hj\u00e1 fiskastovnunum n\u00fa vit mestsum eru givin at fiska.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

\u00datr\u00f3\u00f0rarflotin 1997-2014<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Sum talvan v\u00edsur so er \u00fatr\u00f3\u00f0ur \u00ed fr\u00edum falli\u00f0 og er \u00fatr\u00f3\u00f0ur har b\u00e1tar koma vi\u00f0 daggomlum fiski\u00f0 vi\u00f0 at doygggja \u00fat. Ta\u00f0 eru bert eini 25 \u00fatr\u00f3\u00f0rar- og snellub\u00e1tar \u00ed reka vinnuliga \u00fatr\u00f3\u00f0ur \u00ed F\u00f8royum \u00ed dag.<\/p>\n\n\n\n

Innan alla l\u00ednuvinnuna hava vit sera b\u00edlig skip i\u00f0 skapa n\u00f3gv virksemi\u00f0 um hesi eru \u00ed vinnu. L\u00ednuvei\u00f0a hevur havt sera st\u00f3ran t\u00fddning fyri n\u00f3gv \u00f8kir \u00ed F\u00f8royum, og eru flest allir sj\u00f3menn byrja\u00f0ir umbor\u00f0 \u00e1 einum l\u00ednuskipi\u00f0. Um alivinnan og uppisj\u00f3\u00f0arvinnan f\u00e1a ni\u00f0urgongd og vit ikki finna olju vi\u00f0 F\u00f8royar, ja so ver\u00f0ur sv\u00e1ngligt \u00ed F\u00f8royum t\u00e1 h\u00fakaflotin ikki ver\u00f0ur f\u00f8rir fyri at loysa aftur orsaka av politiskari vanr\u00f8kt.<\/p>\n\n\n\n

Tey bakk\u00f8st heimaflotin og serliga h\u00fakaflotin hevur veri\u00f0 fyri og tann t\u00fddning hann hevur fyri samfelagi\u00f0 hev\u00f0i \u00ed einhv\u00f8rjum \u00f8\u00f0rum framkomnum samfelga f\u00f8rt til, at man hev\u00f0i veitt hesum fel\u00f8gum \/ skipum eina hj\u00e1lpandi hond. Betur r\u00e6ttindir ella beinlei\u00f0is stu\u00f0ul.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Fel\u00f8g \u00ed fiska tosk og h\u00fdsu mangla 1,8 \u2013 2 milliardir kr \u00ed umsetningi\u00f0.<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Fr\u00e1 2008 til 2015 manglar flotin \u00ed fiskar tosk og h\u00fdsu umlei\u00f0 1,8 milliard til 2 milliardir \u00ed toska & h\u00fdsu vei\u00f0u \u00ed kr\u00f3num. Ta\u00f0 eru einar 225 til 250 milli\u00f3nir kr\u00f3nur um \u00e1ri\u00f0 \u00ed 8 \u00e1r. Her er rokna vi\u00f0 mi\u00f0al er einar 450 milli\u00f3nir kr um \u00e1ri\u00f0.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Tann \u00e1haldandi ni\u00f0urp\u00edning av fel\u00f8gum i\u00f0 reka h\u00fakavei\u00f0u hevur f\u00f8rt til, at eigarar hava veri\u00f0 noyddir at selja s\u00edni vinnut\u00f3l ella broyta eigaravi\u00f0urskiftini munandi. \u00datr\u00f3\u00f0rur er mestsmum heilt ste\u00f0ga\u00f0ur upp.<\/p>\n\n\n\n

Ta\u00f0 er ein sannroynd at ta\u00f0 er sera l\u00edtil roynd eftir toski og h\u00fdsu \u00e1 F\u00f8royagrunninum. Eisini kann sta\u00f0festast at flestu fel\u00f8g \u00ed reka fiskivinnu eftir toski og h\u00fdsu hava veri \u00ed kreppu \u00ed mong \u00e1r orsaka av pr\u00edsgongd, og l\u00edti\u00f0 av fiski undir F\u00f8royum og harvi\u00f0 v\u00e6ntandi innt\u00f8ku til manning og rei\u00f0ar\u00ed\u00f0. Hetta hevur so aftur f\u00f8rt til, at flotin eisini hevur havt manningartrupulleikar, sum so aftur hevur \u00e1virka raksturin negativt.<\/p>\n\n\n\n

Roknskapar-greiningar av \u00farslitinum hj\u00e1 L\u00ednuskipum pr\u00f3gva \u00ed r\u00edkiligt m\u00e1t, v\u00e1naligu gongdina hj\u00e1 hesum fel\u00f8gum seinastu mongu \u00e1rini.<\/p>\n\n\n\n

\u00cd dag eru ta\u00f0 heilt f\u00e1 L\u00ednuskip og \u00fatr\u00f3\u00f0rarb\u00e1tar eftir. L\u00f8gtingi\u00f0 hevur g\u00f3\u00f0tiki\u00f0 at skori\u00f0 umlei\u00f0 100 dagar fr\u00e1 hv\u00f8rjum (skipi\u00f0) felag \u00ed eiga L\u00ednuskip. Hetta er gj\u00f8rt uttan endurgjald.<\/p>\n\n\n\n

Umframt hetta, so eru hendar st\u00f3rar \u00f8kisfri\u00f0ingar. Skipini ver\u00f0a tvinga at landa st\u00f3rsta partin av vei\u00f0uni \u00ed F\u00f8royum, har pr\u00edsirnir kunnu ver\u00f0a verri enn uttanlands. Vit kunnu ikki l\u00e1na dagar millum skipini ella leiga, t\u00ed 60% br\u00faksskylda er galdandi.<\/p>\n\n\n\n

Hetta hevur f\u00f8rt til at 10 skip eru farin \u00far flotanum og minst 150 mans eru f\u00e6rri \u00ed b\u00f3lkinum l\u00ednuskip.<\/p>\n\n\n\n

Rei\u00f0arar ynskja eisini at betra umst\u00f8\u00f0urnar hj\u00e1 heimaflotanum<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

B\u00e6\u00f0i forma\u00f0urin \u00ed rei\u00f0arafelagnum og a\u00f0rir st\u00f3rrei\u00f0arar hava f\u00f8rt fram, at ta\u00f0 kundi bori\u00f0 til at b\u00fdtt uppisj\u00f3\u00f0arfisk um vi\u00f0 botnfiskar\u00e6ttindi, so fyri okkum er at v\u00f3na, at hetta gerst ver\u00f0uleiki\u00f0 \u00ed 2018.<\/p>\n\n\n\n

Ta\u00f0 er eingin ivi um, at um vinnan, <\/strong>fakfel\u00f8g og fiskivinnuumsitingin saman gj\u00f8rdu eina n\u00fdskipan vildu vit komu \u00e1 m\u00e1l.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

F\u00f8royski Fiskivinnupolitikkurin er \u00e1 vandak\u00f3s.<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Er \u00e6tlanin at ni\u00f0urbr\u00f3ta margfeldni \u00ed fiskivinnuni ?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00cd \u00e1rav\u00eds hava politikkarar avlaga alla fiskivinnuna og skjert og skjert, samstundis sum hetta hendir, er ein gl\u00ed\u00f0ing farin fram har Fiskim\u00e1lar\u00e1\u00f0i\u00f0 \/ L\u00f8gtingi\u00f0 hevur \u00f8kt munandi um m\u00f8guleikarnar hj\u00e1 trolaraflotanum. \u00d3gvusligar skerjingar hj\u00e1 H\u00fakaflotanum og \u00e1haldandi fokus \u00e1 hesar skipab\u00f3lkar hevur f\u00f8rt til, at hesi skip eru \u00ed st\u00f3rum trupulleikum.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Samstundis sum h\u00fakaflotin er vi\u00f0 at fara fyri bakka hevur L\u00f8gtingi\u00f0 gj\u00f8rt sera g\u00f3\u00f0ar karmar fyri trolaradrift, men kunnu vit lesa \u00ed \u00fatlendsku pressuni, at fleiri lond ikki eru glad fyri troling og serliga partroling.<\/p>\n\n\n\n

Me\u00f0an ta\u00f0 er gott lat\u00edn at geva trolarum fleiri r\u00e6ttindi, hoyra vit kokkar spyrja eftir bur\u00f0ardyggum l\u00ednufiski og tosa ver\u00f0ur n\u00f3gv um daggamlan fisk og at betra g\u00f3\u00f0skuna og selja til heilt serligar markna\u00f0ir. Men s\u00e6r enn \u00fat til, at ta\u00f0 ikki er vilji til at broyta fiskivinnupolitikkin.<\/p>\n\n\n\n

\u00cd 2009 \u2013 2010 s\u00f8kti h\u00fakaflotin <\/strong>um kreppuhj\u00e1lp <\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Eftir fallandi fiskiskap og pr\u00edsir s\u00f8kti F\u00f8roya Rei\u00f0arafelag, Fiskimannafelagi\u00f0, Meginfelag \u00datr\u00f3\u00f0armanna og Felagi\u00f0 L\u00ednuskip um at f\u00e1a umlei\u00f0 17 milli\u00f3nir kr\u00f3nir \u00ed kreppuhj\u00e1lp \u00ed 1 \u00e1r. Bara at f\u00e1a svar fr\u00e1 umsitingini var trupult. Fel\u00f8gini gj\u00f8rdu \u00ed felag eina fr\u00e1grei\u00f0ing \u00ed var send til L\u00f8gting- og landsst\u00fdrisf\u00f3lk.<\/p>\n\n\n\n

Men sj\u00e1lvt vit roknskapargreiningum og vei\u00f0u- og s\u00f8lut\u00f8lum, i\u00f0 v\u00edsti eina velduga afturgongd, var eingin hj\u00e1lp at f\u00e1a. Hetta v\u00edsir, at ta\u00f0 er hv\u00f8rki vilji ella evnir og vitan um heilt grundleggjandi vinnuvi\u00f0urskiftir. Eg var \u00ed vinnunevndini og greiddi fr\u00e1, at um man einki gj\u00f8rdi, f\u00f3ru n\u00f3gv fel\u00f8g \/ skip ikki at h\u00f3ra undan. \u00cd dag er 10 l\u00ednuskip f\u00e6rri \u00ed vinnu. So ta\u00f0 gekk \u00e1kkurat sum eg hev\u00f0i sp\u00e1tt, t\u00ed\u00f0anverri.<\/p>\n\n\n\n

Sum talvan v\u00edsir so fiska vit minni av h\u00f8vu\u00f0sfiskasl\u00f8gunum n\u00fa enn \u00ed kreppuni fyrst \u00ed 90\u00b4unum. Vei\u00f0an av tosk, h\u00fdsu, upsa er l\u00e6gri seinastu 6 \u00e1rini, enn kreppuarini fyrst \u00ed 90 \u00b4unum. Havast skal \u00ed huga at n\u00fa er vei\u00f0an fr\u00e1 Flemis Kap vi\u00f0 \u00ed uppger\u00f0ini. \u201cHer er talan um totalt kollaps\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n

R\u00e6t<\/strong>tartrygdin fokin<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

T\u00e1 mynduleikin \u00e1r eftir \u00e1r kann luta \u00fat n\u00fdggj fiskir\u00e6ttindi undir F\u00f8royum til so ymisk fel\u00f8g so sum r\u00e6kjutrolarar, trolb\u00e1tar og partrolarar og als ikki kann kompensera fel\u00f8g \u00ed reka h\u00fakavei\u00f0i fyri veldugum n\u00ed\u00f0urskur\u00f0i\u00f0 \u00ed d\u00f8gum, so er grundleggjandi gali\u00f0 vi\u00f0 r\u00e6ttartrygdini hj\u00e1 fel\u00f8gum sum virka \u00e1 F\u00f8royagrunninum. Hv\u00ed bleiv sett \u00ed kunnger\u00f0 ella l\u00f3g at B\u00f3lkur 3 L\u00ednuskip skuldi fiska makrel vi\u00f0 h\u00faki, t\u00e1 ta\u00f0 ikki bleiv sett \u00ed l\u00f3gina at trolarar skuldi fiska makrel vi\u00f0 botntroli\u00f0 ? Hava vit \u00ed F\u00f8royum eitt \u201cindiskt kastesystem\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n

At geva til d\u00f8mis trolarum \u00fatvi\u00f0 100 milli\u00f3nir kr\u00f3nir \u00ed meir umsetningi um \u00e1ri\u00f0 vi\u00f0 makrelr\u00e6ttindum. Samstundis sum f\u00f8rt ver\u00f0ur fram at \u00fatr\u00f3\u00f0ur og fel\u00f8g \u00ed reka l\u00ednuskip ikki hava r\u00e6tt til sama tilfeingi er heilt \u00f3skiljandi. St\u00f8\u00f0an hj\u00e1 h\u00fakaflotanum er eins torf\u00f8r sum hj\u00e1 teimum \u00ed vei\u00f0a upsa tosk og h\u00fdsu vi\u00f0 troli.<\/p>\n\n\n\n

Ein av grundarsteinum \u00ed fiskivinnul\u00f3gini, leggur upp til, at tey fel\u00f8g i\u00f0 ver\u00f0a rakt av ni\u00f0urskur\u00f0i, kunnu f\u00e1a n\u00fdggj r\u00e6ttindi um hesi eru t\u00f8k hj\u00e1 landinum. Men hesin parturin av l\u00f3gini ver\u00f0ur als ikki n\u00fdttur.<\/p>\n\n\n\n

Fiskivinnul\u00f3gin byggir \u00e1, at ta\u00f0 eru teir pers\u00f3nar og fel\u00f8g \u00ed hava vei\u00f0ur\u00e6ttindi undir F\u00f8royum i\u00f0 kunnu virka her. T\u00ed er ikki talan um skip ella skipab\u00f3lkar, men um partafel\u00f8g ella pers\u00f3nar. T\u00ed er n\u00fa ney\u00f0ugt at l\u00f8gtingi\u00f0 vi\u00f0ger\u00f0 truplu st\u00f8\u00f0una sum fel\u00f8g \u00ed vei\u00f0a botnfisk eru \u00ed. Sum rei\u00f0arar og nevndarlimir \u00ed Felagnum L\u00ednuskip vilja vit vita hvussu okkara fel\u00f8g kunnu yvirliva. Vit hava l\u00e1nsgj\u00f8ld, tryggingar, h\u00fdrur og annan rakstur og t\u00ed mugu vit eisini f\u00e1a h\u00f3skandi umst\u00f8\u00f0ur at virka undir.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

\u00c1partheid \u00ed Fiskivinnuni<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

\u00cd dag kunnu vit sta\u00f0festa, at ta\u00f0 er apartheid \u00ed f\u00f8roysku fiskivinnupolitikkinum og er ta\u00f0 ein sannroynd at umsiting og politikkarar \u00ed dag ikki vilja kennast vi\u00f0 og meta ta\u00f0 ney\u00f0ugt at hava eina fiskivinnu i\u00f0 kan veita fiskavirkinum,  h\u00fakaveiddan tosk og h\u00fdsu. Eitt er at drepa h\u00fakaflotan, men ni\u00f0urla\u00f0ing av tilgongd til sj\u00f3vinnuna ver\u00f0ur landinum ein d\u00fdrur l\u00e6rupeningur.<\/p>\n\n\n\n

\u00d3li Samr\u00f3 v\u00edsir \u00ed framl\u00f8gu \u00e1, at fiskivinnupolitikkur er ikki annalei\u00f0is enn annar politikkur, f\u00e1i eg ein motorveg so hj\u00e1lpi eg t\u00e6r vi\u00f0 fiskivinnul\u00f3gini ella f\u00e1i eg eitt sj\u00fakrah\u00fas so skal t\u00fa nokk f\u00e1a t\u00edn fiskivinnureform \u00edgj\u00f8gnum. Ella kunnu vit eisini siga, at um eg f\u00e1i eina royndarkvotu \/ \u00f8kiskviotu av makreli til oynna so skal eg stemma fyri.<\/p>\n\n\n\n

Mynduleikin \u00ed F\u00f8royum hevur \u00ed 2010 valt at \u00fatluta n\u00fdggj makrelr\u00e6ttindi til n\u00f8kur \u00fatvald fel\u00f8g og sum talvan omanfyri v\u00edsir, so vita vit \u00ed fiska tosk og h\u00fdsu vi\u00f0 l\u00ednu ikki hvussu man er komin fram til \u00fatlutanina. Men sum eg havi v\u00edst \u00e1 \u00ed hesari grein, so er talan um eitt total kollaps b\u00e6\u00f0i t\u00e1 talan er um vei\u00f0u og f\u00f3lk innan vanligu fiski-og flakavinnuna og sum stj\u00f3rin \u00ed Realinum seg\u00f0i \u00e1 einum fundi\u00f0 \u201cGud viti hvussu st\u00f8\u00f0an hev\u00f0i veri\u00f0 hj\u00e1 trolarunum\u201d um teir ikki fingu makrelr\u00e6ttindi.<\/p>\n\n\n\n

L\u00f8gtingi\u00f0 og Landsst\u00fdri\u00f0 vil heldur \u00f8kja r\u00e6ttindini hj\u00e1 n\u00f3ta- & trolaraflotanum munandi og lata \u00fatr\u00f3\u00f0rarmannin og l\u00ednumannin ver\u00f0a vi\u00f0 svi\u00f0i so\u00f0. H\u00fakaflotin hevur ta\u00f0 sera trupult \u00ed politisku skipanini. Man hevur ongar trupulleikar politiski at loyva \u00fatlendskum skipum at fiska botnfisk undir F\u00f8royum og l\u00e6ta uppisj\u00f3\u00f0arr\u00e6ttindi til trolaraflotan, men at geva h\u00fakaflotanum r\u00edmulig r\u00e6ttindi at virka undir kemur als ikki til vi\u00f0ger\u00f0ar \u00ed politisku skipanini. Ta\u00f0 hevur ikki \u00e1huga \u00ed at bjarga hesum fel\u00f8gum \/ skipum og hesi mentan. Hv\u00ed royna politikkarar av \u00f8llum alvi at drepa h\u00fakaflotan ?<\/p>\n\n\n\n

Fr\u00e1 botnfiskavei\u00f0u og flakavinnu til uppisj\u00f3varframlei\u00f0slu og alivinnu<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

N\u00f3taflotin hevur ikki havt so g\u00f3\u00f0ar dagar nakrant\u00ed\u00f0 sum n\u00fa. Var\u00f0in Pelagic er byrja\u00f0i s\u00edtt virksemi \u00e1 Tv\u00f8royri og byggir n\u00fa Surimivirki\u00f0. Kollafj\u00f8r\u00f0 Pelagic hevur eisini n\u00f3gv virksemi. Og n\u00fdtt uppisj\u00f3\u00f0arvirki\u00f0 er eisini bygd \u00ed Fuglafir\u00f0i, sum kemur at \u00fatvega eini 80 n\u00fdggj arbei\u00f0spl\u00e1ss. Frystikapasiteturin ver\u00f0ur eisini \u00f8ktur Solei\u00f0is kundi ein hildi\u00f0 \u00e1 vi\u00f0 mongum g\u00f3\u00f0um s\u00f8gum um uppgongdina \u00ed pelagisku vinnuni, i\u00f0 er komin orsaka av fleiri makrel r\u00e6ttindum eftir 2010. Her skal eisini nevnast g\u00f3\u00f0a gongdin hj\u00e1 alifyrit\u00f8kunum.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/p>\n\n\n\n

Mynd fr\u00e1 kvf uppisj\u00f3\u00f0arvei\u00f0a<\/p>\n\n\n\n

Eftir risa \u00edl\u00f8gur \u00ed n\u00fdtt virksemi\u00f0, so f\u00f8ra st\u00f3ru rei\u00f0ar\u00ed\u00f0ini eisini vinnupolitikk<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Sum nevnt, eftir risa \u00edl\u00f8gur \u00ed uppisj\u00f3varvinnuni hava fleiri av teimum st\u00f3ru rei\u00f0ar\u00ed\u00f0unum eisini gj\u00f8rt \u00edl\u00f8gur \u00ed flakavirki \u00e1 landi\u00f0 og sett pening \u00ed fleiri fel\u00f8g \u00ed reka botnfiskavei\u00f0u.<\/p>\n\n\n\n

Tey hava gj\u00f8rt \u00edl\u00f8gu \u00ed b\u00e6\u00f0i L\u00ednuskip og fleiri trolarar. Hetta t\u00ed hesir rei\u00f0arar ynskja, at vit hava ein fj\u00f8lt\u00e1tta\u00f0an flota og sum samfelag hava fleiri bein at standa \u00e1. Haldi ikki hesar \u00edl\u00f8gur eru gj\u00f8rdar vi\u00f0 avkasti fyri eyga, t\u00ed so miki\u00f0 v\u00e6l kenna teir til rakstur av heimaflotanum, at teir vita, at her er l\u00e1gt l\u00f8nsemi\u00f0.<\/p>\n\n\n\n

T\u00e1 landi ikki f\u00f8rir \u201cVesturlendskan vinnupolitikk\u201d var ney\u00f0ugt at hesi fel\u00f8g traka\u00f0u til. Uttan teirra \u00edl\u00f8gur \u00ed botnfiskaflotan vildi munand fleiri skip ligi\u00f0 vi\u00f0 bryggju og minni arbei\u00f0i vildi eisini veri \u00e1 fiskavirkjum, hj\u00e1 smi\u00f0jum, heils\u00f8lum og \u00f8\u00f0rum veitarum av v\u00f8rum og t\u00e6nastum til fiskivinnuna.<\/p>\n\n\n\n

T\u00e1 landi\u00f0 ikki f\u00f8rir nakran ver\u00f0uligan arbei\u00f0smarkna\u00f0ar- ella fiskivinnupolitikk innan okkara h\u00f8vu\u00f0svinnu so mugu hesu fel\u00f8g sum eisini ver\u00f0a undirdygd \u00ed skattum og avgj\u00f8ldum eisini byggja landi upp vi\u00f0 at byggja n\u00fdggj uppisj\u00f3\u00f0arvirkir o.a. samstundis sum hesi fel\u00f8g ikki standa modell til, at botnfiskaflotin fer fyri bakka og t\u00ed hj\u00e1lpa hesi fel\u00f8g eisini har,  solei\u00f0is at vit framhaldandi kunnu hava ein fj\u00f8lt\u00e1tta\u00f0an flota.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Fyrst mugu teir uppihalda st\u00f3rum parti av almenna geiranum og so f\u00f8ra arbei\u00f0smarkna\u00f0ar- og vinnupolitikk fyri at liviligt skal vera \u00ed hesum landi. Her kann eisini nevnast at innt\u00f8kutrygdin var l\u00f8gd \u00fat \u00e1 vinnuna og rinda st\u00f3ru rei\u00f0ar\u00ed\u00f0ini s\u00edn st\u00f3ra part av hesum eisini. Eisini skulu fel\u00f8g \u00ed reka fiskivinnu umframt at rinda innt\u00f8kutrygd eisini gjalda til ALS.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Arbei\u00f0smarkna\u00f0ur \u2013 vinna og innovati\u00f3n<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

T\u00e1 fyrr so t\u00fd\u00f0andi vinnur skrambla saman, og um ta\u00f0 framhaldandi fara omanfyri 100 sj\u00f3menn \u00far fiskivinnuni um \u00e1ri\u00f0, so er tilgongdin til maritima \u00f8ki\u00f0 so l\u00edtil at okkara st\u00f8\u00f0a sum maritimt land er \u00ed vanda og harvi\u00f0 missa vit risa innt\u00f8kur, t\u00ed\u00f0 f\u00e6rri ver\u00f0a at manna f\u00f8roysku skipini ella fara til onnur lond at fiska ella at arbei\u00f0a innan flutnings- ella fr\u00e1landavinnuni.<\/p>\n\n\n\n

Heldur hendan \u00f3nat\u00farliga gongdin fram so fer at sv\u00ed\u00f0a. Sj\u00e1lvt teir borgarligu \u00ed USA funnu \u00fatav at ney\u00f0ugt var at stu\u00f0la bil\u00eddna\u00f0inum \u00ed USA um hesin \u00eddna\u00f0ur ikki skuldi fara fyri bakka. Og gongur v\u00e6l har \u00ed dag.<\/p>\n\n\n\n

Ta\u00f0 er l\u00e6tt at tosa um \u00fatr\u00f3\u00f0rarmannin og fiskimannin me\u00f0an hesar vinnugreinar fella fullkomiliga saman \u00ed tosinum um eigaraform, tilfeingisgj\u00f8ld, uppo\u00f0ss\u00f8lu av livandi fiski, anti trust v.m. . .<\/p>\n\n\n\n

Fiskivinnudiamantarnir<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

\"\"Eg havi her gj\u00f8rt eina skipan i\u00f0 eg veit fer at virka til gagns fyri allar F\u00f8royar. Fyri at ein markna\u00f0ur kann virka er ney\u00f0ugt, at ikki er m\u00f8guligt at l\u00e6sa s\u00f8lum\u00f8guleikarnar hj\u00e1 einum leverand\u00f8ri av r\u00e1v\u00f8ru. Um seljarin hevur so n\u00f3gvar s\u00f8lukanalir sum m\u00f8guligt so f\u00e6r keyparin ikki eina \u201ch\u00f3ttandi st\u00f8\u00f0u\u201d m\u00f3tvegis seljaranum og vit f\u00e1a eina r\u00edmuliga r\u00e6tta kapping um r\u00e1v\u00f8runa vi\u00f0 hesum modellinum eg her havi sett upp. Ta\u00f0 ber ikki til at tvinga fel\u00f8g \u00ed hava gj\u00f8rt st\u00f3rar \u00edl\u00f8gur \u00ed skip og virkir at tvinga tey at selja til onkran annan, t\u00e1 man hevur tillaga seg til at fiska og framlei\u00f0a og selja egnar v\u00f8rur. T\u00ed havi eg her sagt at \u201c25% til 30%\u201d av \u00f8llum tilfeingi skal seljast gj\u00f8gnum Fiskamarkna\u00f0 F\u00f8roya, har landi\u00f0 so kemur inn sum eigari eisini. Fyri ikki at l\u00e6sa skipini f\u00f8st, so skal ver\u00f0a loyvt at selja 25% av vei\u00f0uni uttanlanda, so ta\u00f0 alt\u00ed\u00f0 ver\u00f0ur kapping um fiskin b\u00e6\u00f0i innlendis og \u00e1 heimsmarkna\u00f0inum.<\/p>\n\n\n\n

Fiskivinnun\u00fdskipanin<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

B\u00e6\u00f0i \u00ed Noreg EU og Danmark ver\u00f0a \u00e1rliga rinda\u00f0ar 100 tals milliardir \u00ed fiskivinnu- landb\u00fana\u00f0ar og matv\u00f8rustu\u00f0uli v.m. Eg veit ikki hv\u00ed man hevur valt hesa loysn, men ein forklaring er nokk, at man ynskir at hava st\u00f3ran part av egnari matv\u00f8ruframlei\u00f0slu so t\u00e6tt at s\u00e6r sj\u00e1lvum og er hetta eisini n\u00e1tturligur partur av vinnugreinunum \u00ed eitt n\u00fa EU og Noreg. Man hevur sagt vi\u00f0 vinnufyrit\u00f8kurnar n\u00fdti\u00f0 okkara arbei\u00f0sf\u00f3lk okkara matv\u00f8rul\u00f3ggavu v.m. og vit tryggja tykkara vinnuvirksemi\u00f0 sj\u00e1lvt um tit hava h\u00f8gt kostna\u00f0arst\u00f8\u00f0i so kompensera vit hetta vi\u00f0 afturbering gj\u00f8gnum eina \u00f8rgrynnu av stu\u00f0ulsskipanum. \u00cd okkara grannalondum veit man hv\u00f8nn t\u00eddning hesar vinnugreinar hava og avleidd virksemi\u00f0 og \u00fatflutningur av t.d. n\u00fdggjari t\u00f8kni til a\u00f0rar markna\u00f0ir. \u00cd F\u00f8royum hava vit \u00fatflutning fr\u00e1 trolvirkjum, lemmavirkir, t\u00f8kni til fiski- og alivinnuna v.m. . Vit h\u00f8vdu eisni servitan innan L\u00ednuframlei\u00f0su men er hendan flutt til Kina \u00ed takt vi\u00f0 at skipini fakka\u00f0ust \u00ed F\u00f8royum. Men n\u00fa selur hendan fyrit\u00f8kan til heimsmarkna\u00f0in, men grundarsteinurin og vitanin er sprottin \u00far l\u00ednuvinnuni \u00ed F\u00f8royum. Sum eg v\u00edsti \u00e1 \u00ed byrjani, at um t\u00fd\u00f0andi vinnugreinar minka \u00ed landinum so ver\u00f0ur \u00e1hugin minni til at menna v\u00f8rur og t\u00e6nastur til maritimu F\u00f8royar, og t\u00ed er ta\u00f0 sera kritiskt um vit minka munandi um skipini \u00ed vei\u00f0a undir F\u00f8royum og okkara fiskiflota sum heild.<\/p>\n\n\n\n

Vesturstrondin \u00ed Danmark er oy\u00f0in<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Ta\u00f0 eru b\u00faskaparfr\u00f8\u00f0ingar og politikarar \u00ed halda at, vit bara skulu hava so f\u00e1 og effektiv skip sum m\u00f8guligt, men hyggja vit eftir vesturstrondini \u00ed Danmark, so fella h\u00fasapr\u00edsir, smi\u00f0ur, handlar og maritimar t\u00e6nastuvinnur minka munandi orsaka av at ta\u00f0 eru fleir 100 skip l\u00f8gt og fleiri 1000 fiskimenn f\u00e6rri \u00e1 vesturstrondini og \u00ed Danmark sum heild. Hetta er ein samfelagsslig katastrofa. St\u00f8\u00f0an er n\u00fa so ring, at tey f\u00e1u skipini \u00ed eru eftir, hava torf\u00f8rt at manna skipini, t\u00ed man hevur ni\u00f0urp\u00ednt vinnuna so n\u00f3gv. Kvotaskipanin hevur helst s\u00edna st\u00f3ru skuld til st\u00f8\u00f0una, t\u00ed flest allasta\u00f0ni har man n\u00fdtir kvotur fellur fiskiskapurin munandi. Og sj\u00e1lvandi ynskja vit at var\u00f0veita fiskidagaskipanina, t\u00ed hetta er ein n\u00e1tturlig og g\u00f3\u00f0 skipan til okkara blandingsfiskiskap.<\/p>\n\n\n\n

At politikarar siga at n\u00fdggj fel\u00f8g skulu inn samstundis sum teir reka alsamt fleiri av ver\u00f0andi fel\u00f8gum \/ rei\u00f0arum \u00far vinnuni er ein markleysur frekleiki\u00f0. Tykkara uppg\u00e1va er at skipa solei\u00f0is fyri, at vit sum fiska botnfisk f\u00e1a n\u00fdggj r\u00e6ttindi eini 20.000 tons av toski og 10.000 tons av h\u00fdsi vi\u00f0 umb\u00fdti\u00f0 vi\u00f0 onnur lond, ella er ney\u00f0ugt at vit f\u00e1a a\u00f0ra kompansati\u00f3n, v\u00edsandi til tann ovurhands mismun \u00ed er gj\u00f8rdur millum vinnufel\u00f8g \u00ed virka undir somu fiskivinnul\u00f3gg\u00e1vu og havandi \u00ed huga fallandi vei\u00f0u.<\/p>\n\n\n\n

\"\"F\u00f8rdi fiskivinnupolitikkurin hevur fullkomiliga tiki\u00f0 vinnugrundarlagi\u00f0 undan flestu l\u00ednuskipunum  og \u00fatr\u00f3\u00f0rarflotanum og vil eg har\u00f0liga \u00e1tala tey skilaleysu inntriv \u00ed ver\u00f0a gj\u00f8rt \u00ed n\u00fdggja fiskivinnuuppskotinum og skilji eg als ikki, hv\u00ed man \u00e6tlar at gera okkara vinnuumst\u00f8\u00f0ur enn verri enn t\u00e6r longu eru.<\/p>\n\n\n\n

Eisini er ta\u00f0 hugstoytt at vita, at flest \u00f8ll arbei\u00f0arafel\u00f8g \u00ed F\u00f8royum, Rei\u00f0arafelagi\u00f0, fleiri b\u00faskaparfr\u00f8\u00f0ingar, \u00fatlendskir professarar, Fiskimannafelagi\u00f0, Skipara- & Navigat\u00f8rfelagi\u00f0, peningastovnar og n\u00f3gv onnur hava v\u00edst \u00e1, at uppskoti\u00f0 er alt ov fl\u00f8kt og v\u00edttefevnt og gevur Fiskim\u00e1lar\u00e1\u00f0harranum v\u00edttfevndar heimildir. Eitt uppskot i\u00f0 leggur enn fleiri byr\u00f0ar og f\u00f3tonglar fyri l\u00ednuvinnuna og sum ikki ger ta\u00f0 l\u00e6ttari at virka hj\u00e1 ver\u00f0andi vinnufel\u00f8gum.<\/p>\n\n\n\n

At enda vil eg siga, at ta\u00f0 \u00ed eg her havi v\u00edst \u00e1, er ein sorgarleikur fyri tey \u00ed fiska vi\u00f0 l\u00ednu og eitt kollaps hj\u00e1 t\u00fd\u00f0andi vinnugrein og sum hetta ber bo\u00f0 um.<\/p>\n\n\n\n

Skulu vit hava eina sterka og fj\u00f8lt\u00e1tta\u00f0a fiskivinnu, so er ney\u00f0ugt at allur peningur \u00ed er \u00ed fiskivinnuni ver\u00f0ur ver\u00f0andi har. Sum diamanturin eisini v\u00edsur \u00e1, so er ney\u00f0ugt at gera ein Fiskivinnugrunn og f\u00e1a fleiri r\u00e6ttindi til tey fel\u00f8g \u00ed vei\u00f0a botnfisk, solei\u00f0is at t\u00fd\u00f0andi vinnugrein kann yvirliva.<\/p>\n\n\n\n

Ta\u00f0 tykist l\u00f8gi\u00f0 at f\u00f3lk \u00e1 tingi\u00f0 \u00ed ramasta \u00e1lvara kunnu sita og l\u00f3ggeva og st\u00fdra uttan at g\u00e1a eftir at okkara h\u00f8vu\u00f0svinna er \u00ed st\u00f3rum trupulleikum. Og har fokus einamest er \u00e1 hvussu vit her\u00f0a antitrust regluna og hvussu vit kunnu f\u00e1a n\u00fdggj f\u00f3lk inn \u00ed vinnuna. F\u00f8rdi politikkurin er ein total h\u00e1\u00f0an m\u00f3ti\u00f0 okkum \u00f8llum \u00ed hava roynt at virka \u00ed fiskivinnuni undir sera truplum t\u00ed\u00f0um. Skulu vit menna maritimu F\u00f8royar er ney\u00f0ugt at hava vinnuna vi\u00f0 og ein fiskivinnun\u00fdskipan kann ikki setast \u00ed verka har vinnan als ikki hevur veri\u00f0 vi\u00f0 \u00ed vi\u00f0ger\u00f0ini.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Seinastu mongu \u00e1rini er far\u00f0in fram ein vinnupolitikkur \u00ed \u00e1haldandi hevur gj\u00f8rt umst\u00f8\u00f0urnar hj\u00e1 fleiri vinnurekandi \u00ed fiskivinnuni mestsum pura \u00f3gj\u00f8rligar. Hetta hevur f\u00f8rt til st\u00f3ra fragongd \u00ed okkara h\u00f8vu\u00f0svinnu,…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8350,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[118,7],"tags":[],"class_list":["post-8349","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-utvaldar-greinar","category-vinnutidindir-samfelga-24-fo"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8349","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8349"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8349\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8353,"href":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8349\/revisions\/8353"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8350"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8349"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8349"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/24fo.news\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8349"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}