Fiskivinna, aling og komandi oljuvinna eru grundarsteinar undir føroyska búskapinum. Tí eigur spurningurin um at niðurleggja Fiskimálaráðið at verða tikin upp aftur – og eitt nýtt, nýmótans tilfeingisráð sett á stovn
Føroyski búskapurin stendur og fellur við tilfeingisvinnunum
Kortini er Fiskimálaráðið lagt niður sum sjálvstøðugt ráð, og uppgávurnar eru fluttar inn í eitt longu yvirfylt Vinnumálaráð. Hetta reisir ein grundleggjandi spurning: Er tað skilagott at leggja okkara týdningarmestu vinnur undir eitt ráð, sum longu hevur eina breiða og tunga portefølju? Ella burdu vit heldur styrkt umsitingina av teimum vinnum, sum eru sjálvt lívæðrin í føroyska búskapinum?
Er tað skilagott at niðurleggja Fiskimálaráðið?
Fiskivinna og aling eru ikki bara stórar vinnur í Føroyum – tær eru sjálvt grundarlagið undir vælferðini. Í øðrum londum, har fiskivinna fyllir nógv minni, hava hesar vinnur egnar umsitingar. Tí er tað ein viðkomandi spurningur, um tað gevur meining at gera føroysku fiskivinnuna til eina undirdeild í Vinnumálaráðnum.
Tað er trupult at finna dømi um onnur lond, har so stórur partur av búskapinum er savnaður í einum ráð, sum longu hevur eina rúgvu av øðrum ábyrgdarøkjum. Tað munnu ikke verða dømir um at onnur lond har fiskivinna og alivinna fylla so nógv í búskapinum. Er tað ikki frægari at hava aðalstýri, ið eru smidlig, fokuserað og hava greiða ábyrgd av teimum vinnum, sum skapa størstu virðini?
Hvar er sparingin?
Samanleggingar verða ofta grundaðar á sparingar. Men hvar eru tær í hesum førinum?
- Aðalstjórin í fyrrverandi Fiskimálaráðnum er nú deildarleiðari í Vinnumálaráðnum.
- Flest øll starvsfólkini eru flutt við.
- Uppgávurnar eru tær somu – bara lagdar inn í eitt størri ráð.
Vinnumálaráðið skal longu í dag røkja eitt breitt øki: vinnumenning, handilsavtalur, Hoyvík-sáttmálan, íverksetan, ferðavinnu, talgilding og arbeiðið við eini AI‑strategi. Og um føroyska olju- og gassvinnan aftur verður tikin upp, økist trýstið enn meira.
Tað er tí upplagt at savna allar tilfeingisvinnur – fisk, aling og olju – í einum sterkum, dynamiskum Tilfeingisráði.
Stór ráð skapa tungt byrokrati
At sita í høvuðsstaðnum og tosa um sparingar og dupultfunktiónir, uttan at hyggja eftir veruligu avleiðingunum, er undranarvert. At leggja ymiskar organisatiónir og mentanir saman er ikki bara ein teknisk avgerð – tað ávirkar arbeiðsgongdir, ábyrgdarbýti og førleikamenning.
Í einum lítlum oyggjasamfelag sum Føroyum er eitt lítið, effektivt Tilfeingisráð nógv betri enn eitt stórt og stirvið Vinnumálaráð, har ábyrgdin kann detta niður millum deildir. Stór ráð hava ofta lyndi til at vaksa:
- fleiri løgfrøðingar
- fleiri fulltrúar
- fleiri skrivarar
- fleiri umsitingarlig stig
…ikki tí uppgávurnar eru fleiri, men tí ráðið er “stórt”.
Flyt Tilfeingisráðið út í Eysturoynna
Um vit veruliga vilja hugsa nýtt, eigur eitt nýtt Tilfeingisráð at verða staðsett uttan fyri høvuðsstaðin – til dømis í Eysturoynni.
Hetta gevur fleiri fyrimunir:
- lægri leiguprísir
- minni trýst á skrivstovubygningar í Havn
- betri parkeringsviðurskifti
- lættari bústaðarviðurskifti
- fleiri almenn arbeiðspláss kring landið
Eitt samhaldsfast Føroyar krevur, at vit tora at flyta stovnar út úr Havnini. Tað er ikki bara eitt politiskt signal – tað er eisini ein praktisk loysn, sum ger landið meira javnvigað.
Tørvur er á einum sjálvstøðugum tilfeingismálaráði
Fiskivinna, alivinna og oljuvinna eru okkara týdningarmestu tilfeingisvinnur. Tær eiga at hava eitt ráð, sum:
- hevur greiða ábyrgd
- hevur serkunnleika
- hevur fokus
- kann arbeiða skjótt og effektivt
- kann menna vinnurnar uttan at drukna í øðrum málum
Tað er her virðini verða skapt. Tí eigur tað eisini at vera her, at fokus og umsiting verða savnað.
At stovna eitt Tilfeingisráð er ein logisk og framkomin leið at tryggja, at okkara týdningarmestu vinnur fáa ta umsiting, tær hava uppiborið. At staðseta ráðið uttan fyri høvuðsstaðin er heldur ikki eitt afturhaldssinnað stig, men ein gongd, sum kann styrkja bæði vinnur og land.
Óli M. Lassen, eigari 24fo.news og reiðari
