tirsdag, juli 14, 2026
Home Author
Author

OLI M Lassen

Nú Fólkaflokkurin tosar so nógv um oljuleiting og oljuboring, hvussu skal vinnan skattast?

Seti borin í nú – Oljuleiting her og nú og so víðari

Kundi verið áhugavert um KVF hevði fólk og orku til at lýst málið. Kanska Setrið hevur oljuskattaserfrøðingar. Afrikanarar og flest øll onnur lond hava funni útav hvusu man skattar oljuvinnuna og hvussu man ikki ger. Hetta er elementer vitan, ja sama er galdandi fyri hvussu man ikki skattar alivinnuna. Og náttúruvinnur við góðum avkastið.

Pápi segði altíð nøkur oyru av hvørjum litri so verða øll í Føroyum rík.

Gomul grein frá in.fo sum eg havi skriva – skjalasavninum:

Alment føroyskt oljufelag

Óli M. Lassen, stjóri og civiløkonomur
07.10.2008 (14:56)
https://www.in.fo/news-detail/alment-f-royskt-oljufelag

Grein frá: IN.FO

Áhugavert hevði verið at kannað um møguligt er at stovnseta alment føroyskt oljufelag. Hetta felag kann verða við til at fíggja part av almennu rakstrarútreiðslunum, um felagið hevði eina stødd og hepni, ið kundi ført til munandi vinningsbýti til felagið skrivar Óli M. Lassen, civiløkonomur og stjóri í vinnukronikkini.

Nú er rúm tíð gingin, síðani fyrsta útbjóðing var til oljuleiting og royndarboring við Føroyar. Nú 3. útbjóðing fer í gongd er spennandi at frætta, um rakt verður við olju í rakstrarverdum høpi í føroysku undirgrundini. Tá oljuleiting byrjaði við Føroyar var gjørt eitt model, har oljufeløgini skuldu gjalda ávíst avgjald ella oljuskatt, og hildið var ikki, at tað var heppið at stovna føroyskt oljufelag tá, tí hetta kundi ávirka tað gjald ella skatt oljufeløgini skuldu rinda.

Støðan í dag

Nú er rúm tíð fráliðin frá fyrsta útbjóðing var og vert er at umhugsa alternativar loysnir. Oljuprísurin hevur verið methøgur í longri tíð og hava oljufeløgini havt góðan vinning.

Við hesum í huga er nærliggjandi at hugsa, at oljufeløgini, ið vilja virka á føroyskum øki, ikki kunnu hava nakað ímóti, at tað almenna gerst partur av oljuvirkseminum. Í dag hava vit jú fingið velduga vitan gjøgnum tey privatu føroysku oljufeløgini. Vantandi føroysk vitan innan oljuleiting var ein av orsøkunum til, at oljufeløgini søgdu, at um vit gjørdu eitt alment oljufelag, so skuldi oljuskatturin møguliga lækkast sum kompensatión fyri at upplæra – og taka alment føroyskt oljufelag undir veingirnar.

Í dag kunnu hesi argument ikki nýtast og kundi verið áhugavert at kanna, um tað kundi verið møguligt, at eitt nú tey privatu føroysku oljufeløgini og eitt alment føroyskt oljufelag kundi bjóða seg frám og samstarva á jøvnum føti við útlendsk oljufeløg á føroyska økjunum og á útlendskum feltum. Vit kapitalmangli í øllum heiminum er kanska besta løtan hjá tí almenna at fara inn í eina lønsama oljuvinnu og harvi møguliga fáa alternativar inntøkumøguleikar, um tað vísir seg, at stagnatión kemur í heimliga búðskapin. Bæði í Noreg og Danmark er tað almenna við í oljuleiting. Tað mugu finnast alternativar fíggingarmøguleikar av føroyska samfelagnum og ber tað ikki til, framhaldandi at fara í skattgjaldarans lummar eftir pengunum til framhaldandi øktan almennan rakstur, hetta útholar fulkomuliga liviumstøðurnar hjá vanliga borgaranum og familjunum.

Onkur må framleiða samfelagssliga vitan til politiska mynduleikan

Grein endurprenta frá 24fo.news

Ætlar Føroya Løgting at forera undirgrundina?

by Lagt út ÓML marts 17, 2025 0 comments

Nú tað verður arbeitt við nýggjari útbjóðing, sær út til, at tað eru politikara sum halda at man bara skal fara at bora eftir olju, uttan at landskassin skal fáa hóskandi avkast. Um vit bert áleggja oljufeløgunum vanligan partafelagsskatt uppá 22%, so er hetta at meta sum sera lítil skattur á oljuútvinnan.

Ein politikari segði mær, at hetta var tað sum FOIB Føroya oljuídnaðar bólkur ynskti. Eg segði at sjálvandi ynsktu teir tað. Men hvat við landinum og ogn Føroya fólks. Og tit sum eru sett til at forvalta okkara ríkidømið. Tað man vera skil í og okkara skatting av oljuútvinnan má byggja á haldgóðar greiningar frá serfrøðingum í øljuskattan. Vit mugu ikki gerast eitt U-land tá umræður skattan av gass og oljuríkidøminum í okkara undirgrund. Flest øll lond hava eina avgjaldsskipan, meðan Noreg og Danmark hava sera nógv útbygdar og nokk eisini torskildar skattaskipanir og sum krevja stóra umsiting.
Vónandi kontakt landsins kosnu fólk onkran sum kann greiða teimum frá, multinationalum feløgum og koncernskattarættið.

Sjálvandi skulu vit leita eftir olju og útvinna olju, her er eitt sindur um oljuskattan fra øðrum londum og heimspørtum. Men at geva undirgrundina og oljuna burtur gevur onga meining. Um samfelagið ikki fær nøktandi avkast av oljuvirkseminum, so má oljan og gass í undirgrundini verða liggjandi. Verðandi uppskot minnir um, at vit eru meir tilaturskomin enn eitt u-land.

Royalty-systemer for olieudvinding er ret udbredte og bruges af mange lande som en måde at generere indtægter fra deres naturressourcer. Det præcise antal lande, der anvender royalties, kan variere afhængigt af definitionen og de specifikke aftaler, men det omfatter typisk store olieproducerende nationer som USA, Saudi-Arabien, Rusland, Canada og flere lande i Mellemøsten, Afrika og Sydamerika.
Kelda: Microsoft Copilot 17 mars 2025

Royalties fra olieudvinding kan have en betydelig indflydelse på et lands økonomi. Her er nogle nøglepunkter:

  1. Indtægtskilde: Royalties fungerer som en vigtig indtægtskilde for regeringer, især i olieproducerende lande. Disse midler kan bruges til at finansiere offentlige tjenester som sundhed, uddannelse og infrastruktur.
  2. Økonomisk stabilitet: I lande med store olieforekomster kan royalties bidrage til økonomisk stabilitet ved at skabe en konstant strøm af indtægter. Dog kan afhængighed af olieindtægter også gøre økonomien sårbar over for udsving i oliepriserne.
  3. Investering i udvikling: Royalties kan bruges til at diversificere økonomien ved at investere i andre sektorer som teknologi, landbrug eller turisme, hvilket reducerer afhængigheden af olie.
  4. Miljømæssige og sociale konsekvenser: Hvis royalties ikke forvaltes korrekt, kan de føre til miljøskader og sociale uligheder. Derfor er gennemsigtighed og ansvarlighed afgørende.
  5. Internationale relationer: Royalties kan også påvirke et lands relationer med internationale virksomheder og andre nationer, især hvis der er uenighed om skatte- og licensvilkår .

Det danske kulbrinteskatte system er et komplekst system, der er designet til at sikre, at staten får en betydelig del af indtægterne fra olie- og gasudvindingen i Nordsøen.

Her er de vigtigste elementer:

Hovedelementer:

  • Selskabsskat:
    o Olie- og gasproducenter betaler almindelig selskabsskat af deres overskud, ligesom andre virksomheder i Danmark.
  • Kulbrinteskat:
    o Ud over selskabsskatten betaler virksomhederne en særlig kulbrinteskat af deres overskud fra kulbrinteudvinding. Denne skat er designet til at beskatte den ekstraordinære fortjeneste, der kan opnås ved udvinding af naturressourcer.
  • Kulbrintefradrag:
    o Der findes særlige fradragsregler, der tager højde for de store investeringer og risici, der er forbundet med olie- og gasudvinding. Dette indebærer blandt andet at der er et særligt kulbrintefradrag.
  • Nordsøfonden:
    o Staten deltager direkte i olie- og gasaktiviteter gennem Nordsøfonden. Dette giver staten en andel af overskuddet fra produktionen.
    Nøglekarakteristika:
  • Progressiv beskatning:
    o Kulbrinteskatten er designet til at være progressiv, hvilket betyder, at skattesatsen kan stige med stigende overskud.
  • Risikodeling:
    o Fradragsreglerne og Nordsøfondens deltagelse bidrager til at dele risikoen mellem staten og virksomhederne.
  • Politisk følsomhed:
    o Beskatningen af olie- og gasudvinding er et politisk følsomt emne, og reglerne kan ændre sig over tid som følge af politiske og økonomiske faktorer.
    Vigtige punkter fra søgeresultaterne:
  • Kulbrinteskatten er teknisk set en ressourceafgift.
  • Der er særlige regler for skattemæssige afskrivninger.
  • Der er mulighed for fremførsel af underskud.
    Det danske kulbrinteskatte system er et komplekst sammensurium, der er opbygget af flere forskellige skatte elementer.

Norge har et af verdens mest omfattende og veludviklede systemer for beskatning af olie- og gasudvinding.

Systemet er designet til at sikre, at en betydelig del af indtægterne fra Nordsøens ressourcer tilfalder den norske stat og dermed det norske folk. Her er de vigtigste elementer i det norske beskatningssystem:

Hovedelementer:
• Selskabsskat:
o Olie- og gasvirksomheder i Norge betaler almindelig selskabsskat af deres overskud, ligesom andre virksomheder.
• Særskat:
o Ud over selskabsskatten betaler virksomhederne en særlig særskat af deres overskud fra olie- og gasudvinding. Denne særskat er designet til at beskatte den ekstraordinære fortjeneste, der kan opnås ved udvinding af naturressourcer.
• Kontantstrømskat:
o Norges kontantstrømskat indebærer at der gives en refusion af skatteværdien af underskud i olie og gas virksomheder.
• Petroleumsskatteloven:
o Norge har en specifik petroleumsskattelov, der regulerer beskatningen af olie- og gasaktiviteter. Denne lovgivning er kompleks og detaljeret og tager højde for de særlige forhold, der gælder for denne industri.
Nøglekarakteristika:
• Høj beskatning:
o Norge har en af de højeste beskatningssatser for olie- og gasudvinding i verden. Dette afspejler den norske stats ønske om at maksimere indtægterne fra sine naturressourcer.
• Stabilitet og forudsigelighed:
o Det norske beskatningssystem er kendt for sin stabilitet og forudsigelighed, hvilket skaber et attraktivt investeringsklima for olie- og gasvirksomheder.
• Statens deltagelse:
o Staten deltager direkte i olie- og gasaktiviteter gennem det statsejede selskab Equinor og Statens direkte økonomiske engasjement (SDØE). Dette giver staten en direkte andel af overskuddet fra produktionen.
• Petroleumfonden:
o Norges indtægter fra olie- og gasudvinding kanaliseres ind i Statens pensjonsfond utland (Petroleumfonden), som er en af verdens største statslige investeringsfonde.
Det norske system er altså meget omfattende og har til formål at sikre at en stor del af overskuddet tilfalder den norske stat.

Anchor handling tug approaching oil rig or platform during anchor handling operations. 123rf.com

Mange afrikanske lande anvender royalties som en del af deres olieudvindingssystemer.

Nogle af de mest fremtrædende eksempler inkluderer:
• Nigeria: Som en af de største olieproducenter i Afrika har Nigeria et royaltysystem, der varierer afhængigt af produktionsniveauet og placeringen af oliefelterne.
• Angola: Landet har et royaltysystem, der er en vigtig indtægtskilde for regeringen.
• Libyen: Libyen er stærkt afhængig af olieindtægter og anvender royalties som en del af deres økonomiske struktur.
• Algeriet: Også en stor olieproducent, der bruger royalties til at finansiere offentlige udgifter.
• Ghana: Selvom det er en mindre producent sammenlignet med de ovennævnte lande, har Ghana også et royaltysystem for sin olieproduktion.

I Asien anvender flere olieproducerende lande royalties som en del af deres økonomiske systemer for olieudvinding.

Nogle af de mest fremtrædende eksempler inkluderer:
• Kina: Som en af verdens største olieproducenter har Kina et royaltysystem, der sikrer, at regeringen får en andel af olieindtægterne.
• Indien: Indien bruger også royalties som en del af deres olieudvindingspolitik, især gennem statsejede selskaber som Oil and Natural Gas Corporation (ONGC).
• Indonesien: Landet har et royaltysystem kombineret med produktionsdelingsaftaler for at regulere olieindustrien.
• Malaysia: Malaysia anvender royalties som en del af deres olie- og gaspolitik, især gennem det statsejede selskab Petronas.
• Thailand: Thailand har også et royaltysystem for olieudvinding, der bidrager til statens indtægter.

0 comments
0 FacebookTwitterPinterestEmail

Eru vit eitt vælvirkandi rættarsamfelag?

Við teimum risa broytingum, sum eru hendar í okkara samfelag tey seinastu 20 árini, kann ein spyrja, um vit eru eitt vælvirkandi rættarsamfelag, har nýskapan og menning hava góð kor.

Ein kann spyrja, hví eg nevni nýskapan og rættarsamfelag samstundis. Hetta er sera einfalt: skulu vit menna eitt land, og skulu borgarar og vinna tíma at menna samfelagið, so er neyðugt, at tey undirliggjandi viðurskiftini eru greið.

Eftirlitsstovnar – nógv eru sett á stovn, men riggar skipanin?

Vit hava sett hópin av eftirlitsstovnum í landinum: kommunala eftirlitið, fjarskiftiseftirlit, orku-eftirlit, brúkaraeftirlit og eina rúgvu av undirdeildum og stovnum v.m., sum øll skulu kanna tey, sum skulu arbeiða ella stovna vinnufyritøkur.

Men um miðfyrisitingin, stovnar, Løgtingið og Løgtingsins umboðsmaður ikki kunnu tryggja, at grundleggjandi viðurskiftir eru í lagi, so fáa vit ikki eitt vælvirkandi rættarsamfelag, har innovatión trívist.

Kommunurnar – ein stórur partur av búskapinum og ein veikur liður í nær demokratinum

Kommunurnar eru ein stórur partur av landsins búskapi, og tí er tað avgerandi, at eftirlitið her er nøktandi. Um kommunala eftirlitið ikki virkar, kann tað merkja eitt veikt nær demokrati, har borgarstjórar kunnu taka sær vald og avgerðarheimildir, ið teir ikki hava rætt til.

Í einum lítlum samfelag, har avstandurin millum vald og borgara er stuttur, er tað serliga vandamikið, um kommunalir leiðarar kunnu stýra eftir egnum vilja uttan veruligt eftirlit. Hetta kann skapa mistrivnað, ójavnvág og ótrygd í lokalsamfelagnum – og tað undirgrevur alt tað, sum eitt rættarsamfelag byggir á: gjøgnumskygni, ábyrgd og javnrætt.

Tá demokrati verður veikt

Demokrati er so veikt, at um borgarstjórar gera sum teir vilja, og kommunala eftirlitið ikki heldur stýr á kommununum, so er skjótt galið.

Um Løgtingið hevur samtykt, at allar fiskivinnubroytingar í millumlanda sáttmálum skulu leggjast fyri Løgtingið, og hetta ikki verður gjørt, so er ringt skil í landinum.

Um Landsstýrið ikki hevur eftirlit við lóggávuarbeiðinum hjá landsstýrinum, so er heilt galið.

Um LUM ikki tekur mál upp, um tey fella uttanfyri teirra arbeiðsøkið ella eru ov gomul, so er eisini heilt galið.

Hin grøv: ov nógv eftirlit og ov nógv regulering

Hinvegin kunnu vit fara í hina grøvina, har alt skal kannast og regulerast.

– Føroyskar fyritøkur, sum gera ein lítlan feil, fáa risa bøtur, um eitt komma er skeivt í umsókn um føroyska arbeiðsmegi. – Skal ein vindmylla setast upp, so tekur tað fleiri ár við kanningum og hoyringum í est og vest. – Um reiðarí halda, at aðalráð tulkar lógina skeivt, so er eingin, sum vil eftirkanna hetta.

Svøk pressa og eingin vinnumiðil

Um borgarar ella fyritøkur halda seg verða fyri órætti, so er torført at fáa hesi viðurskiftir fram í ljósið. Vit hava jú ikki eina pressu, sum hevur fíggjarliga orku og fólk til at eftirkanna ivamál í samfelagnum.

Um vinnan heldur, at mannagongdir og avgerðir kundu verið meira skilagóðar, so er eingin vinnumiðil til at taka hetta upp.

Tað mesta verður bara sligið upp í glans og yppa øksl. Tí kann ein spyrja, um vit veruliga hava tað eftirlit, ið er neyðugt. Samstundis kann ein eisini spyrja, um vit ikki hava eitt yvir regulerað samfelag.

Tørvur á sterkum løgmálaráð og ábyrgd

Í einum lítlum samfelag er neyðugt við sterkum løgmálaráð. Og skulu vit hava ein stovn sum LUM, so má hesin sum tað minsta kunna geva administrativar bøtur til tey starvsfólk, sum ikki røkja sítt starv til fulnar – bøtur úr 1.000 til 5.000 kr. Hetta fyri at signalera, at landið ikki letur alt um seg ganga.

Eitt rættarsamfelag byggir eisini á, at borgarar fáa svar uttan at skula biða um hetta. Tað er neyðugt við grundleggjandi hugburðabroytingum.

Hagtøl, greiningar og tørvurin á eini virknari Hagstovu

Tá tað kemur til hagtøl, so hava vit eina góða Hagstovu við góðum datagrunnum. Men neyðugt er, at spesialistarnir har gera greiningar fyri og til politikarar, vinnu og borgarar – og til miðlar at analysera.

Eingin hevur orku til at gera vinnugreiningar, fólkasamansetingargreiningar, arbeiðsmarknaðargreiningar og inntøkugreiningar. Árbókin má fáast til lív aftur, og Hagtalstíðindi framleidd av Hagstovuni. Tað eru hagtøl, sum vísa gongdina í samfelagnum yvir fleiri ár – minst 10 ár. At tosa um hagtøl ár fyri ár gevur onga meining at leggja á heimasíðuna.

Eru vit innovativ og hava vit eitt sterkt rættarsamfelag?

Eg ivist. Við tí vitan og teimum upplýsingum, eg dagliga fái, haldi eg, at her kunnu stórir batar gerast.

Lítla oyggjasamfelagið og tann veika fjórða statsvaldið

Tað er ikki lætt í einum lítlum oyggjasamfelag við veikum eftirlitsstovnum og einari fámentari pressu at seta spurnartekn við tey ivamál, sum kunnu uppstanda.

Í fleiri av okkara grannalondum fær pressan beðtýðiligan statsstuðul, tí fólk og politikarar ynskja, at samfelagið hevur eitt virkið rættarsamfelag.

Í Føroyum er gott at liva og virka, men tað kann gerast enn betur og okkum tørvar einfaldari mannagongdir á nógvum økjum og tað er ikki støddin á aðalráðum ið avgerð um vit hava eitt vælvirkandi samfelag.

Eg eri meiri bangin fyri einum stórum aðalráð har alt er vavt saman og har øll kunnu goyma seg og siga hatta var ikki mín deild, men hin deildin og hin deildarleiðarin.

Okkum tørvar eina lóggávu sum definerar nøkur aðalráð sum ikki kunnu broytast, serliga eitt sterkt løgmálaráð. Vit mugu sum skjótast yvirtaka útlendinga økið, vit mugu “foreinkla” sjúkradagpeningaskipanina, vit mugu gerða tað “einklari” at stovna fyritøkur. Tá fólk hava stovna fyritøku hjá skráseting Føroya skulu tey sjálvsagt ikki senda somu skjøl til TAKS stovningarsamtykt, viðtøkur, hvat er endamálið v.m. Tað er longu skrásett.

Um vit høvdu eina sterka pressu so høvdu tey eisini spurt politikarar um hvussu oljuvinnan skal skattast í einum framkomnum landi og hvat landi fær burturúr. Og um vit høvdu eina vanliga vinnupressu, so vildu tey eisini víst á, at at stórfyritøkur innan oljuútvinnan bert skulu skattast av ársúrslitinum ikki er ein gongd leið, tað hava tey langt síðani funni útav í Afrika og øllum heiminum

0 comments
0 FacebookTwitterPinterestEmail

Í dag var ein sjálvsom hending, tá TERNAN kom á Klaksvík av Syðradali. Fleiri løgreglubilar stóðu á bryggjuni, og tveir bilar vórðu tiknir til síðis til nærri kanningar.

Greinin er skrivað í samstarvi millum Norðlýsið og 24FO.NEWS.

Beint áðrenn klokkan 16, tá lemmurin á TERNUNI fór niður, eygleiddu løgreglufólkini bilarnar, sum komu í land. Tveir bilar vórðu tiknir til síðis, og fólkini í teimum vóru kannað og tosað var við tey hvør sær.

Onkur av útlendsku ferðafólkunum varð eisini visiteraður av løgregluni. Klokkan 16.30 var løgreglan liðug við kanningararbeiðið á staðnum, og bæði ferðafólk og løgreglubilar fóru av havnalagnum.

Á Løgreglustøðini vilja tey ikki upplýsa, hvat málið snýr seg um. Tey siga bert, at løgreglan hevur framt eina politiuppgávu, og at kanningarnar halda fram.

0 comments
0 FacebookTwitterPinterestEmail

Frýstulínuskipini ið royna við Eysturgrønland hava seinastu dagarnar liði still, tí tey hava ikki fingið roynt fyri ísi.

Men nú bragdaði aftur og skipini hava sett nakrar ferðir og sjálvt um viðurskiftini ikki eru optimal, so er fiskiskapurin brúkiligur og okkurt skip hevur havt sera góðar setur eftir at teir eru byrjaðir aftur. Ísurin tarnaði fiskiskapin i einar 5 til 6 dagar hjá Frýstilínuskipunum. Frá Eysturgrønlandi frætta vit í kvøld, at umstøðurnar kunnu skjótt broytast aftur. Fralandsvindur kann føra til, at ísurin kemur enn longur út so skipini ikki fáa roynt.  

Mynd:24FO.NEWS

0 comments
0 FacebookTwitterPinterestEmail

Fiskivinna, aling og komandi oljuvinna eru grundarsteinar undir føroyska búskapinum. Tí eigur spurningurin um at niðurleggja Fiskimálaráðið at verða tikin upp aftur – og eitt nýtt, nýmótans tilfeingisráð sett á stovn

Føroyski búskapurin stendur og fellur við tilfeingisvinnunum

Kortini er Fiskimálaráðið lagt niður sum sjálvstøðugt ráð, og uppgávurnar eru fluttar inn í eitt longu yvirfylt Vinnumálaráð. Hetta reisir ein grundleggjandi spurning: Er tað skilagott at leggja okkara týdningarmestu vinnur undir eitt ráð, sum longu hevur eina breiða og tunga portefølju? Ella burdu vit heldur styrkt umsitingina av teimum vinnum, sum eru sjálvt lívæðrin í føroyska búskapinum?

Er tað skilagott at niðurleggja Fiskimálaráðið?

Fiskivinna og aling eru ikki bara stórar vinnur í Føroyum – tær eru sjálvt grundarlagið undir vælferðini. Í øðrum londum, har fiskivinna fyllir nógv minni, hava hesar vinnur egnar umsitingar. Tí er tað ein viðkomandi spurningur, um tað gevur meining at gera føroysku fiskivinnuna til eina undirdeild í Vinnumálaráðnum.

Tað er trupult at finna dømi um onnur lond, har so stórur partur av búskapinum er savnaður í einum ráð, sum longu hevur eina rúgvu av øðrum ábyrgdarøkjum. Tað munnu ikke verða dømir um at onnur lond har fiskivinna og alivinna fylla so nógv í búskapinum. Er tað ikki frægari at hava aðalstýri, ið eru smidlig, fokuserað og hava greiða ábyrgd av teimum vinnum, sum skapa størstu virðini?

Hvar er sparingin?

Samanleggingar verða ofta grundaðar á sparingar. Men hvar eru tær í hesum førinum?

  • Aðalstjórin í fyrrverandi Fiskimálaráðnum er nú deildarleiðari í Vinnumálaráðnum.
  • Flest øll starvsfólkini eru flutt við.
  • Uppgávurnar eru tær somu – bara lagdar inn í eitt størri ráð.

Vinnumálaráðið skal longu í dag røkja eitt breitt øki: vinnumenning, handilsavtalur, Hoyvík-sáttmálan, íverksetan, ferðavinnu, talgilding og arbeiðið við eini AI‑strategi. Og um føroyska olju- og gassvinnan aftur verður tikin upp, økist trýstið enn meira.

Tað er tí upplagt at savna allar tilfeingisvinnur – fisk, aling og olju – í einum sterkum, dynamiskum Tilfeingisráði.

Stór ráð skapa tungt byrokrati

At sita í høvuðsstaðnum og tosa um sparingar og dupultfunktiónir, uttan at hyggja eftir veruligu avleiðingunum, er undranarvert. At leggja ymiskar organisatiónir og mentanir saman er ikki bara ein teknisk avgerð – tað ávirkar arbeiðsgongdir, ábyrgdarbýti og førleikamenning.

Í einum lítlum oyggjasamfelag sum Føroyum er eitt lítið, effektivt Tilfeingisráð nógv betri enn eitt stórt og stirvið Vinnumálaráð, har ábyrgdin kann detta niður millum deildir. Stór ráð hava ofta lyndi til at vaksa:

  • fleiri løgfrøðingar
  • fleiri fulltrúar
  • fleiri skrivarar
  • fleiri umsitingarlig stig

…ikki tí uppgávurnar eru fleiri, men tí ráðið er “stórt”.

Flyt Tilfeingisráðið út í Eysturoynna

Um vit veruliga vilja hugsa nýtt, eigur eitt nýtt Tilfeingisráð at verða staðsett uttan fyri høvuðsstaðin – til dømis í Eysturoynni.

Hetta gevur fleiri fyrimunir:

  • lægri leiguprísir
  • minni trýst á skrivstovubygningar í Havn
  • betri parkeringsviðurskifti
  • lættari bústaðarviðurskifti
  • fleiri almenn arbeiðspláss kring landið

Eitt samhaldsfast Føroyar krevur, at vit tora at flyta stovnar út úr Havnini. Tað er ikki bara eitt politiskt signal – tað er eisini ein praktisk loysn, sum ger landið meira javnvigað.

Tørvur er á einum sjálvstøðugum tilfeingismálaráði

Fiskivinna, alivinna og oljuvinna eru okkara týdningarmestu tilfeingisvinnur. Tær eiga at hava eitt ráð, sum:

  • hevur greiða ábyrgd
  • hevur serkunnleika
  • hevur fokus
  • kann arbeiða skjótt og effektivt
  • kann menna vinnurnar uttan at drukna í øðrum málum

Tað er her virðini verða skapt. Tí eigur tað eisini at vera her, at fokus og umsiting verða savnað.

At stovna eitt Tilfeingisráð er ein logisk og framkomin leið at tryggja, at okkara týdningarmestu vinnur fáa ta umsiting, tær hava uppiborið. At staðseta ráðið uttan fyri høvuðsstaðin er heldur ikki eitt afturhaldssinnað stig, men ein gongd, sum kann styrkja bæði vinnur og land.

Óli M. Lassen, eigari 24fo.news og reiðari

0 comments
0 FacebookTwitterPinterestEmail

24fo.news hevur hitt ein royndan heimamann ið var heimamaður hjá fleiri bátum í 1970´unum og 80´unum og spurt hvussu útróðurin var á Norðhavinum fyrr og nú

Hann sigur, at tað vanliga vóru eini 30 útróðrarbátar ið róðu fast út frá Klaksvík. Var góður streymur og gott veður og nógvur fiskur, vóru tað munandi fleiri bátar á Norðhavinum

30 bátar við 42 stampum hvør við 5 stykkjum geva 12.600 húkar pr. Bát og falda við 30 bátum so svarar tað til 378.000 húkar í sjónum frá útróðrarbátum frá Klaksvík ein útróðrardag.

Hartil skulu vit eisini rokna við útróðrarbátum úr Leirvík og úr Fuglafyrði og Eiði og úr Sundalagnum. Umframt hesar útróðrarbátar, so var eisini talan um garnabatar POLLUR, KARIN MARIA, MORNING STAR og SUNDENNI og møguliga GRUNNINGUR.  Í apríl komu so trolbátarnir. Tá bleiv Norðhavið latið upp fyri trolveiðu. Hartil høvdu útróðrarbátarnir eisini trolloyvir til landleiðina og vóru eisini økir opin á Norðhavinum hjá hesum trolbátum.

Støðan í dag

Í dag hendur tað javnan, at tað bert er ein útróðrarbátur frá Klaksvík á Norðhavinum og so eru bert 12.600 húkar í sjónum.

Um DALSENNI, BRAGD, BJØRGVIN, STAKKAVÍK, VÓNARLJÓS, LÍÐHAMAR og tveir aðrir smærri útróðrarbátar eru á Norðhavinum, so seta hesir tilsamans einar 98.000 húkar

Fyrr vóru minst 378.000 húkar í sjónum og 30 bátar á útróðri hvønn dag úr Klaksvík. Her er talan um ein vanligan útróðrardag og hartil trol, gørn og snella. I dag er útróður út frá Klaksvík á Norðhavið einans 98.000 húkar í sjónum um 8 bátar fara út sama dag. Hetta svarar til, at tað hvønn útróðrardag eru 279.200 færri húkar í sjónum.

Tí kunnu vit spyrja, hvar er veiðutrýstið? Stovnstrýst ? og hvussu nógv skal útróður niðurlagdast, nú dagarnir alsamt verða skerdir.  

Um 30 útróðrarbátar fara á Norðhavið og miðalprísurin hevur verið um 12 kr kg og hvør bátur í miðal fiskaði 5000 pund gevur tað 30.000 kr pr bát og gevur tað 900.000 kr ein útróðardag í Klaksvík fyrr.

Um vit brúka sama grundarlag í dag og tað fara 8 bátar úr Klaksvík til útróðrar á Norðhavið so gevur tað 240.000 kr í tátíðar peningi og landingarvirðið, og svarar tað til at Klaksvík missir hvønn dag útróðardag 660.000 kr * 80 útróðardagar svarar tað til at vit missa 52.800.000 milliónir um árið í tátíðarpeninigið og hartil minni arbeiði á flakavirkjum og hjá smiðum og útgerðarfeløgum vm.

I dag er kg prísurin omanfyri 30 kr so um 8 útróðrarbátar fara á Norðhavið og fáa 5.000 pund hvør og 30 kr/kg , gevur tað 75.000 kr so landa teir fyri 600.000 kr ein dag og 80 útróðrardagar geva 48.000.000 í umsetningið.

Óli M. Lassen reiðari og eigari av 24fo.news

0 comments
0 FacebookTwitterPinterestEmail

Løgtingskvinnan hjá Framsókn Hanna Jensen verður ikki á listanum hjá flokkinum til Løgtingsvalið

Vit hava frætt at hon hevur valt ikki at stilla upp. Men hinvegin hevur fyrrverðandi Tjóveldiskvinnan Beinta Løve valt at koma á listan hjá Framsókn.

Hetta skrivaði heimasíðan hjá Framsókn um Hannu Jensen:

Á løgtingsvalinum 8. desember ’22 var Hanna Jensen fimtvald á listanum hjá Framsókn við 111  atkvøðum.

Hanna er limur Fíggjarnevndini og í Landsstýrismálanevndini.

Hanna Jensen er 49 ára gomul. Hon rektari á Miðnámi á Kambsdali og hevur útbúgving innan føroyskt og franskt mál og bókmentir og hevur undirvíst í mong ár eins og starvast sum lestrarvegleiðari.

Hanna hevur verið virkin í politikki leingi, er býráðslimur í Eysturkommunu á 15. ári, har hon í løtuni er forkvinna í Mentanarnevndini.

Hon stovnaði saman við øðrum Framsókn, er varaforkvinna og hevur verið varafólk, tingfólk og landsstýrisfólk fyri flokkin.

mynd: framsokn.fo

0 comments
0 FacebookTwitterPinterestEmail

Í dag skrivar Jóannes Eidesgaard fyrrverandi løgmaður og formaður í javnaðarflokkinum á Face Book og spyr hví skal tað upplýsast okkum øllum hvussu nógv í lummapengi okkara landsmenn hava brúkt í Oslo

Tá útvarpið í kvøld sum stórtíðindi søgdu at føroyingar sum fylgdu við okkara manshondbóltsliðið til EM i Oslo brúktu umleið 22 milliónir í lummapengum, hevur hetta loypt ein hvøkk í fleiri ið nú skriva um hetta á FB. Samfelagið er lítið og kann man nú ikki fara at ferðast við okkara ítróttarfólkum uttan at verða hongdur út av sínum egna peningastovni. Tey sum hava so strong krøv, at tú ikki kanst taka tínar egnar pengar út, uttan tú skal siga hvat tú skal nýta teir til.

Brot frá KVF i kvøld

22 milliónir krónur, umleið so nógv kann roknast við at føroyingar i hugdu eftir mans hondbólti til EM í Oslo hava brúkt í lummapeningi. Í øllum førum um vit hyggja eftir kortgjaldingum við føroyskum kortum. Tá føroyska manslandsliðið var í Berlin vóru eisini nógvir fjepparar við og tá vísti metingin at føroyingar í alt brúktu 13 milliónir í lummapeningi………. og í Oslo munandi meira. Føroya Banki hevur aftur hesaferð hugt eftir hvussu nógv føroysk koyrt vóru brúkt, … tølini vísa at gott og val 1900 viðskiftafólk hjá bankanum vóru í Noreg hesar dagarnar og brúkti kortini umleið 40.000 ferðir og 9,3 milliónir kr og svarar tað til eina miðalnýtslu uppá 5.000 kr pr viðskiftafólk. Partur av brotið frá KVF.FO tíðindum Útvarpstíðindi kl 18:00 27-01-2026 Hoyr innslagið her Kelda: kvf.fo

Brot frá KVF í kvøld

Í øllum førum um vit hyggja eftir Berlin 13 milliónir ………. og í Oslo munandi meira. Føroya Banki hevur aftur hesaferð hugt eftir hvussu nógv føroysk koyrt vóru brúkt … tølini vísa at gott og val 1900 viðskiftafólk hjá bankanum vóru í Noreg hesar dagarnar og brúkti kortini umleið 40.000 ferðir og 9,3 milliónir kr og 5.000 kr pr viðskiftafólk sambært KVF.FO Útvarpstíðindi kl 18:00 27-01-2026 Hoyr innslagið her Kelda: kvf.fo

Jóannes Eidesgaard á Face Book

“Hví skal tað upplýsast okkum øllum, hvussu nógv í lummapeningi okkara landsmenn hava brúkt dagarnir í Oslo. Er tað ikki ein privat søk? ……… Enn minni skilji eg Føroya Banka, tá hesin upplýsir, hvussu nógv kredittkort eru brúkt, og hvussu stórar upphæddir eru trektar. Ein fær eina kenslu av “Big brother is watching you.”

Vit liva í einum lítlum oyggjasamfelag og vónandi kemur Føroya Banki við eini frágreiðing um tey framhaldandi ætla at upplýsa fyri Føroya fólki hvussu nógv teirra viðskiftafólk nýta tá tey ferðast til ítróttartiltøk. Sum kundi í Føroya Banka og øðrum peningastovni vóni eg ikki, at hetta verður vanligt at hoyra í framtíðini.

Savnsmynd 24.fo

0 comments
0 FacebookTwitterPinterestEmail

Í nátt sett amerikanski presidenturin Donald Trump eina hernaðarliga atsókn ígongd móti Venezuela og serdeildir hjá herinum fangaði og burturflutti president Nicolas Maduro og konu hansara.

Í løtuni sigur danska pressan dr.dk at Maduro og konan júst nú eru umborð á einum amerikanskum hernaðarskipið. Nicolas Maduro er nú ákærdur fyri at verða partur av narko harkaliði sum hevur sent narko inn í USA og er hann ákærdur og í rættinum í New York in absentia har ákærurnar verða lagdar fram.

Í Venezuela búgva meira enn 28 milliónir menniskjur.

Top view of Caracas from Avila mountain (Venezuela).

Høvuðsstaðurin Caracas

Høvuðsstaðurin í Venezuela eitur Caracas og liggur í eini dalbotni nær við Karibia. Býurin hevur umleið 2–3 milliónir íbúgvar og er politiskt og fíggjarligt miðdepil í landinum. Her liggja stjórnarbygningar, dómstólar og høvuðssæti hjá fleiri av teimum stóru oljufyritøkunum. Caracas er eisini kendur fyri stórar sosialar mótsetningar: modernaðar miðdepil og stór slum-økir, har fólk stríðast við fátækdóm og kriminalitet.

Olja og mineralir

Venezuela hevur ein av heimsins størstu oljureservum, serliga í økinum kring Orinoco-bassengið. Oljan hevur í áratíggju verið høvuðskelda til inntøku hjá landinum, men óstøðugur prísur og politiskur ófriður hava gjørt, at vinnan hevur verið merkt av krisum. Umframt olju hevur landið eisini stórar náttúruríkdómar av gulli, jarnmálmi, bauxiti og kol. Hetta gevur Venezuela eitt stórt potentiale, men manglandi íløgur og korruptión hava ofta forðað fyri, at mineralvinnan veruliga hevur givið fólkinum ágóða.

Hvat fólkið livur av

Størsti parturin av fólkinum livir av oljuvinnuni, almennum arbeiðsplássum og smáum handli. Í seinastu árini hava nógvir venezuelar eisini verið noydd at klára seg við óformellum arbeiði, t.d. gøtusølu og smáhandli, tí arbeiðsmarknaðurin er merktur av stórari arbeiðsloysi. Landbúnaðurin hevur minni týdning enn fyrr, men framleiðir tó kaffi, kakao og ymiskar fruktir.

Samfelagsstruktur og arbeiðsmarknaður

Samfelagið í Venezuela er merkt av djúpum sosialum mótsetningum. Ein lítil elita hevur havt ræði á oljuinntøkunum, meðan stórur partur av fólkinum livir í fátækt. Arbeiðsmarknaðurin er óstabilur, og nógv ung fólk velja at flyta úr landinum fyri at finna betri møguleikar í grannalondum sum Kolumbia og Peru. Hetta hevur skapt eina av størstu flóttafólkakreppunum í Latínamerika.

Travel photography – cityscape of Caracas from Avila National Park (Venezuela).

Faktaboks: Venezuela í tølum

•  Fólkatal: ~28,6 milliónir (2026)

• Høvuðsstaður: Caracas (~2–3 milliónir íbúgvar)

• Størsta inntøkukelda: Olja (heimsins størstu oljureservur liggja í Orinoco-bassenginum)

• Mineralir: Gull, jarnmalmur, bauxit, kol

• Arbeiðsloysi: Høgt – stórur partur av fólkinum arbeiðir í óformellum sektori (gøtusøla, smáhandil)

• Landbúnaður: Framleiðir m.a. kaffi, kakao og fruktir

• Samfelagslig mótsetning: Lítil elita við ræði á oljuinntøkum, stórur partur av fólkinum fátækt

•  Útflutningur av fólki: Milliónir hava flutt til grannalond sum Kolumbia og Peru

Mynd: skermmynd fra dr.dk og myndir frá 123rf.com

Caracas, Venezuela, May 2022: hotel Humboldt on the top of Avila mountain. Artisan food shops in walkways
Venezuela, Caracas – push pin on political map – 3D illustration
0 comments
0 FacebookTwitterPinterestEmail
24.fo

Tað er framvegis vøkstur í føroyska búskapinum, meðan stígur hevur verið í fleiri evropeiskum búskapum. Bruttotjóðarúrtøkan í føstum prísum vaks 2,5 prosent í 2023. Hetta skrivar Hagstovan.

Bruttotjóðarúrtøkan er mát fyri samlaðu virðisskapanina í einum landi. Tá bruttotjóðarúrtøkan er gjørd upp í føstum prísum, ber til at máta, um mongdin av framleiddum vørum og tænastum veksur ella minkar, uttan mun til prísgongdina. Árliga broytingin í bruttotjóðarúrtøkuni í føstum prísum er mátið fyri realan búskaparvøkstur.

Framvegis framgongd í føroyska búskapinum

Bruttotjóðarúrtøkan í føstum prísum vaks 2,5 prosent í 2023. Føroyski búskapurin kom væl fyri seg eftir altjóða afturgongdina, sum stóðst av koronufarsóttini. Búskaparvøksturin hevur ligið omanfyri trý prosent bæði í 2021 og 2022. Sostatt er ferðin á búskapinum ikki eins høg nú, sum hon hevur verið. 

Les meira her

0 comments
0 FacebookTwitterPinterestEmail

Hesin portalur nýtir kennifílar, sum er neyðugt fyri heimasíðuni, hagtøl o.a. . Tá tú vitjar 24fo.news so góðtekur tú hettar. Vátta Les meira