Author

Lagt út ÓML

Fólk og Samfelag

Landsstýrismaðurin á fundi við Marco Rubio og sameindu arktisku uttanríkisráðharrarnar

by Lagt út ÓML september 22, 2026

Skriva hevur: Lagt út ÓML

Í gjár 20 sept. luttók Bárður á Steig Nielsen, landsstýrismaður í uttanríkis- og fiskivinnumálum, á fundi saman við sameindu arktisku uttanríkisráðharrunum úr USA, Kanada, Noregi, Íslandi, Svøríki, Danmark, Grønlandi og Finnlandi. USA var vertur fyri fundinum, sum varð hildin í New York.

Á fundinum vórðu trygdar- og verjupolitiskar NATO-raðfestingar á norðurleiðum umrøddar. Landsstýrismaðurin vísti á, at við okkara strategisku staðseting fylgir ein ábyrgd at vera við til at styrkja okkara felags trygd. Tí virka Føroyar fyri og taka lut í átøkum, sum stuðla undir raðfestingum hjá NATO um okkara leiðir.

_{Kelda & myndir: ufmr.fo}

september 22, 2026 0 comments

Fólk og Samfelag

Nær man Klaksvíkar Havn fáa veruligan samleika? og økta vitjan frá ferðamannaskipum? Og nýggja Havnaskrivstovu

by Lagt út ÓML september 22, 2026

Skriva hevur: Lagt út ÓML

Ferðavinna og vitjanir frá Ferðamannaskipum er í støðugum vøkstri hjá Tórshavnar kommunu og Runavíkar kommunu

Ferðamannaskip av Runavík – Mynd: 24fo.news

Sjálvt um samleiki hjá Havnini einki hevur við ferðavinnu menning sum so at gera so kann ein leið verða at hava fokus á at menna Klaksvíkar Havn og kunna bjóða tað sama sum hinar havnirnar í Føroyum. Havna- & Vinnunevndin má hava veruligt fokus á Havnina og havnarviðurskifti.

Vit kunnu gera so nógv í okkara kommunu fyri at betra viðurskiftini. Sjálvandi skal Havnarskrivstovan hava góðar karmar at virka undir, sjálvandi skulu skip og bátar liggja trygt við bryggju og fáa allar neyðugar tænastur. Í tí dagliga hava vit eitt økið hjá kommununi sum virkar sera væl, nevniliga tænastur frá Klaksvíkar havn, altíð skjóta og góða tænastu so í tí dagliga arbeiðinum er hetta sera positivt, men hvat vit strategiini og menningini av Havnarviðurskiftini.

Eitt av flottastu økjunum í Føroyum so her eru møguleikar

Trygd, bátadráttir, brimverju, økt virksemið útlendskum fiskiskipum so tænastuvinnurnar fáa meira virksemi og hvat við fleiri ferðamannaskipum v.m.

Neyðugt er við brimverju á Klakkinum og á Eystari síðu norðanfyri Kósavirkið so skip kunnu liggja trygt á vánni um veturin eisin. Døgnvakt á Klaksvíkar Havn um veturin, bátadrátt til smábátar har teir kunnu standa í nakrar dagar á vogninum vanligt viðlíkahald skifta zink mála botn v.m. . Eina nýggja Havnaskrivstovu, tilgongdin byrjaði í 2010 so her må ferð koma á.

Bátadráttur og vognur í Leirvík – Viðlíkahald mála botn skifta zink o.a.

september 22, 2026 0 comments

Fólk og Samfelag

Útboðið at byggja bústaðir á Lygnnesi tøkt á Útboðsportalinum

by Lagt út ÓML september 21, 2026

Skriva hevur: Lagt út ÓML

Økið á Lygnnesi er nú boðið út av nýggjum við broyttum fortreytum. Freistin at lata inn tilboð er 12. oktober 2026 klokkan 12.

Fyri at skapa møguleika fyri so nógvum bústaðareindum sum gjørligt á økinum, verður í løtuni arbeitt við at broyta byggisamtyktina fyri økið frá A1 til A4, soleiðis at ásetingarnar fyri økið loyva opnari og tættari bygging, ið kann býtast sundur í fleiri sjálvstøðugar bústaðareindir.

Av tí at økið nýliga hevur verið boðið út, verður innlatingarfreistin hesaferð stytt niður í tríggjar vikur. Hetta fyri skjótt at fáa greiðu á, um áhugi er fyri at byggja á økinum.

Tilboðini skulu latast inn umvegis Útboðsportalin hjá Tórshavnar kommunu. Á portalinum ber til at skráseta seg sum umsøkjara/fyritøku, lata inn tilboð og seta spurningar um útboðið. Svar verða gjørd almenn í navnleysum líki.

Tilboð skulu latast inn í seinasta lagi 12. oktober 2026 klokkan 12.

Útboðsportalin finnur tú her:

Útboðsportalurin (utbod.torshavn.fo)

Kelda:torshavn.fo

september 21, 2026 0 comments

Vinna

Bretska oljuvinnan ynskir økt samstarv við Føroyar

by Lagt út ÓML september 18, 2026

Skriva hevur: Lagt út ÓML

Landsstýrismaðurin í vinnumálum, Jacob Vestergaard, luttók á stórum orkufundi í Aberdeen týsdagin og mikudagin, har leiðslurnar fyri mest sum allar áhugapartar innan skotsku oljuvinnuna og undirveitarar vóru umboðaðar.

Høvuðsendamálið við ferðini var at gera greitt, at Føroya Landsstýri stuðlar møguligari leiting eftir olju, gassi og øðrum tilfeingi í føroyskum øki, og at vónin er, at bretska stjórnin í næstum fer at loyva, at økini hinumegin markið kunnu fara undir framleiðslu. Avgerðin hjá bretsku stjórnini kann fáa avgerandi týdning fyri møguligt virksemi føroysku megin markið. Serliga var útbyggingin av Rosebank oljukelduni, nærhendis føroyska markinum, nógv umrødd á fundinum.

Landsstýrismaðurin var gestur hjá Offshore Energies UK (OEUK), sum var vertur fyri orkufundinum. Hann varð sera væl móttikin og fleiri av oddafólkunum fyri skotsku oljuvinnuna vóru eisini fegin um føroyska ynskið um økt oljuvinnusamstarv við Skotland.

Stjórin á Jarðfeingi, Niels Christian Nolsøe, var eisini við á fundinum. Stjórin fyri Offshore Energies UK, David Whitehouse, legði í setanarrøðu síni dent á møguligt økt samstarv við Føroyar.

Jacob Vestergaard vitjaði eisini á trygdarvenjingarstøðini 3t í Dyce, umframt hjá Port of Aberdeen.

Havnin í Aberdeen er í rívandi menning og hýsir virksemi av ymsum slagi. Umframt frálandavirksemi vóru eisini platformar, cruiseskip, fiskiskip o.a. á havnini henda dagin. Vónin er, at havnalagið í framtíðini eisini kann fara at hýsa eini vaksandi vinnu við havvindmyllum og tænastum í hesum sambandi.

– Eg taki undir við fleiri av skotsku umboðunum, at vit eiga at hyggja at øllum møguleikum fyri at útvinna okkara egna gass og olju, heldur enn at vera bundin av innfluttum kolvetni, sigur Jacob Vestergaard í sambandi við orkufundin í Aberdeen.

Mynd Jan Müller

september 18, 2026 0 comments

Fiski- & Alivinna

Minkandi nøgdir av toski á Føroyabanka, men framvegis nógv hýsa

by Lagt út ÓML september 18, 2026

Skriva hevur: Lagt út ÓML

18. september 2026

Jákup Sverri var á árligu heystyvirlitstrolingini á Føroyabanka frá 8. til 15. september, og vóru allar 29 trolstøðirnar tiknar.

Minni var at fáa av toski í heyst enn í fjør. Miðalveiðan var um 85 kg pr. tíma samanborið við um 190 kg í fjør. Hetta er triðja árið á rað, at nøgdin minkar eftir høga virðið í 2023. Umframt stóra toskin var eisini nakað at fáa av smærri toski, bæði um 30-40 cm og 60-80 cm til longdar. Hetta bendir á, at yngri fiskur er á veg inn í stovnin, men enn er ov tíðliga at siga, hvussu sterk tilgongdin er. Toskurin er nakað rak, serliga tann størri toskurin.

Tað var framvegis nógv at fáa av hýsu, hóast nøgdin var minni enn í fjør. Hýsan var spjadd víða um Bankan og tykist sum heild at vera í heldur góðum holdum.

Óvanliga nógv var at fáa av upsa, og miðalveiðan var tann hægsta í tíðarrøðini. Hetta komst tó í stóran mun av einum sera stórum háli. Eisini var nógv at fáa av gulllaksi, serliga í einum háli sunnarlaga á Bankanum.

Miðalveiða (kg pr. tíma) av trimum fiskasløgum í heystyvirlitstrolingunum á Føroyabanka í tíðarskeiðinum 1996-2026. Brotnu linjurnar vísa miðalveiðuna fyri alt tíðarskeiðið fyri hvørt fiskaslag. Gevið gætur, at y-ásarnir hava ymiskan skala.

Miðalhitin við botn var 10,3°C. Hitin lá millum 8,5 og 11,5°C og var hægstur á grunna partinum av Bankanum.

Túrfrágreiðingin kann lesast her.

Toskur á Føroyabanka Hýsa Upsi

september 18, 2026 0 comments

Fiski- & Alivinna

Bogi Jacobsen farin frá sum stjóri í P/F Varðin

by Lagt út ÓML september 18, 2026

Skriva hevur: Lagt út ÓML

Stóra uppisjðarfelagið í Føroyum P/F Varðin sigur á teirra heimasíðu í gjár at stjórin í felagnum er farin frá, hetta skrivar felagið

Bogi Jacobsen og nevndin í P/F Varðin eru komin ásamt um, at Bogi Jacobsen fer frá sum stjóri í felagnum. Bogi Jacobsen hevur verið stjóri í P/F Varðin síðani 2020.

Nevndin ynskir at takka Boga Jacobsen fyri tað stóra arbeiði, hann hevur gjørt fyri felagið.

Fyribils stjóri verður Sámal Joensen, sum er tekniskur leiðari hjá felagnum. Nevndin fer nú í gongd við tilgongdina at finna nýggjan stjóra.

Kelda:vardin.fo og savnsmynd 24fo.news

september 18, 2026 0 comments

Fólk og Samfelag

Temafrágreiðing: Fíggjarpolitiskt haldføri 2026

by Lagt út ÓML september 17, 2026

Skriva hevur: Lagt út ÓML

Kósin má rættast, tí pengar fara at mangla í. Hetta skrivar Búskaparráðið

Haldførisávísin er -4% av BTÚ. Verða inntøkurnar ikki øktar ella útreiðslurnar skerdar, má ein vaksandi partur av almennu útreiðslunum fíggjast við lántøku, og tað elvir til ein áhaldandi skuldarvøkstur. Longu um 10 ár verður hallið í almenna geiranum 1 mia. kr. Haldførisavbjóðingin kann loysast, men tað krevur, at politisku myndugleikarnir fara undir miðvísar tillagingar í stundini.

Longu í 2036 manglar ein milliard

Fíggjarpolitiski haldførisávísin er -4% av BTÚ í 2026, og tað merkir, at inntøkur mugu fáast til vega ella sparingar fremjast, fyri áleið 1,2 mia. kr. í miðal árliga, um verandi tænastustøði á vælferðarøkinum skal veitast í framtíðini. Úrslitið er treytað av, at pensjónsaldurin verður hækkaður, og at almennu veitingarnar veksa við lægri ferð enn lønirnar. Úrslitið er ikki ein forsøgn um, hvat fer at henda, men ein ávaring um, hvat kann henda, um eingi átøk verða framd.

Haldførisavbjóðingin stavar frá, at talið av eldri fólki veksur munandi meira enn talið fólki í arbeiðsførum aldri. Demografisku broytingarnar fara at leggja stórt trýst á almennu útreiðslurnar í framtíðini. Longu um 10 ár verður hallið í almenna geiranum 1 mia. kr., harav verður stórur partur hjá kommununum.

Hækkar pensjónsaldurin ikki í samsvari við veksandi livialdurin, fara pensjónistar í framtíðini at liva av almennari veiting í nógv fleiri ár enn nú. Búskaparráðið mælir tí politisku myndugleikunum til at samtykkja hækking av pensjónsaldrinum í tráð við verandi lóggávu.

Soleiðis kann kósin rættast

Føroyar hava sum nú er eina lutfalsliga lítla skuld, men verða inntøkurnar ikki øktar ella útreiðslurnar skerdar, má ein vaksandi partur av almennu útreiðslunum fíggjast við lántøku, og tað elvir til ein áhaldandi skuldarvøkstur. Ein røtt fíggjarstýring forðar fyri, at tamarhaldið verður mist á almenna skuldarvøkstrinum. Búskaparráðið mælir politisku myndugleikunum at seta í verk eitt fíggjarpolitiskt regluverk, sum fevnir um bæði land og kommunur.

Endamálið við tvungnu eftirlønaruppsparingini var millum annað at útgeva skattainntøkur til almennu kassarnar í framtíðini. Her eru Føroyar illa stillaðar, tí eftirlønaruppsparingin er longu skattað við inngjald og tað verða tí minni inntøkur at skatta í framtíðini. Betri hevði verið, um pensjónin varð eftirskattað, so tey mongu, sum skulu forsyrgjast í framtíðini, tóku lut í fíggingini av almennu útreiðslunum gjøgnum skattin, so hvørt sum pensjónin verður útgoldin.

Eitt annað endamál við tvungnu eftirlønaruppsparingini var at gera tað møguligt at mótrokna í fólkapensjónini, so almennu útreiðslurnar til fólkapensjón verða minni í framtíðini. Mótrokningin bøtir um haldførið, tí pensjónistarnir harvið í størri mun liva av síni egnu pensjón. Politisku myndugleikarnir eiga tí at halda fast við mótrokningina.

Búskaparráðið mælir til, at útgjøldini frá fólkapensjón og egineftirløn fylgjast. Tað stríðir ímóti endamálinum við tvungnu uppsparingini til egnu pensjón, at sleppast kann undan, at fólkapensjónin verður mótroknað í teimum 10 árunum, sum fólkapensjónin kann útsetast.

Rakstrarsparandi íløgur eiga at hava hægstu raðfesting í verandi íløgukarmi. Til dømis hava Føroyar eitt lutfalsliga høgt kostnaðarstøði á eldraøkinum. Megna vit at økja produktivitetin í almenna geiranum við eitt nú íløgum í størri rakstrareindir, so somu ella betri tænastur kunnu veitast við minni tilfeingi, bøtir tað um haldførið.

Føroyar missa ein stóran part av hvørjum ættarliði, tí øll ikki venda heim aftur eftir loknan lesnað. Bæði hesi ungu og teirra eftirkomarar fara at mangla í føroysku arbeiðsmegini í framtíðini, og tað er við til at gera haldførisavbjóðingina verri. Íløgur í betri lestrarumhvørvi og bøttir bústaðarmøguleikar eru dømir um skynsom átøk, sum kunnu eggja teimum ungu at velja Føroyar til.

Øll átøk, ið hækka inntøkurnar ella lækka útreiðslurnar hjá tí almenna, eru amboð, ið kunnu nýtast í gongdini at tryggja fíggjarpolitiska haldførið. Øktir skattir á borgarar og vinnu kunnu eisini geva sítt íkast til at fáa fíggjarpolitikkin haldføran. Eitt nú kann ein størri partur av yvirnormala vinninginum frá fiski- og alivinnuni, sum gjald fyri nýtslu av náttúrutilfeinginum, krevjast inn.

Haldførisavbjóðingin kann loysast, men tað krevur, at politisku myndugleikarnir fara undir miðvísar tillagingar í stundini. Tess longri bíðað verður við at rætta kósina, tess størri og brádligari kunnu neyðugu broytingarnar gerast.

Les frágreiðingina her

Kelda: https://www.buskaparradid.fo

september 17, 2026 0 comments

Fólk og Samfelag

Føroyar varðveita triðhægstu rating, Aa2

by Lagt út ÓML september 17, 2026

Skriva hevur: Lagt út ÓML

Í juni 2026 vóru umboð fyri ratingfyritøkuna Moody’s í Føroyum og høvdu fund við landsstýrið, andstøðuna, og Landsbanka Føroya. Í dag, 14. septembur gjørdi Moody’s greitt, at Føroyar varðveita sítt kredittvirði. Ratingin er Aa2 við støðugum útlitum. Hetta skrivar Landsbankin

Føroyar varðveita við hesum triðhægstu meting á ratingstiganum hjá Moody’s, sum hevur 21 stig. Onnur lond, ið hava hesa rating á okkara leiðum er Írland.

Ratingin sigur nakað um, hvussu evnini hjá Føroyum eru at rinda aftur skuld. Moody’s gevur Føroyum triðhægsta próvtal. Tað hevur týdning at fáa eitt gott próvtal, tí so eru tað fleiri íleggjarar, sum vilja veita Føroyum lán. Tað gevur føroyingum møguleika at føra sín egna fíggjarpolitikk í tíðum við búskaparligari afturgongd. Góða próvtalið hevur eisini ávirkan á, hvørja rentu landskassin skal rinda fyri lánið. Jú betri próvtal, jú lægri renta.

Samanumtikið er grundgevingin fyri ratingina á Aa2 tann sama, sum undanfarin ár, at Føroyar millum annað hava fíggjarligt sjálvræði, at Føroyar hava stórt gjaldføri (minstagjaldførið er 4,2 mia. kr.), at Føroyar hava góð rakstrarúrslit áðrenn løgur, og at skuldin er lutfalsliga lítil.

Avbjóðingarnar fyri Føroyar sigur Moody’s vera, at búskapurin er einstáttaður og at íløgurtørvurin er høgur, tí fólkatalið veksur.

ESG-rating

Umframt fíggjarligu ratingina ger Mooody’s eisini eina ESG-rating. ESG-ratingin sigur nakað um váðar sum stava frá:

Umhvørvi, til dømis broytingar í veðurlagi. (Environment)
Sosialt umhvørvi, til dømis, hvussu útreiðslutrýstið frá vaksandi tal av eldri fólki verður fíggjað (Social)
Stjórnarskipan í breiðum týdningi, millum annað um almennir myndugleikar hava trúvirði og um politiskar avgerðir eru gjøgnumskygdar. (Governance)

Karakterskalin gongur frá 1 (best) til 5 (vánaligast). Føroyar fáa próvtal 3 fyri umhvørvi, 2 fyri sosialt umhvørvi og 1 fyri stjórnarskipan. Miðal av hesum trimum hjá Føroyum er sostatt 2, sum er næst besta ratingin. Ratingin er ikki broytt frá 2025 til 2026.

ESG-ratingin hevur enn ikki ávirkan á fíggjarligu ratingina.

Tíðindaskriv og lánførismetingin frá Moody’s kann lesast her.

Kelda: Landsbankin 14.09.2026

september 17, 2026 0 comments

Fólk og Samfelag

Umboðsmaðurin var fyrra hálvár 2026 á eftirlitsvitjan á trimum røktarheimum

by Lagt út ÓML september 17, 2026

Skriva hevur: Lagt út ÓML

Eftirlitsvitjanirnar á røktarheimunum vórðu rættaðar móti støðuni hjá eldri borgarum, sum búgva á stovni, teirra dagligdegi, herundir eitt nú samband (relatiónir) við avvarðandi, millum búfólkini og starvsfólkini, virkni og heilsu, sjálvsavgerðarrætt, harðskap og inntrivum, sambært tvingsilslógini.

Eftirlitsvitjaninar vóru á:

Heiminum við Vágna, tann 3. februar 2026. Heimið er bústovnur hjá Norðoya Bú- og heimatænastu
Heiminum á Sýnini, tann 15. apríl 2026. Heimið er bústovnur hjá Vesturvón
Suðuroyar Ellis- og røktarheimi, tann 13. mai 2026. Heimið er bústovnur hjá Bú- og heimatænastuni í Suðuroy

Eftirlitsvitjaninar tóku m.a. útgangsstøði í hesum lógum:

Eldralógini, lóg nr. 19 frá 7 apríl 2014 um heimatænastu, eldrarøkt v.m.
Tvingilslógini, lóg nr. 73 frá 25. mai 2020 um tvingsil og onnur inntriv í sjálvsavgerðarrættin
Verjumálslógini, anordning nr. 397 frá 20. apríl 2021 om ikrafttræden for Færøerne af værgemålsloven
Lógini um framtíðarfulltrú, lóg nr. 157 frá 10. desember 2021 um framtíðarfulltrú

Á vitjanunum legði umboðsmaðurin dent á at lýsa gerandisdagin hjá búfólkunum. Í hesum sambandi vórðu m.a. hesi viðurskifti umrødd:

dagligdagurin á deildini, m.a. tiltøk, ítriv og o.a. fyri virkni, trivna og umsorgan
sambond (relatiónir) og samskifti við tey avvarðandi
sjálvsavgerðarrættur, samtykki, verjumál, framtíðarfulltrú og fíggjarviðurskifti
trygd, tvingsil og onnur inntriv, valdsnýtsla v.m.

Áðrenn vitjanina vórðu búfólk og teirra avvarðandi kunnaði um, at umboðsmaðurin kom á eftirlitsvitjan, og at tey, sum ynsktu tað, høvdu møguleika at tosa við umboðsmannin.

Eftirlitsvitjaninar vórðu skipaðar soleiðis, at byrjað varð við einum fundi við leiðsluna og umboð fyri starvsfólkini. Eftir fundin varð víst runt á heimunum. Síðani tosaði umboðsmaðurin við búfólk, avvarðandi og starvsfólk, sum ynsktu samrøðu við umboðsmannin. At enda var samrøða við leiðsluna, har tikið varð samanum dagin.

Umboðsmaðurin hevur gjørt frágreiðingar frá hesum eftirlitsvitjanunum.

Norðoya Bú- og heimatænasta, Vesturvón og Bú- og heimatænastan í Suðuroy og leiðslurnar á heimunum fingu høvi at gera viðmerkingar til frágreiðingarnar. Nú frágreiðingarnar eru lidnar, eru tær, umframt at vera sendar til nevndu eldrasamstørv og leiðslunum fyri heimini, eisini sendar landsstýriskvinnuni í heilsumálum (eldralógin, kommunulæknaskipanin og psykiatriski depilin) og Løgtinginum.

Frágreiðingarnar eru grundarlag undir teimum samandráttum, sum kunnu lesast í fylgiskjølunum 1-3, har tikið verður samanum frá vitjanunum, og hvørji tilmæli umboðsmaðurin hevur givið.

Her er stutt samanskriving av viðmerkingum og tilmælum frá umboðsmanninum

Um dagligdagin á deildunum
Meðan Heimið við Vágna er ein nýggjari bygningur (uml. 10 ár), eru Heimið á Sýnini (frá 1972) og Suðuroyar Ellis- og røktarheim (frá 1977) eldri bygningar, sum við tíðini eru umbygdir. Fatanin hjá umboðsmanninum var, at við teimum broytingum og dagføringum, sum vóru gjørdar, var talan um stovnar, ið høvdu rímiliga góðar karmar til sítt virksemi, og í innrættingini var eisini roynt at skapa heimiligar umstøður. Á tveimum av heimunum vóru tó ynski um at fáa pausurúm til starvsfólkini, og mælti umboðsmaðurin leiðsluni at umhugsa, hvussu betrast kann um hesi viðurskifti, so fysisku umstøðurnar ikki leggja eyka trýst á starvsfólkini og teirra arbeiðsumstøður.

Eisini var tað fatanin hjá umboðsmanninum, at hóast ynski var um at fáa fleiri starvsfólk við viðkomandi útbúgving, so hevði verandi starvsfólkahópur neyðuga fakligheit at taka sær av búfólkunum. Heimini tyktust tó ivasom um, hvussu tey í framtíðini kunna útvega nóg nógv starvsfólk við nøktandi førleikum. Í hesum sambandi viðmerkti umboðsmaðurin m.a. at fyri framhaldandi at tryggja dygdina í tænastuni á stovninum, gerst tað meira og meira týðandi at hava greiðar mannagongdir og góða upplæring av nýggjum starvsfólkum. Eisini vísti umboðsmaðurin einum av heimunum á, at tað kann geva trupulleikar at hava avloysaraskipan, sum berandi fakliga trygd í eini vaktarskipan, tí avloysarar hava vanliga rætt til eftir egnum umstøðum at takka ja og nei til vaktir.

Arbeiðið tyktist samanumtikið væl skipað. Tænastan og umsorganin varð veitt við denti á, at talan var um búfólk, sum hava ellisbrek av ymiskum slagi, at halda tey virkin eftir evni, og at geva teimum umsorgan og innihaldsríkar dagar.

Tey avvarðandi, sum tosaðu við umboðsmannin, vóru samanumtikið væl nøgd við tænastuna, ið stovnarnir veittu búfólkunum, tó høvdu onkur avvarðandi viðmerkingar til ítøkiligu tænastuna, ið búfólk fekk, sum tey varðaðu av, og onkur avvarðandi hildu, at búfólk hevði ein í so passivan dagligdag. Umboðsmaðurin mælti í hesum sambandi stovnunum til at skipa ymisk tiltøk, sum geva meining bæði fyri heildina og hjá tí einstaka, so tað verður tryggjað, at øll búfólkini hava onkran aktivitet, sum tey trívast við.

Viðvíkjandi sambondum (relatiónir)
Vitjanirnar góvu umboðsmanninum ta fatan, at heimini skapa góðar møguleikar fyri, at búfólk og teirra avvarðandi kunnu hava tætt samband, hóast bústaðurin er á einum stovni.

Sálarfrøðiliga arbeiðsumhvørvi
Undir vitjanunum var sálarfrøðiliga arbeiðsumhvørvið umrøtt. Serliga var komið inn á spurningin um at tryggja virðiligt samskifti millum avvarðandi, búfólk og starvsfólk, og hvønn týdning hetta hevur fyri trivnaðin hjá starvsfólkum og búfólkum.

Samstarvsráð
Á tí eina røktarheiminum varð upplýst, at samstarvsráðið ikki var valt. Sambært § 15 í Eldralógini, var eitt lógarkrav, at velja eitt samstarvsráð á hvørjum røktarheimi, sum hevur til endamáls at tryggja samstarvið millum búfólk, avvarðandi og heimið. Umboðsmaðurin heitti tí á stovnin um at velja og skipa eitt samstarvsráð fyri stovnin. Umboðsmaðurin fekk seinni kunning um, at nú er samstarvsráð valt og væntast í næstum at fara til verka.

Sjálvsavgerðarrættur og samtykki, verjumál, framtíðarfulltrú og fíggjarviðurskifti
Staðfestast kundi, at verjumálini vóru fá, og tey snúðu seg bert um fíggjarviðurskiftini. Fíggjarviðurskiftini millum búfólk og stovn vórðu skipað eftir føstum og greiðum leisti, og fíggjarviðurskiftini góvu annars ikki stórvegis trupulleikar.

Øll búfólkini høvdu sostatt sjálvsavgerðarrætt, og var hetta nakað starvsfólkini tóku atlit at í sambandi við veiting av røkt og umsorgan yvirfyri einstaka búfólkinum.

Viðvíkjandi trygd, harðskapi, valdsnýtslu og tvingsil
Heimini høvdu skipanir um fráboðan av valdsnýtslu og harðskapi, og starvsfólkini høvdu fingið skeið í at handfara tvístøður og harðskapsstøður. Staðfest varð, at tað kom nærum ikki fyri, at fysiskur harðskapur var á heimunum, men at onkuntíð kundi orðalagið gerast í so hóttandi. Umboðsmaðurin mælti í hesum sambandi til, at starvsfólk eisini fáa læring í at handfara og at steðga verbalum harðskapi.

Í sambandi við eftirlitsvitjaninar hevði umboðsmaðurin kunnað seg um, í hvønn mun stovnarnir, í tíðarskeiðnum 2023 og 2024, høvdu søkt Kærustovnin um góðkenning til tvingsilsinntriv.

Undir vitjanunum kundi staðfestast, at stovnarnir høvdu kunnað seg um Tvingsilslógina, og at tað skal søkjast um góðkenning frá Kærustovninum til inntriv í eginfrælsið, so sum serliga upplatingarskipan til hurð, serlig hurðahondtøk, ávaringarskipanir og peiliskipanir, og at søkjast skal, áðrenn inntrivini verða sett í verk.

Umboðsmaðurin vísti á, at inntriv, sum eru tvingsil sambært Tvingsilslógini, krevja góðkenning. Hóast tvingsil í serligum førum kann sýnast at verða neyðugur fyri at veita nøktandi røkt og umsorgan til búfólk, so skal altíð gerast ein ítøkilig meting av støðuni hjá einstaka búfólkinum. Inntrivini eiga at verða rættaði móti einstaka búfólkinum og ikki øllum búfólkunum sum ein samlað eind.

Í einum føri staðfesti umboðsmaðurin at gildið á inntrivinum var útgingið og minti stovnin á at søkja nýggja góðkenning, um tørvur enn var á inntrivinum. Eftir at hava mett um málið, søkti stovnurin nýggja góðkenning frá Kærustovninum. LUM 25/32276, 26/02087 og 26/06396

Kelda:lum.fo

september 17, 2026 0 comments

Vinna

Føroyar kanna nýggjar møguleikar á brasilska marknaðinum

by Lagt út ÓML september 17, 2026

Skriva hevur: Lagt út ÓML

Landsstýrismaðurin í uttanríkis- og fiskivinnumálum hevur seinastu dagarnar á ferðini í Brasil havt fundir við stjórnarumboð, umboð fyri Mercosur-londini og vinnuumboð. Eitt av høvuðsmálunum við ferðini hevur verið at umrøða møguleikan fyri at gera ein fríhandilssáttmála við Brasil og Mercosur.

Á fundi í uttanríkisráðnum við Roberto Abdalla, vararáðharra, varð umrøtt, hvussu eitt meira skipað handilssamstarv kann koma í lag, og hvussu Føroyar og Brasil kunnu fáa størri gagn av hvørjum øðrum. Á fundi við Edipo Araujo, fiskimálaráðharra, varð dentur lagdur á møguleikarnar fyri at styrkja samstarvið innan fiskivinnuøkið. Á fundi í landbúnaðarmálaráðnum við Cleber Soares, vararáðharra, varð góða samstarvið um heilsufrøðiliga sáttmálan umrøtt, sum er týdningarmikið grundarlag undir samhandli millum Føroyar og Brasil.

Ein annar umráðandi liður í tilgongdini er samstarvið við hini londini í Mercosur, Argentina, Uruguai og Paraguai. Tí hevur landsstýrismaðurin eisini hitt umboð fyri hesi. Á fundinum vórðu teirra sjónarmið løgd fram og víst varð á, hvussu Føroyar kunnu arbeiða víðari við málinum í Mercosur-skipanini.

Vinnumøguleikar vórðu eisini umrøddir á fundi við Floriano Pesaro, stjóra í ApexBrasil, ið samskipar inn- og útflutning hjá Brasil. Her varð tosað um brasilskar vinnugreinar og útflytarar, sum kunnu hava áhuga í føroyska marknaðinum, umframt hvussu føroyskar fyritøkur kunnu fáa betri atgongd til brasilska marknaðin, og hvussu handilin kann økjast báðar vegir.

Samanumtikið hevur ferðin í Brasil verið sera jalig, og tikið varð væl ímóti ynskinum úr Føroyum um at styrkja handilssamstarvið millum partarnar, við tí fyri eyga at gera ein fríhandilssáttmála.

Kelda:ufmr.fo

september 17, 2026 0 comments

Load More Posts