Hegnsýnisnevndin minnir tey á, sum hava hegnskyldu, at hegn og garðar í Klaksvíkar kommunu skulu vera í seyðahøgum standi í seinasta lagi tann 14. mai 2026. Hetta skrivar Klaksvíkar kommuna
Framsíðu mynd: klaksvik.fo og mynd her er frá 24.fo
Útróðrarbátar undir 15 tons í bólki 5, sum ætla sær á Føroyabanka í ár, kunnu nú søkja Vørn um fiskiloyvi. Hetta skrivar Uttanríkis- & Fiskimálastýrið á heimasíðuni
Umsóknin skal vera Vørn í hendi í seinasta lagi 18. mai 2026 kl. 12.00.
Fyri at fáa fiskiloyvi á Bankanum, skal báturin hava avreitt fyri minst 500.000 krónur í eitt av teimum seinastu trimum árunum.
Sambært lógini um trygd á sjónum krevst, at bátar, sum fara á Føroyabanka, hava galdandi siglingarloyvi, sum eisini fevnir um Føroyabanka.
Tilvildarlig savnsmynd: 24FO.NEWS
Sum vit skilja tað, so er fiskiskapurin eftir svartkjafti í Føroyskum sjógvi sera góður
Sjómenn sum 24fo.news hava tosa við, siga at teir ikki vita um at fiskiskapurin áður hevur veri so góður. Tað eru fleiri skip á feltinum og okkurt skip hevur fylt lastina uppá 2 døgn. Sagt verur eisini at svartkjafturin ið teir fáa er góður.
Mynd: 24.fo
Í síðstu viku byrjaðu árligar felagskanningar av norðhavssild.
Tað serliga í ár var, at Jákup Sverri og íslendska havrannsóknarskipið, Þórunn Þórðardóttir, fylgdust út av Havnini í góðveðrinum hósdagin 30. apríl, tá myndirnar vórðu tiknar.
Hetta var byrjanin upp á túrin hjá Jákup Sverra, meðan Þórunn Þórðardóttir var komin inn á Havnina m.a. fyri at fáa fólk umborð.
Þórunn Þórðardóttir er nýtt havrannsóknarskip, bygt í 2024. Tað er 69,80 m langt og 2024 bruttotons, so nakað størri enn okkara egni Jákup Sverri.
Norðhavssild er felags fiskastovnur, sum íslendarar, norðmenn, bretar, danir og føroyingar samstarva um at kanna. Kanningarnar hava verið skipaðar eftir sama leisti síðani 1996, t.v.s. í 30 ár.
Til ber at fylgja við hvar skipini eru. Þórunn Þórðardóttir sæst her og Jákup Sverri sæst her.
Kelda & myndir: hav.fo – 5. mai 2026
Í samband við Mentanarvikuna í Runavíkar kommunu varð nógv gjørt burturúr einari útiframsýning av føroyska bátinum. Framsýningin varð sett í Mentanarvikuni, og verður standandi til summarið er av. Ynskið við framsýningini er at seta sjóneykuna á týdningin av føroyska bátinum og bátasiðvenjuni. Í 2021 varð siðaarvurin hjá føroyska bátinum innskrivaður á UNESCO-listan fyri umboðandi siðaarv hjá mannaættini.
Røða sum Rógvi Nybo flutti fram til setanina
Føroyski báturin er ikki bara eitt far úr træi. Súðubygdi báturin hevur á meira enn ein hátt ført okkum higar vit eru í dag – hann er eitt livandi minni um hvørji vit eru, hvagani vit eru komin, hvussu lívskorini hava verið og hvussu samfelagið hevur ment seg síðani landnám.
Tá vit hyggja at honum, síggja vit ikki bara ein bát, men farvegin eftir teimum, ið vóru áðrenn okkum; teimum, sum valdu at draga knørr úr neysti og rógva út í óvissuna við dirvi, vón og treiskni.
Upprunin til føroyska bátin røkkur langt aftur í tíðina, heilt til víkingaøldina. Hann er gjøgnum fleiri árahundrað evnaður til føroysk viðurskifti. Hann er skapaður úr somu grundhugsan – smidligur, lættur og sterkur, bygdur til at klára harðan sjógv og skiftandi veður. Men tað, sum ger føroyska bátin serstakan, er ikki bara sniðið – tað er handalagið, vitanin og siðvenjan, sum er borin víðari frá ættarliði til ættarlið.
Í øldir hevur báturin verið lívæðrin í føroyska samfelagnum. Við honum fóru menn til fiskiskap, sum gav mat á borðið, og við honum varð ferðast millum bygdir, tá eingir vegir vóru. Hann hevur bundið oyggjarnar og fólkið saman og gjørt tað møguligt at byggja tað samfelag, vit kenna í dag.
Tí er torført at ímynda sær Føroyar uttan føroyska bátin – hann er ein partur av okkara grundvølli – av okkara tjóðskaparliga arvastrongi.
Men fyri nógv av okkum er báturin eisini nakað persónligt. Hann minnir okkum á summardagar við róðri, á kappingar og felagsskap, á spenningin, tá startskotið fer, og á gleðina við at arbeiða saman sum eitt lið. Báturin hevur fyri nógv verið ein staður, har vit læra um ábyrgd, samstarv og virðing fyri náttúruni og hvørjum øðrum.
Abbi mín, ið varð ættaður úr Hesti, keypti í 1977 ein seksæring, ið Marius Clementsen av Sandi hevði smíðað til hansara. Hesin bátur var á nógvan hátt stoltleiki hansara, og nýtti hann bátin til útróður, eftir at hann fór á pensjón. Fleiri av mínum eldru sysktinabørnum hava róð út saman við abbanum, og hava har við lært eina rúgvu um bæði bát og útróður. Eg var ov ungur at fáa lut í hesum, men eg minnist enn, at tað var stór løta at renna oman í bátahylin at taka ímóti, hvørja ferð hesin flotti seksæringurin kom aftur.
Eftir at abbi mín gavst at rógva út fyri aldur – tá hann hevur verið um tey 80 árini – stóð báturin meira og meira í neystinum. Sum so nógvir aðrir føroyskir bátar nú gera. Tó varð hann á hvørjum ári flotaður til onkran lítlan túr og til árligu Regattasiglingina av Eiði til Hósvíkar.
Fyrstu árini vóru nógvir føroyskir bátar við í hesari sigling, men so fækkaðust teir skjótt í tali. Í takt við at “gardinubátarnir” gjørdust fleiri og fleiri, vaks áhugin og virðingin fyri hesum vakra stóra føroyska bátinum tó. Varð báturin ikki við eina árið, varð spurt eftir honum – og tað var viðmerkt, at hann manglaði í fylginum.
Tí ein føroysk regattasigling er fyri mær púra innantóm, um ikki føroyskir bátar í ymiskum støddum eisini eru í fylginum. Tíbetur eru serliga róðrarbátarnir blivnir nógvir í tali í hesum høpi, og er tað ein siðvenja, ið hevur tikið seg upp at rógva henda teinin – og gjarna víðari til Nólsoyar.
————
Mentanarvikan hjá Runavíkar kommunu er í ár ein sansalig bumba. Tá vit leggja vikuna til rættis, miða vit eftir at tiltøkini skulu tala til allar sansir, áhugar og aldrar. Tiltøkini – sum í ár eru yvir 180 í tali – skulu fáa okkum at steðga á eina løtu.
Tey skulu – helst – fáa okkum at undrast, at kenna, at gráta og flenna. Tey skulu vera eitt høvi hjá okkum at steðga á eina løtu og geva gætur: hvørji vit vóru fyrr og hvørji vit eru í dag og hví vit eru her. At vitja støð, vit sjáldan ella ongantíð annars høvdu vitjað – at leggja til merkis hvørjir fuglar flúgva her um leiðir, hvat grør ella fæst at grógva og hvat vit megna at skapa við okkara hondum, evnum og vitan.
Í ár eru fleiri tiltøk, ið á onkran hátt eru relateraði til handverk av ymiskum slag. Tí metti eg eisini, at ein framsýning av føroyska bátinum hóskar serstakliga væl til at byrja í mentanarvikuni. Tí út frá føroyska bátinum kunnu vit siga alla søguna um okkum sjálvi. Her hava vit søgu og siðaarv, snøgt og vælgjørt handverk, lív og deyða, gleði og sorg, samferðslu, mentan, list, tilfeingi og matgerð.
Framsýningin um tann føroyska bátin verður standandi eftir mentanarvikuna. Tað er okkara egna Anette Sonne, ið er kurator fyri hesa framsýningina, og so hegnisliga hevur fingið sett alt upp. Framsýningin er vorðin veruleiki í einum tøttum samstarvi millum Visit Runavík, har Mass Hoydal hevur verið primus motor og Tjóðsavnið.
——-
At føroyska bátasiðvenjan í dag er viðurkend og vardur av UNESCO er ein stórur heiður – men eisini ein áminning. Ein áminning um, at hetta ikki er nakað, vit kunnu taka fyri givið. Tað er okkara ábyrgd at varðveita hesa siðvenju, at læra hana víðari til børn okkara og tryggja, at føroyski báturin – bæði handverkið og siðvenjan – framvegis hevur ein natúrligan og livandi leiklut í samfelagnum.
Føroyski báturin er ikki bara fortíð. Hann er nútíð og hann er eisini framtíð. Og so leingi vit halda fast í honum, halda vit eisini fast í ein part av okkum sjálvum.
Føroyski báturin eigur lívið í okkara forfedrum. Tí eiga vit í dag lívið í bátinum.
Við hesum orðum lýsi eg framsýningina av føroyska bátinum at verða setta.
Kelda & mynd: runavik.fo 07. mai 2026
Tórshavnar býráð samtykti á fundi 30. apríl 2026 uppskot um nýggja serstaka byggisamtykt fyri matr. nr. 1458a, Tórshavn. Uppskotið snýr seg um at skipa íbúðarbygging í trimum hæddum við atliti at fríøkjum. Uppskotið um serstaka byggisamtykt kemur ístaðin fyri galdandi serstøku byggisamtykt fyri økið, sum loyvir útstykking til 18 stakhús.
Tilfar, sum lýsir uppskotið um nýggja serstaka byggisamtykt fyri matr. nr. 1458a, liggur frammi her á síðuni og í Snarskivuni frá 7. mai til 18. juni 2026.
- Nýggj serstøk byggisamtykt fyri matr. nr. 1458a, Tórshavn – uppskot
- Serstøk byggisamtykt fyri matr. nr. 1458a – galdandi
Møgulig mótmæli ella broytingaruppskot skulu sendast til Tórshavnar kommunu skrivliga til torshavn@torshavn.fo í seinasta lagi 18. juni 2026.
Kelda: torshavn.fo
Vegna Løgtingið hevur løgtingsformaðurin, Johan Dahl, 3.–5. mai luttikið á ES ráðstevnu fyri parlamentsforfólk. ES-limalondini skiftast um vertsleiklutin, og hesa ferð var Danmark vertur. Hetta er fyrst ferð, at Føroyar luttaka.
Forsíðumynd: Mynd: Johnhard Klettheyggj, løgtingsstjóri og Johan Dahl, løgtingsformaður á ES-ráðstevnu fyri parlamentsforfólk í Keypmannahavn / Løgtingið05.05.2026
Í høvuðsheitum snúði ráðstevnan seg um trygdina í Evropa og fólkaræðisliga mótstøðuførið í okkara samfeløgum – í eini tíð, ið er merkt av villleiðandi upplýsingum og minkandi áliti á stovnar.
– Tað hevur alstóran týdning, at vit sum parlamentariskir leiðarar kunnu hittast og kjakast um, hvussu vit verja fólkaræði og tryggja støðufesti í eini óvissari tíð. Somuleiðis var gott at fáa staðfest, at hóast vit eru ymisk, standa vit saman um tey grundleggjandi virðini, sum eru grundarlagið undir einum tryggum Evropa, sigur Johan Dahl, løgtingsformaður.
Mynd: Andreas Bovenschulte, forseti í Bundesrat í Týsklandi og Johan Dahl, løgtingsformaður / Fólkatingið.
Mynd: Johan Dahl, løgtingsformaður, saman við ukrainska starvsbróður sínum, Ruslan Stefanchuck / Løgtingið.
Mynd: Johan Dahl, løgtingsformaður, Vincent Blondel, forseti í Senatinum í Belgia og Fríðrikur kongur / Fólkatingið.
Mynd: Parlamentsforfólkini til móttøku á Christiansborg / Fólkatingið.
Kelda & myndir: logting.fo – 5 mai 2026
Í farnu viku hevur Havstovan hýst einum ICES-fundi hjá arbeiðsbólkinum North Western Working Group (NWWG). ICES er altjóða granskingarstovnurin fyri fiskastovnar í landnyrðingspartinum av Atlantshavinum. Stovnsmetingararbeiðið er býtt í fleiri serfrøðingabólkar, og í NWWG verða fleiri stovnsmetingar gjørdar av botnfiski í Norðvesturatlantshavi, millum annað av íslendskum og grønlendskum toski.
20 serfrøðingar hava luttikið á fundinum, og bólkurin hevur limir úr Grønlandi, Íslandi, Føroyum, Danmark og Týsklandi. Helga Bára Mohr Vang, fiskifrøðingur á Havstovuni, hevur verið forkvinna í NWWG síðani 2024 og var fegin um møguleikan hjá Havstovuni at hýsa fundinum.
Stovnsmetingararbeiðið er umfatandi og krevur bæði tilfar frá rannsóknartúrum og frá fiskiskapinum. Undan fundinum verður alt tilfarið savnað og eftirmett. Á sjálvum fundinum verða stovnsmetingarnar síðan gjørdar og gjøgnumgingnar, og eitt uppskot til tilmæli verður skrivað. Næsta stigið er, at ein serstakur tilmælisbólkur eftirmetir úrslitini og letur endaliga ICES-tilmælið úr hondum.
Ráðgevingin fyri teir 19 fiskastovnarnar, sum vóru við í hesum umfari, verður útgivin um miðjan juni. Teir føroysku fiskastovnarnir sum hoyra til hendan bólkin – upsi, hýsa og toskur í føroyskum havøki – verða tó ikki stovnsmettir fyrr enn seinni í ár og vóru tískil ikki viðgjørdir á hesum fundinum.
Ein stuttlig og samstundis sigandi hending var undir fundinum. Í eini umrøðu um tosk í Eysturgrønlandi og ferðing millum Ísland og Grønland, kom ein fiskimaður inn á Havstovuna við einum toski, sum var merktur í Grønlandi og fiskaður við Ísland við føroyskum fiskifari. Hann var á røttum stað til røttu tíð, og tað var týðiligt, at granskararnir, sum taka lut í hesi merkingarroynd, vóru sera fegnir um at síggja eitt úrslit ávegis frá føroyska fiskiflotanum.
Fiskurin verður nú mátaður og kannaður á Havstovuni, og upplýsingarnar verða síðan sendar víðari til Grønlands. Á tann hátt gjørdist tað heilt ítøkiligt á fundinum, hvussu stóran týdning tað hevur fyri gransking, at hava góð samstørv tvørtur um landamørk.
Kelda & myndir: hav.fo 5 mai 2026
Á býráðsfundi týskvøldið 5. mai samtykti Tórshavnar býráð ársroknskapin hjá Tórshavnar kommunu fyri 2025, sum vísir eitt avlop uppá 41 mió. kr. samanborið við eitt hall uppá 184 mió. kr. árið fyri.
Fíggjarnevndin hevur sambært kommunustýrislógini ábyrgd av at leggja grannskoðaðan roknskap saman við grannskoðanarfrágreiðingini fyri kommunustýrið til góðkenningar og undirskrivingar.
Inntøkur
Samlaðu inntøkurnar í 2025 vóru 1.511 mió. kr., sum eru 88 mió. kr. ella 6,2% hægri enn inntøkurnar árið fyri. Vøsksturin í samlaðu skattainntøkunum stava í høvuðsheitum frá størri kommunuskatti, felagsskatti og skatti av eftirlønarinngjøldum.
Rakstrarútreiðslur
Samlaðu rakstrarútreiðslurnar í 2025 vóru 1.149 mió. kr. samanborið við 1.060 mió. kr. árið fyri. Tað er ein vøkstur á 89 mió. kr., svarandi til 8,4%.
Størsti parturin av rakstrarútreiðslunum fara til vælferðarøkini. 342 mió. kr. fara til almanna- og heilsumál, 273 mió. kr. fara til børn og ung, síðan koma teknisk mál við 172 mió. kr. Teknisk mál eru vegir, bygningar, kloakkir, vatnveiting o.a.t. Her var vøksturin frá 2024-2025 tilsamans 7,3 mió. kr. harav 1,7 mió. kr. fóru til umhvørvismál.
Annars er vøksturin í rakstrarútreiðslunum frá 2024 til 2025 á vælferðar- og mentanarøkjunum. Barnaansingin veksur 19,4 mió. kr., mentanarútreiðslurnar vaksa 7,3 mió. kr., almannamál vaksa 6,4 mió. kr. og útbúgving & gransking vaksa 3,3 mió. kr.
Íløgur
Í 2025 blivu gjørdar íløgur í kommununi fyri íalt 326 mió. kr. Av hesum vóru 3,6 mió. kr. íløgur hjá Tórshavnar Havn. Í 2024 vóru hesi tøl ávikavist 508 og 50,7 mió.kr.
Av samlaðu íløgunum á 326 mió. í 2025 fóru 60,6 mió. kr. til børn og ung. Av hesum fóru 36,7 mió. kr. fóru til dagstovnin á Argjahamri og 19,3 mió. kr. til frítíðarskúlan við Botnánna í Kollafirði. 24,8 mió. kr. fóru til almanna- og heilsumál, av hesum 13 mió. kr. til nýggja røktarheimi við røktaríbúðum í Hoyvík og 11,7 mió. kr fóru til Lágargarð. Samlaðu íløgurnar á tekniska økinum vóru 218 mió. kr. í 2025. Hetta eru 20 mió. kr. minni enn í 2024, tá ið tær vóru 238 mió. kr.
Íløgur á umhvørvisøkinum vóru 11,8 mió. kr. í 2025 samanborið við 3,6 mió kr. í 2024.
Framflytingar og fíggjarstøða
Játtanir at flyta fram til komandi ár er 24,3 mió. kr. fyri rakstur og 85,1 mió. kr. fyri løgur.
Langfreistaða skuldin við árslok 2024 var 421 mió.kr. Av hesum hoyra 147 mió.kr til Tórshavnar havn og 274 mió.kr til Tórshavnar kommunu. Samlaði tøki peningurin við árslok 2025 var 117 mió.kr.
Kelda: torshavn.fo og mynd á grein forsíðu mynd 24fo.news
Gjaldstovan hevur handað Akseli V. Johannesen, landsstýrismanni í fíggjarmálum, forkanning um vitlíki. Forkanningin er fyrsta stigið í arbeiðinum at gera eina heildarætlan fyri, hvussu Føroyar kunnu gagnnýta vitlíki við ábyrgd og tillagað føroysk viðurskifti.
Vitlíki er týðandi partur av politisku visjónini hjá landsstýrinum. Landsstýrismaðurin leggur dent á týdningin av, at Føroyar seta eina felags kós.
“Vit hava ein greiðan politiskan vilja til at gagnnýta vitlíki til fyrimun fyri samfelag okkara. Tað snýr seg um at hava visjónina og at seta kósina við einari heildarætlan, ið tryggjar mál, mentan og búskap, samstundis sum vit skapa vøkstur fyri allar Føroyar” sigur Aksel V. Johannesen, landsstýrismaður í fíggjarmálum.
Forkanningin vísir, at áhugin fyri vitlíki er stórur og møguleikarnir nógvir. Samstundis er tørvur á greiðari leiðbeining, sterkari førleikum og betri samstarvi, um tøknin skal brúkast trygt og koma øllum til góðar.
Fyri fólkið í Føroyum snýr tað seg um fatan og førleikar, eina framhaldandi sterka vinnu, búskaparvøkstur, góðar almennar tænastur, og tryggja, at føroyskt verður eitt virkið mál í nýggju tøknini.
Forkanningin byggir á verkstovur, samrøður og greiningar, har umboð fyri vinnu, fakfeløg, útbúgvingarstovnar og almennar stovnar hava borið fram síni sjónarmið. Millum luttakararnar vóru MEGD, Fróðskaparsetur Føroya og Undirvísingarstýrið.
Næsta stigið er, at Gjaldstovan fer undir at gera eina heildarætlan. Forkanningin mælir til, at farið verður víðari við royndarverkætlanum við stovnum og kommunum, og at ein samskipandi vitlíkiseind verður skipað til at stuðla arbeiðinum tvørtur um land, kommunur og vinnu.
Endamálið er, at Føroyar skulu brúka vitlíki skilagott og ábyrgdarfult, so tøknin verður til gagns fyri fólkið, málið og búskapin.
Les forkanningina um vitlíki her.
Kelda: fmr.fo