5 august vitjar Azamara Journey Runavíkar havn
Kelda: Azamara Cruises – King’s Harbour, Port of Runavík – Tor Shipping
Í dag hitti Bárður á Steig Nielsen, landsstýrismaður í uttanríkis- og fiskivinnumálum, danska verjumálaráðharran, Jeppe Bruus, sum vitjar í Føroyum á fyrsta sinni. Á fundi í Tinganesi umrøddu teir, hvussu verju- og trygdarsamstarvið millum Føroyar og Danmark kann styrkjast enn meira. Partarnir vóru samdir um, at virksemið í og kring Føroyar longu frá í ár verður økt stigvíst og í tøttum samstarvi við føroyskar myndugleikar.
Økta virksemið verður skipað sum eitt felags samstarv millum Føroyar og Danmark, har átøk verða framd, samskipað og eftirmett í samstarvi millum donsku verjuna og føroyskar myndugleikar, harímillum VØRN. Millum annað kann talan verða um felags venjingar, stuðul til NATO átøk í økinum, umframt hjávera av skipum og flogførum. Hetta fer at styrkja førleikarnar at tryggja eftirlit, tilbúgving og støðufesti í økinum.
Í verandi trygdarpolitiska landslagnum er tað ein greið raðfesting at styrkja verju- og trygdarsamstarvið millum Føroyar, Danmark og okkara sameindu. Tí er tað eisini avgerandi, at avgerðir, sum viðvíkja Føroyum, verða tiknar í Føroyum, og at átøk, ið viðvíkja Føroyum, verða framd í tøttum samstarvi við myndugleikarnar í Føroyum.
Bárður á Steig Nielsen, landsstýrismaður í uttanríkis- og fiskivinnumálum
Umframt fundin í Tinganesi vitjaði verjumálaráðharrin Føroya Tele og á Sornfelli saman við landsstýrismanninum.
Kelda og myndir: ufmr.fo
Ólavsøkufrágreiðing løgmans 2026 kann lesast her.
Frágreiðingin er í trimum pørtum: Røða, ískoytispartur og løglisti.
Mánamorgunin 20. juli kom Jákup Sverri aftur av ársins makreltúri. Túrurin er partur av felagskanning, sum verður gjørd saman við norskum, donskum og íslendskum granskingarstovnum. Hetta skrivar Havstovan.
Føroyska túrfrágreiðingin kann lesast her.
Tá hini skipini eru liðug við kanningarnar, verður felags túrfrágreiðing skrivað.
Kelda: hav.fo 22 juli 2026
Landsstýrismaðurin í uttanríkis- og fiskivinnumálum, Bárður á Steig Nielsen, hitti í dag suðurkoreanska sendiharran, Dong Yeol Rhee, sum í hesum døgum vitjar í Føroyum.
Partarnir umrøddu møguleikarnar at menna tættari samstarv á ymsum økjum, so sum marknaðaratgongd fyri føroyskan útflutning, fiski- og sjóvinnu, tøkni, skipasmíð, snildhavnir o.a. Serstakliga varð føroyska ynskið um fríhandil umrøtt, og semja var um, at tað er ynskiligt at greiða gøtur fyri at lætta um fiskaútflutning til Suðurkorea.
Greitt er, at týdningarmiklir kappingarneytar hjá Føroyum hava tollfrælsi til suðurkoreanska marknaðin, og tískil er tollfrælsi fyri føroyskar fiskavørur eitt týdningarmikið mál. Hetta er ein tilgongd, ið arbeitt verður víðari við.
Landsstýrismaðurin heldur, at tað er jaligt, at áhugi er fyri at finna loysnir, og at vit síggja vilja hjá suðurkoreansku skipanini at fara inn í eina tilgongd við hesum fyri eyga.
Keld: ufmr.fo
Landsstýriskvinnan í Heilsu- og orkumálum, Eyðdis Hartmann Niclasen, hitti í dag koreanska sendiharran í Keypmannahavn, sum í hesum døgum vitjar í Føroyum.
Í juni í ár stóð Landsstýriskvinnan á odda fyri føroyskari sendinevnd, ið vitjaði Suðurkorea, tí landsstýrismaðurin í uttanríkis- og fiskivinnumálum var upptikin av øðrum skyldum.
Endamálið við vitjanini í Suðurkorea var at kanna møguleikarnar fyri tættari samstarvi millum londini innan eina røð av økjum, harundir betri marknaðaratgongd fyri føroyskan útflutning, samstarv innan fiskivinnu, samstarv innan heilsu og orku, havgransking, skipasmíð, snildhavnir, útbúgving, ferðavinnu v.m.
Vitjanin í Suðurkorea hepnaðist væl, og gott samskifti er millum landsstýrið og suðurkoreanskar myndugleikar, umframt vinnuna í londunum báðum í løtuni. Tað er júst í hesum sambandi at koreanski sendiharrin í Keypmannahavn vitjar í Føroyum.
homr.fo
Tað var spennandi í góðveðrinum í Klaksvík 21 juli at verða vitni til og sjálvur verða við til Hval safari á Borðoyarvíkini.
Spurdi ein sum eisini var úti fyri at fáa mynd av hvalinum hvat fyri hvalur tað var. Hann segði at tað var ein Baluga hvalur. Ein annar fotografur á staðnum metti hvalin til at vera einar 6 til 7 metrar. Vaksin og børn vóru komi út til at síggja hendan forvitnisliga hvíta hvalin á víkini. Menn høvdu kikara og børn og abbabørn vóru spent. Ommur og ommubørn vóru eisini komin at eygleiða hvalin sum svam djúpt í sjónum so ringt var at fáa góðar myndir. Bilar støðu runt um víkina og stóðu eisini við bryggjuna niðri á Borðoyavík á bryggjuni á Norðoyri og heilt úti við rættina á Norðoyri. Sjálvur rann eg út eftir haganum á Norðoyri í royndini at fáa eina líkinda mynd til 24fo.news, eg hugsaði um tað var vanligt at hesin hvalur var um okkara leiðir, og var tað ikki frískligt at síggja hvítan hval svimja so hábærsliga við ferð út eftir víkini, heldur at sita bundin niður yvir telduna og skrivstovuarbeiði. Sólin skein og eg møddist, meðan hvalurin fór við ferð suðureftir, og eg hugsaði mann hann fara at venda inn eftir aftur og seta ferð inn móti fiskivinnuhøvuðsstaðnum.
Hvat sigur Copilot AI um Beluga ella Hvítfisk sum hann eitur um okkara leiðir.
Stutt svar: Nei – tað er sera sjáldsamt at beluga‑hvalur (hvítfiskur) kemur so langt suður sum til Føroyar. Teir halda seg vanliga langt norðari, í Arktis og sub‑Arktis, og eru ikki partur av vanligu hvalafánuni kring Føroyar.
🐋 Eru beluga hvalir vanliga í Norðuratlantshavi?
Beluga‑hvalir halda seg í Arktis og sub‑Arktis, serliga í:
- Kanada
- Grønlandi
- Norður-Noregi
- Russland
Hetta verður staðfest av NAMMCO, sum sigur at beluga hvalir finnast í norðaru vatnunum í Kanada, Grønlandi, Noregi og Russland .
Arctic Portal vísir eisini, at beluga‑hvalurin er ein arktiskur og sub‑arktiskur hvalur, og kortini vísa, at hann heldur seg í økjum við ísi og norðarligum havum .
🐋 Eru beluga hvalir vanligir við Føroyar?
Nei. Faroese hvalaskrásetingar (2000–2025) vísa als ongar beluga‑hvalir – hóast 400 ára søguligar skrásetingar av hvalum og delfinum. Tað vil siga, at beluga ikki er skrásettur sum vanligur gestur við Føroyar .
Hetta samsvarar við altjóða vitan: beluga hvalir eru arktiskir, og Føroyar liggja ov langt suðuri til at teir vanliga koma higar.
🐋 Hví kann ein beluga kortini koma til Føroyar?
Hetta kann henda, men er sjáldsamt. Møguligar orsakir:
- Ein einstakur hvalur er villur ella hevur mist bólkin.
- Ungir hvalir kunnu av og á fara longri suður enn vanligt.
- Veðurlagsbroytingar og havhita kunnu ávirka ferðingarmynstur (vanligt í øðrum hvalastovnum, men ikki prógvað fyri beluga).
Men sambært øllum skrásetingum er hetta óvanligt og helst ein einstøk hending.
🐋 Niðurstøða
Beluga‑hvalur í Borðoyavík tann 21. juli er ein sjáldsom og serlig hending. Hann hoyrir heima í arktisku økjunum, og Føroyar hava ongar regluligar skrásetingar av beluga‑hvali. Tað ger hendingina enn meira forvitnisliga og minnisverda.
PS Eg veit ikki um hatta varð ein Beluga hvalur enn.
Norðlýsið skrivar at tað er ein Baluga – Hvítfiskur – Ólivur Joensen hevur eina sera góða mynd av Hvalinum.
Myndir her: 24.fo
Hvat sigur Grok AI
Ja, hvítfiskur (beluga, Delphinapterus leucas) er sæddur við Føroyar, men hann er sera sjáldsamur gestur / vagrant (villistur).
Status í føroyskum sjógvi
Hvítfiskur er tannhvalur (ikki fiskur), sum vanliga livir í arktiskum og subarktiskum sjógvi kring Grønland, Kanada, Alaska, Svalbard, Noreg og Russland. Hann er ikki vanligur í Føroyum.
Dorete Bloch (Havstovan / Tjóðsavnið) skrivar í bókini Villini súgdjór í útnorði (1999), at hvítfiskur tá bert var skrásettur fýra ferðir í føroyskum sjógvi, og at seinasta skrásetingin var í 1996.
Havstovan (FAMRI) hevur hann á listanum yvir havsúgdjór, sum kunnu koma fyri, men ikki sum vanligur stovnur.
Nýggjar og nýligar sýningar
- Mars 2026: Ein hvítfiskur varð sæddur í Leynum / við Leynasand og eisini í Hvalvík. Tjóðsavnið greiddi frá, at hetta var sera sjáldsamt, og vísti til bókina hjá Dorete Bloch.
- 21. juli 2026: Ein hvítfiskur (beluga) varð sæddur á Borðoyarvík. Norðlýsið hevði myndarøð frá Oliver Joensen. Greinin greiðir frá, at hann er sera óvanligur gestur, og at vísindafólk meta, at einstakir dýr kunnu villast langt úr vanliga økinum (fylgja fiskastovnum, broyttum streymum ella veðurlagsbroytingum). Hann hevur eisini verið sæddur aðrastaðni í Føroyum teir seinastu dagarnar.
Tað eru eisini myndir og video frá hesum sýningunum (m.a. frá Faroe Islands Whale Watch og øðrum).
Alttjóða keldur
- SeaLifeBase og vísindaligar yvirlit (t.d. Rice 1998 o.fl.) skráseta hvítfisk sum stray/vagrant í Føroyum (eitt eldri tilvísing til 1522 er eisini nevnd í summum dátagrunnum).
- NAMMCO nevnir føroyska navnið Hvítfiskur og greiðir frá, at stovnurin er arktiskur; sýningar longur suðuri eru sjáldsamar.
- Wikipedia og aðrar keldur nevna, at vagrant beluga kann koma niðan í hetta økið (líkt sum sýningar í Hetlandi 2021 og 2024, og eisini longur suðuri í Evropa).
- Hann var eisini á føroyskum frímerki í 1998 (Postverk Føroya).
Niðurstøða: Hvítfiskur er sæddur við Føroyar – bæði søguliga (fáar ferðir fram til 1996) og í 2026 (fleiri sýningar, m.a. í Leynum og á Borðoyarvík). Hann er tó ikki vanligur, men ein sjáldsamur arktiskur gestur. Keldurnar eru bæði føroyskar (Norðlýsið, Tjóðsavnið, Havstovan, Dorete Bloch) og alttjóða (NAMMCO, SeaLifeBase, vísindalig yvirlit).
Føroyar eru farnar 7 pláss niður á Hvítalista hjá Paris MoU og eru nú á 37. plássi av 40. Listin verður kunngjørdur árliga, og á undanfarna lista vóru Føroyar á 30. plássi.
Plaseringin á listanum er grundað á talið av afturhaldum í havnastatseftirlitum seinastu 3 árini. Føroysk skip eru afturhildin 8 ferð í 225 eftirlitum seinastu 3 árini (2023, 2024 og 2025).
Tað er umráðandi at venda gongdini og tryggja, at Føroyar framvegis varðveita plássið á Hvítalista. Sjóvinnustýrið hevur tí økt um talið av flaggstatseftirlitum og væntar, at reiðaríini fremja neyðug tiltøk fyri at minka um talið av frávikum og forða fyri afturhaldum.
Nýggjasti listin hjá Paris MoU sæst her.
Kelda & mynd: fma.fo
Samlað varð útflutt fyri góðar 14 milliardir krónur í uppgerðarárinum frá juni 2025 til mai 2026. Tað eru 1,3 milliardir krónur meira enn undanfarna skeið. Hetta skrivar Hagstovan
Fiskavøruútflutningurin er vaksin góðar 1,3 milliardir krónur, ella 11,2 prosent. Útflutningsvirðið av flestu fiskasløgunum er vaksin, meðan útflutningsvirðið á fóðri og fiskamjøli er minkað.
Útflutningsvirðið á laksi vaks góðar 485 milliónir krónur í uppgerðarskeiðnum. Tað er ein vøkstur á 8,3 prosent í útflutningsvirðinum hetta seinasta 12-mánaðaskeiðið, meðan nøgdin vaks við meira enn 18 túsund tonsum, ella 18,3 prosent.
Útflutningsvirðið á toski er vaksið knappar 336 milliónir krónur, ella 28,6 prosent. Útflutta nøgdin er vaksin við 4,1 prosenti.
Vøruútflutningur í virði skiftur á MCS fiskaslag
12 mánaðarskeið 2024/25 og 2025/26
| juni – mai | munur | |||
|---|---|---|---|---|
| 2024-25 | 2025-26 | mió. kr. | % | |
| Tilsamans | 12.745,1 | 14.038,0 | 1.292,9 | 10,1 |
| Fiskavøruútflutningur | 11.907,9 | 13.236,8 | 1.328,9 | 11,2 |
| 00900 – Laksur | 5.865,9 | 6.351,3 | 485,3 | 8,3 |
| 01200 – Svartkjaftur | 294,4 | 242,3 | -52,0 | -17,7 |
| 01300 – Toskur | 1.175,4 | 1.511,2 | 335,8 | 28,6 |
| 01500 – Hýsa | 209,3 | 384,5 | 175,2 | 83,7 |
| 02100 – Upsi | 327,8 | 465,8 | 138,0 | 42,1 |
| 03600 – Sild | 531,3 | 639,0 | 107,7 | 20,3 |
| 03800 – Makrelur | 1.706,0 | 1.640,9 | -65,1 | -3,8 |
| 04001 – Lodna | 19,9 | 194,0 | 174,1 | 876,1 |
| 08600 – Onnur nýtsla, ikki mannaføði | 177,5 | 213,9 | 36,4 | 20,5 |
| 08601 – Fóður | 464,9 | 405,4 | -59,5 | -12,8 |
| 09700 – Fiskamjøl | 356,3 | 180,5 | -175,9 | -49,4 |
| 09800 – Lýsi | 6,4 | 16,1 | 9,8 | 153,4 |
| Annar fiskur | 772,8 | 992,0 | 219,1 | 28,4 |
| Ikki fiskur | 837,2 | 801,3 | -36,0 | -4,3 |
Kelda:Hagstova Føroya
Vøruútflutningur í nøgd skiftur á MCS fiskaslag
12 mánaðarskeið 2024/25 og 2025/26
| juni – mai | munur | |||
|---|---|---|---|---|
| 2024-25 | 2025-26 | tons | % | |
| Tilsamans | 611.421,2 | 576.887,9 | -34.533,3 | -5,6 |
| Fiskavøruútflutningur | 525.858,6 | 493.723,1 | -32.135,6 | -6,1 |
| 00900 – Laksur | 98.902,7 | 116.991,8 | 18.089,1 | 18,3 |
| 01200 – Svartkjaftur | 117.210,8 | 55.504,8 | -61.706,0 | -52,6 |
| 01300 – Toskur | 18.617,2 | 19.379,9 | 762,7 | 4,1 |
| 01500 – Hýsa | 6.396,9 | 8.801,6 | 2.404,7 | 37,6 |
| 02100 – Upsi | 11.316,4 | 12.071,8 | 755,4 | 6,7 |
| 03600 – Sild | 46.789,5 | 76.667,2 | 29.877,7 | 63,9 |
| 03800 – Makrelur | 99.634,4 | 66.682,5 | -32.951,9 | -33,1 |
| 04001 – Lodna | 1.274,0 | 13.903,7 | 12.629,7 | 991,3 |
| 08600 – Onnur nýtsla, ikki mannaføði | 39.735,5 | 51.444,5 | 11.709,1 | 29,5 |
| 08601 – Fóður | 31.329,0 | 27.603,8 | -3.725,2 | -11,9 |
| 09700 – Fiskamjøl | 26.277,9 | 12.096,4 | -14.181,4 | -54,0 |
| 09800 – Lýsi | 633,8 | 1.518,6 | 884,8 | 139,6 |
| Annar fiskur | 27.740,5 | 31.056,5 | 3.316,0 | 12,0 |
| Ikki fiskur | 85.562,5 | 83.164,8 | -2.397,7 | -2,8 |
Kelda:Hagstova Føroya
Útflutningurin av fiskavørum skiftur á landaøki
Størsti vøksturin í útflutningi av fiskavørum er til ES, “Asia annars”, “Afrika annars” og til Miðeysturs. Størsti vøksturin til asiatiska marknaðin er til Kina, ið stendur fyri góðum 340 milliónum krónum av vøkstrinum. Í Miðeystri stendur laksur til Ísraels fyri nærum 77 milliónum krónum av vøkstrinum. Útflutningurin til ES er vaksin við nærum 1,1 milliard krónum. Harav er útflutningurin til Spania vaksin við 286 milliónum krónum, og til Fraklands við 236 milliónum krónum. Útflutningurin til “Evropa annars” er minkaður knappar 349 milliónir krónur. Av hesum er útflutningurin til Russlands minkaður við 219 milliónum krónum.
Útflutningur av fiskavørum skiftur á landaøki
12 mánaðarskeið 2024/25 og 2025/26
| juni – mai | munur | |||
|---|---|---|---|---|
| 2024-25 | 2025-26 | mió. kr. | % | |
| Tilsamans | 11.907,9 | 13.236,8 | 1.328,9 | 11,2 |
| ES (27_2020) | 5.680,8 | 6.770,5 | 1.089,6 | 19,2 |
| Evropa annars | 3.290,8 | 2.941,9 | -348,9 | -10,6 |
| Norðurafrika | 95,8 | 103,6 | 7,9 | 8,2 |
| Afrika annars | 86,5 | 239,0 | 152,6 | 176,5 |
| Norðuramerika | 1.692,2 | 1.700,7 | 8,6 | 0,5 |
| Miðamerika og Karibia | 0,0 | 0,1 | 0,1 | 420,5 |
| Suðuramerika | 0,0 | 0,0 | 0,0 | – |
| Miðeystur | 58,8 | 173,8 | 115,0 | 195,6 |
| Asia annars | 1.003,0 | 1.307,1 | 304,1 | 30,3 |
| Avstralia og Nýsæland | 0,0 | 0,0 | 0,0 | – |
| Oseania og Póløkini annars | 0,0 | 0,0 | 0,0 | – |
| Ógreinað og ókent | 0,0 | 0,0 | 0,0 | – |
Kelda:Hagstova Føroya
Sjey lond keypa fiskavørur fyri yvir eina milliard krónur um árið úr Føroyum. Hesi eru USA, Spania, Bretland, Danmark, Kina, Russland og Niðurlond. Útflutningurin til Kina vaks nógv fram til endan av 2019, men minkaði síðani nógv í byrjanini av 2020. Síðani tá, er mánaðarligi útflutningurin til Kina fýrfaldaður frá umleið 20 til 80 milliónir krónur um mánaðin. Mánaðarligi útflutningurin til Spania er vaksin úr umleið 20 milliónum krónum í 2018, til nú at vera góðar 100 milliónir krónur í miðal um mánaðin. Somuleiðis er útflutningurin til Niðurlond meira enn trífaldaður síðani 2021, og nærkast nú 90 milliónum krónum mánaðarliga.
Hagstovan Juli 2026
Vanliga tekur gróðurin seg upp um várið og heldur á til seint á sumri. Tó kann vera ójavnt frá ári til annað, nær hann byrjar og eisini kann gróðurin broytast nógv innan stutt tíðarbil. Hetta skrivar Havstovan.
Í ár er sera lítið av gróðri á Landgrunninum og nøgdirnar av plantuæti eru higartil ongantíð vaksnar nevnivert (Mynd 1).
https://e.infogram.com/_/qVteqgI9g09bAcIFvEXD?parent_url=https%3A%2F%2Fwww.hav.fo%2Fsera-litil-grodur-a-landgrunninum%2F&src=embed#async_embed
Gróður á LandgrunninumGróður á Landgrunninum
Mynd 1. Nøgdir av plantuæti í Skopunarfirði, har tjúkka svarta linjan er mátingarnar í 2026. Tað sæst, at virðini eru rættiliga lág í mun til gróðurin í t.d. 2024.
Týðiligt samband er millum gróður av plantuæti og tilgongd og vøkstur av fiski á Landgrunninum eins og yvirlivilsi av pisum undan fleiri av okkara sjófuglastovnum. Tey árini, tá gróðurin er lítil ella kemur seint um várið, kemur sum heild lítið undan av sjófugli og av gýtingini hjá fiski. Og hinvegin, so hilnast árini við nógvum gróðri sum heild væl betur. Sama er við vøkstri hjá fiski. Tey árini, tá væl er av gróðri, er eisini meira føði til fiskin og fiskurin veksur skjótari, enn tey árini, tá lítil gróður er.
Plantuæti er føði hjá djóraæti, sum aftur er føði hjá fiskayngli. Tí hevur gróðurin stóran týdning fyri føðiviðurskiftini hjá fiskaynglinum. Fiskayngul, serliga nebbasildayngul, er høvuðsføði hjá sjófuglapisum. Í stuttum kann sigast, at gróðurin er beinleiðis ella óbeinleiðis føðigrundarlag undir øllum djóralívi í sjónum.
Mátingar við fylgisveini vísa, at í apríl byrjaði gróðurin spakuliga at taka seg upp inni á Landgrunninum, eins og vanligt hevur verið onnur ár. Á havleiðunum uttan fyri Landgrunnin kom gróðurin sum vanligt í mai. Men hóast gróðurin spakuliga byrjaði í apríl inni á Landgrunninum, so kom hann ongantíð rættiliga í gongd (Mynd 2). Bert smávegis nøgdir hava verið at síggja ymsastaðni av og á, sum helst eru riknar inn uttanífrá, men ongin serligur gróður um allan Landgrunnin, soleiðis sum tað helst skal vera um várið og summarið.
Mynd 2. Nøgdir av plantuæti í vatnskorpuni í apríl, mai og juni, mátaðar við fylgisveini.
Eftir nøkur ár við gróðuri yvir miðal, er samlaði vøksturin av plantuæti á Landgrunninum í ár millum tað minsta, síðani Havstovan byrjaði kanningarnar í 1990 (Mynd 3).
Mynd 3. Gróður á Landgrunninum frá á vári og til 26. juni, 1990-2026. Virðið fyri 2026 er eitt tað lægsta nakrantíð. Brotastrikan vísir miðal fyri øll árini. Góð gróðrarár síggjast við 5-10 ára millumbili.
Sum Havstovan frammanundan hevur boðað fra, so er lítið av yngli á Landgrunninum í ár (frágreiðingin sæst við at trýsta her). Hetta var ikki óvæntað, tí djóraætið, sum er føðin hjá fiskalarvum og -yngli, tørvar plantuæti fyri at nørast og vaksa og í vár vístu kanningar, at nøringin hjá djóraætinum var lítil.
Kelda:hav.fo