Tað var spennandi í góðveðrinum í Klaksvík 21 juli at verða vitni til og sjálvur verða við til Hval safari á Borðoyarvíkini.
Spurdi ein sum eisini var úti fyri at fáa mynd av hvalinum hvat fyri hvalur tað var. Hann segði at tað var ein Baluga hvalur. Ein annar fotografur á staðnum metti hvalin til at vera einar 6 til 7 metrar. Vaksin og børn vóru komi út til at síggja hendan forvitnisliga hvíta hvalin á víkini. Menn høvdu kikara og børn og abbabørn vóru spent. Ommur og ommubørn vóru eisini komin at eygleiða hvalin sum svam djúpt í sjónum so ringt var at fáa góðar myndir. Bilar støðu runt um víkina og stóðu eisini við bryggjuna niðri á Borðoyavík á bryggjuni á Norðoyri og heilt úti við rættina á Norðoyri. Sjálvur rann eg út eftir haganum á Norðoyri í royndini at fáa eina líkinda mynd til 24fo.news, eg hugsaði um tað var vanligt at hesin hvalur var um okkara leiðir, og var tað ikki frískligt at síggja hvítan hval svimja so hábærsliga við ferð út eftir víkini, heldur at sita bundin niður yvir telduna og skrivstovuarbeiði. Sólin skein og eg møddist, meðan hvalurin fór við ferð suðureftir, og eg hugsaði mann hann fara at venda inn eftir aftur og seta ferð inn móti fiskivinnuhøvuðsstaðnum.
Hvat sigur Copilot AI um Beluga ella Hvítfisk sum hann eitur um okkara leiðir.
Stutt svar: Nei – tað er sera sjáldsamt at beluga‑hvalur (hvítfiskur) kemur so langt suður sum til Føroyar. Teir halda seg vanliga langt norðari, í Arktis og sub‑Arktis, og eru ikki partur av vanligu hvalafánuni kring Føroyar.
🐋 Eru beluga hvalir vanliga í Norðuratlantshavi?
Beluga‑hvalir halda seg í Arktis og sub‑Arktis, serliga í:
- Kanada
- Grønlandi
- Norður-Noregi
- Russland
Hetta verður staðfest av NAMMCO, sum sigur at beluga hvalir finnast í norðaru vatnunum í Kanada, Grønlandi, Noregi og Russland .
Arctic Portal vísir eisini, at beluga‑hvalurin er ein arktiskur og sub‑arktiskur hvalur, og kortini vísa, at hann heldur seg í økjum við ísi og norðarligum havum .
🐋 Eru beluga hvalir vanligir við Føroyar?
Nei. Faroese hvalaskrásetingar (2000–2025) vísa als ongar beluga‑hvalir – hóast 400 ára søguligar skrásetingar av hvalum og delfinum. Tað vil siga, at beluga ikki er skrásettur sum vanligur gestur við Føroyar .
Hetta samsvarar við altjóða vitan: beluga hvalir eru arktiskir, og Føroyar liggja ov langt suðuri til at teir vanliga koma higar.
🐋 Hví kann ein beluga kortini koma til Føroyar?
Hetta kann henda, men er sjáldsamt. Møguligar orsakir:
- Ein einstakur hvalur er villur ella hevur mist bólkin.
- Ungir hvalir kunnu av og á fara longri suður enn vanligt.
- Veðurlagsbroytingar og havhita kunnu ávirka ferðingarmynstur (vanligt í øðrum hvalastovnum, men ikki prógvað fyri beluga).
Men sambært øllum skrásetingum er hetta óvanligt og helst ein einstøk hending.
🐋 Niðurstøða
Beluga‑hvalur í Borðoyavík tann 21. juli er ein sjáldsom og serlig hending. Hann hoyrir heima í arktisku økjunum, og Føroyar hava ongar regluligar skrásetingar av beluga‑hvali. Tað ger hendingina enn meira forvitnisliga og minnisverda.
PS Eg veit ikki um hatta varð ein Beluga hvalur enn.
Norðlýsið skrivar at tað er ein Baluga – Hvítfiskur – Ólivur Joensen hevur eina sera góða mynd av Hvalinum.
Myndir her: 24.fo
Hvat sigur Grok AI
Ja, hvítfiskur (beluga, Delphinapterus leucas) er sæddur við Føroyar, men hann er sera sjáldsamur gestur / vagrant (villistur).
Status í føroyskum sjógvi
Hvítfiskur er tannhvalur (ikki fiskur), sum vanliga livir í arktiskum og subarktiskum sjógvi kring Grønland, Kanada, Alaska, Svalbard, Noreg og Russland. Hann er ikki vanligur í Føroyum.
Dorete Bloch (Havstovan / Tjóðsavnið) skrivar í bókini Villini súgdjór í útnorði (1999), at hvítfiskur tá bert var skrásettur fýra ferðir í føroyskum sjógvi, og at seinasta skrásetingin var í 1996.
Havstovan (FAMRI) hevur hann á listanum yvir havsúgdjór, sum kunnu koma fyri, men ikki sum vanligur stovnur.
Nýggjar og nýligar sýningar
- Mars 2026: Ein hvítfiskur varð sæddur í Leynum / við Leynasand og eisini í Hvalvík. Tjóðsavnið greiddi frá, at hetta var sera sjáldsamt, og vísti til bókina hjá Dorete Bloch.
- 21. juli 2026: Ein hvítfiskur (beluga) varð sæddur á Borðoyarvík. Norðlýsið hevði myndarøð frá Oliver Joensen. Greinin greiðir frá, at hann er sera óvanligur gestur, og at vísindafólk meta, at einstakir dýr kunnu villast langt úr vanliga økinum (fylgja fiskastovnum, broyttum streymum ella veðurlagsbroytingum). Hann hevur eisini verið sæddur aðrastaðni í Føroyum teir seinastu dagarnar.
Tað eru eisini myndir og video frá hesum sýningunum (m.a. frá Faroe Islands Whale Watch og øðrum).
Alttjóða keldur
- SeaLifeBase og vísindaligar yvirlit (t.d. Rice 1998 o.fl.) skráseta hvítfisk sum stray/vagrant í Føroyum (eitt eldri tilvísing til 1522 er eisini nevnd í summum dátagrunnum).
- NAMMCO nevnir føroyska navnið Hvítfiskur og greiðir frá, at stovnurin er arktiskur; sýningar longur suðuri eru sjáldsamar.
- Wikipedia og aðrar keldur nevna, at vagrant beluga kann koma niðan í hetta økið (líkt sum sýningar í Hetlandi 2021 og 2024, og eisini longur suðuri í Evropa).
- Hann var eisini á føroyskum frímerki í 1998 (Postverk Føroya).
Niðurstøða: Hvítfiskur er sæddur við Føroyar – bæði søguliga (fáar ferðir fram til 1996) og í 2026 (fleiri sýningar, m.a. í Leynum og á Borðoyarvík). Hann er tó ikki vanligur, men ein sjáldsamur arktiskur gestur. Keldurnar eru bæði føroyskar (Norðlýsið, Tjóðsavnið, Havstovan, Dorete Bloch) og alttjóða (NAMMCO, SeaLifeBase, vísindalig yvirlit).
