onsdag, august 5, 2026
Home Vinna

Vinna

Fiskiveiða og aling eigur triðing av vøkstrinum í lønarkrónum. Hetta kemst serliga av løn í botnfiskiveiðu, sum seinastu 12 mánaðirnar er vaksin við næstan 45 prosentum samanborið við undanfarna tíðarskeið.

795 milliónir krónur, ella 6 prosent, fleiri lønarkrónur vórðu útgoldnar í tíðarskeiðinum frá juli 2025 til juni 2026 samanborið við undanfarnu 12 mánaðirnar. 

Løn (útgoldin)

12 mánaðarskeið 2024/25 og 2025/26

 juli – junimunur
 2024-252025-26mió. kr.%
Løn (útgoldin)13.265,314.060,1794,76,0

Kelda:Hagstova Føroya

Vøksturin í útgoldnum lønum hevur verið støðugur seinastu árini. Hetta sæst á trendinum, sum lýsir gongdina við at reinsa fyri árstíðarfrávik og øðrum tilvildarligum broytingum.

Botnfiskiveiða tilsamans eigur 30 prosent av vøkstrinum

Talvan niðanfyri vísir A-skattaðu lønirnar á ovasta stigi eftir vinnugreinaflokkingini NACE fyri seinastu 12 mánaðirnar samanborið við 12 mánaðir frammanundan. Størsti vøkstur í krónum átti ‘Landbúnaður, skógrøkt og fiskiveiða’. Verður hendan vinnugreinin útgreinað, sæst at vøksturin var serliga stórur í ‘botnfiskiveiðu’, har lønirnar eru vaksnar við næstan 45 prosentum. Verður ‘botnfiskiveiða’ løgd saman við ‘botnfiskiveiðu, sum er virkað umborð’, vóru útgoldnu lønirnar tilsamans 244 milliónir krónur størri seinastu 12 mánaðirnar samanborið við undanfarna tíðarskeið. Hetta er meira enn 30 prosent av samlaða lønarvøkstrinum seinastu 12 mánaðirnar. 

Løn (útgoldin), høvuðsvinnugrein hjá arbeiðsgevara

12 mánaðarskeið 2024/25 og 2025/26

 juli – junimunur
 2024-252025-26mió. kr.%
Tils. (høvuðsvinnugrein hjá arbeiðsgevara)13.265,314.060,1794,76,0
A Landbúnaður, skógrøkt og fiskiveiða1.665,11.919,5254,315,3
A.01 Plantu- og húsdjóraaling, veiða og tænastur í hesum sambandi12,913,00,00,3
A.03 Fiskiveiða og aling1.652,21.906,5254,315,4
A.03.1.1.10 Botnfiskiveiða431,7624,9193,144,7
A.03.1.1.15 Botnfiskiveiða, ið er virkað umborð215,4266,050,723,5
A.03.1.1.20 Uppsjóvarveiða572,3583,210,81,9
A.03.1.9.90 Onnur fiskiveiða20,822,01,36,1
A.03.2.0.00 Aling412,0410,4-1,6-0,4
B Námsvinna og grótbrot0,10,0-0,1-100,0
C Framleiðsluvinna1.302,91.388,285,36,5
C.10 Matvøruframleiðsla691,4739,147,76,9
C.11-33 Onnur framleiðsla enn matvørur611,5649,137,66,1
D El-, gass- og fjarhitaveiting116,3119,33,02,6
E Vatnveiting; kloakkir og ruskviðgerð54,348,1-6,2-11,4
F Byggivinna1.130,31.116,9-13,4-1,2
G Heil- og smásøla; umvæling av akførum1.106,71.167,260,55,5
H Flutnings- og goymsluvinna1.266,11.356,690,57,2
I Gisting og matstovuvinna256,1271,515,46,0
J Kunning og samskifti370,5394,023,56,3
K Fígging og trygging394,4406,512,13,1
L Søla, útleiga og umsiting av fastognum38,040,22,25,9
M Serkøn, vísindalig og tøknilig tænastuveiting460,7489,128,56,2
N Umsitingarligar o.l. tænastuveitingar216,3233,016,87,7
O Almenn umsiting og verja; lógarkravdar almannaveitingar1.815,91.896,180,24,4
P Undirvísing862,6891,528,83,3
Q Heilsu- og almannaverk1.891,41.975,784,44,5
Q.86 Heilsuverk753,8793,439,65,3
Q.87 Røktarvirksemi á bústovnum1.077,91.123,645,74,2
Q.88 Almannatiltøk uttan fyri stovnarnar59,758,8-0,9-1,6
R List, undirhald og ítróttir178,2191,913,77,7
S Aðrar tænastuveitingar132,4137,85,44,1
T Húsarhald við starvsfólki; framleiðsla til egna nýtslu0,00,00,0
U Virksemi hjá altjóða felagskapum
X Virksemi ikki upplýst0,00,00,0

Kelda:Hagstova Føroya

Aðrar vinnugreinar við stórum lønarvøkstri í krónum vóru ‘Flutnings- og goymsluvinna’, ‘Framleiðsluvinna’ og ‘Heilsu- og Almannaverk’ við ávikavist 90, 85 og 84 milliónum krónum. Hesi høvdu ein lønarvøkstur millum 4 og 8 prosent. Niðanfyri síggjast útgoldnu lønirnar fyri hesar vinnugreinar og ‘Fiskiveiðu og aling’. Her sæst at lønin í ‘Fiskiveiðu og aling’ fyri seinasta 12 mánaðar tíðarskeið var serliga stór í desember, februar og mars. Hægri lønirnar í desember og mars skyldast serliga botnfiskiveiðu og tær í februar uppsjóvarveiðu. 

Tú kanst lesa meira her

Framsíðumynd: 24fo.news

0 comments
0 FacebookTwitterPinterestEmail

Agga hjálpir fiskimonnum at fyrireika veiðitíðina og halda skil á trygdarmálum umborð, alt talgilt á einum stað. Nú kann hvør útróðrarmaður hava sín egna trygdarleiðara í lummanum.

Agga, sum týður lítil alda, varð ment í Íslandi í 2024 saman við íslendskum útróðrarmonnum, og er nú tillagað føroyskum fiskimonnum í samstarvi við føroyskar partar — Sjónám, smábátafelagið í Klaksvík, Sjóvinnustýrið og Sprotin.

Verkætlanin varð umtalað í KVF-tíðindunum fríggjakvøldið herfyri, og fyrstu dagarnar hava næstan hundrað føroyskir útróðrarmenn longu tikið appið niður. Sí www.agga.fo

Tiðindaskriv frá Íslandi

www.stigaolduna.is

0 comments
0 FacebookTwitterPinterestEmail
Mynd: Bygivinnan Demo frá123rf.com

Konjunkturbarometrið, sum gevur ábending um, hvussu vinna og húsarhald meta búskaparstøðuna vera, er lækkað. Húsarhaldini og byggivinnan eru bjartskygd og byggivinnan væntar, at tørvur á arbeiðsmegi fer at økjast nógv. Tilfeingis- og framleiðsluvinnan væntar, at framleiðslan fer at minka og søluprísirnir fara at lækka. Hetta skrivar Hagstovan

Samlaða konjunturbarometrið er samansett soleiðis, at brúkarin vigar 20 prosent, og vinnan vigar 80 prosent. Í vinnuni er tað tilfeingis- og framleiðsluvinnan, sum vigar mest við 40 prosentum, síðan kemur tænastuvinnan við 30 prosentum og byggivinnan og handilsvinnan við hvør sínum 5 prosentum.

Konjunkturbarometrið er nú 5. Tað er minni enn seinasta uppgerð og eisini minni enn langtíðarmiðal, sum er 14. Tað er ymiskt, hvønn veg gongdin vendir. Talvan niðanfyri vísir ávísan fyri hvørja konjunkturkanning sær.

Treystitalið og ávísar frá fimm kanningum

Juni 2024 til juni 2026

juni 2024januar 2025juni 2025januar 2026juni 2026
Treystital (samanvigaður ávísi)-8,09,09,011,05,2
– Brúkaraávísi (20%)-9,0-12,0-17,0-17,0-13,0
– Tilfeingis- og framleiðsluvinna – ávísi (40%)-33,0-3,0-1,00,0-6,0
– Byggivinnan – ávísi (5%)31,016,09,02,024,0
– Handilsvinnan – ávísi (5%)4,013,010,033,024,0
– Tænastuvinnur – ávísi (30%)18,038,041,041,026,0

Viðm.: Ávísar (en: indicators) liggja í talstrekkinum frá +100 til -100.

Húsarhaldini eru eitt vet meira bjartskygd um komandi árið

Ávísin fyri brúkaravæntanirnar er hækkaður eitt vet frá -17 til -13. Tað er tó lægri enn langtíðarmiðal, ið er á -5. Síðani juni 2022 hevur ávísin fyri brúkararnar verið lægri enn langtíðarmiðal. Tað var eisini á vári 2022, at brúkaraprístalið byrjaði at hækka.

Føroysku húsarhaldini eru tó meira bjartskygd um búskaparstøðuna í Føroyum, enn tey vóru bæði í juni í fjør og í januar í ár. Bæði metingin fyri farna árið og metingin um komandi árið eru hækkaði. 

Húsarhaldini meta sína egnu fíggjaligu støðu verða eitt sindur betri í dag sammett fyri einum ári síðan – tey eru eitt vet meira bjartskygd um, at fíggjarliga støðan verður betur um eitt ár sammett við í dag

Les meira her

0 comments
0 FacebookTwitterPinterestEmail

Fríggjadagin 26. juni undirritaðu Bárður á Steig Nielsen, uttanríkis- og fiskimálaráðharri, og Peter Borg, fiskimálaráðharri í Grønlandi, nýggjan karmsáttmála um fiskiskap millum Føroyar og Grønland. Hetta varð gjørt í sambandi við, at grønlendski fiskimálaráðharrin vitjaði í Føroyum.

Nýggi karmsáttmálin er ein dagføring av verandi karmsáttmála frá 1997, og fevnir um tær meginreglur, sum fiskivinnusamstarvið millum londini skal virka eftir. Týdningarmestu ásetingarnar fevna um kvotuflytingar, atgongd og eftirlitssamstarv, umframt áhaldandi at fremja vinnuligt samstarv á fiskivinnuøkinum. Eisini er ásett, at londini bæði raðfesta vísindaliga grundaða umsiting av fiskastovnum og samstarv um havlívfrøði og havumhvørvi. Øll hesi viðurskifti verða viðgjørd undir teimum árligu samráðingunum  millum londini.

Sáttmálin verður lagdur fyri Løgtingið sum uppskot til samtyktar í heyst.

Bæði Bárður á Steig Nielsen og Peter Borg fegnast um, at arbeiðið nú er komið á mál, og at høvi  var at hittast í Føroyum at undirrita nýggja karmsáttmálan.

Bárður á Steig Nielsen sigur: “Fiskiveiðisamstarvið millum Føroyar og Grønland hevur eina langa søgu og er av stórum týdningi fyri bæði londini. Ein dagføring av karmsáttmálanum er ein staðfesting av, at londini framvegis ynskja og raðfesta sínámillum samstarvið um fiskivinnu. Hetta fegnist eg um og vóni, at nýggi sáttmálin verður karmur um eitt víðkað samstarv í framtíðini.”

Peter Borg staðfestir: “Føroyar eru ein týdningarmikil samstarvsfelagi á fiskivinnuøkinum. Føroyar og Grønland hava býtisavtalu um fiskirættindi, samstarv í økisbundnum fiskiveiðifelagsskapum og á altjóða pallinum, umframt at samstarv er millum vinnuna. Tað er týdningarmikið at dagføra karmin um samstarvið, so tað er framtíðartryggjað. Eg gleði meg til at menna samstarvið víðari undir nýggja karmsáttmálanum.”

0 comments
0 FacebookTwitterPinterestEmail

Nú Fólkaflokkurin tosar so nógv um oljuleiting og oljuboring, hvussu skal vinnan skattast?

Seti borin í nú – Oljuleiting her og nú og so víðari

Kundi verið áhugavert um KVF hevði fólk og orku til at lýst málið. Kanska Setrið hevur oljuskattaserfrøðingar. Afrikanarar og flest øll onnur lond hava funni útav hvusu man skattar oljuvinnuna og hvussu man ikki ger. Hetta er elementer vitan, ja sama er galdandi fyri hvussu man ikki skattar alivinnuna. Og náttúruvinnur við góðum avkastið.

Pápi segði altíð nøkur oyru av hvørjum litri so verða øll í Føroyum rík.

Gomul grein frá in.fo sum eg havi skriva – skjalasavninum:

Alment føroyskt oljufelag

Óli M. Lassen, stjóri og civiløkonomur
07.10.2008 (14:56)
https://www.in.fo/news-detail/alment-f-royskt-oljufelag

Grein frá: IN.FO

Áhugavert hevði verið at kannað um møguligt er at stovnseta alment føroyskt oljufelag. Hetta felag kann verða við til at fíggja part av almennu rakstrarútreiðslunum, um felagið hevði eina stødd og hepni, ið kundi ført til munandi vinningsbýti til felagið skrivar Óli M. Lassen, civiløkonomur og stjóri í vinnukronikkini.

Nú er rúm tíð gingin, síðani fyrsta útbjóðing var til oljuleiting og royndarboring við Føroyar. Nú 3. útbjóðing fer í gongd er spennandi at frætta, um rakt verður við olju í rakstrarverdum høpi í føroysku undirgrundini. Tá oljuleiting byrjaði við Føroyar var gjørt eitt model, har oljufeløgini skuldu gjalda ávíst avgjald ella oljuskatt, og hildið var ikki, at tað var heppið at stovna føroyskt oljufelag tá, tí hetta kundi ávirka tað gjald ella skatt oljufeløgini skuldu rinda.

Støðan í dag

Nú er rúm tíð fráliðin frá fyrsta útbjóðing var og vert er at umhugsa alternativar loysnir. Oljuprísurin hevur verið methøgur í longri tíð og hava oljufeløgini havt góðan vinning.

Við hesum í huga er nærliggjandi at hugsa, at oljufeløgini, ið vilja virka á føroyskum øki, ikki kunnu hava nakað ímóti, at tað almenna gerst partur av oljuvirkseminum. Í dag hava vit jú fingið velduga vitan gjøgnum tey privatu føroysku oljufeløgini. Vantandi føroysk vitan innan oljuleiting var ein av orsøkunum til, at oljufeløgini søgdu, at um vit gjørdu eitt alment oljufelag, so skuldi oljuskatturin møguliga lækkast sum kompensatión fyri at upplæra – og taka alment føroyskt oljufelag undir veingirnar.

Í dag kunnu hesi argument ikki nýtast og kundi verið áhugavert at kanna, um tað kundi verið møguligt, at eitt nú tey privatu føroysku oljufeløgini og eitt alment føroyskt oljufelag kundi bjóða seg frám og samstarva á jøvnum føti við útlendsk oljufeløg á føroyska økjunum og á útlendskum feltum. Vit kapitalmangli í øllum heiminum er kanska besta løtan hjá tí almenna at fara inn í eina lønsama oljuvinnu og harvi møguliga fáa alternativar inntøkumøguleikar, um tað vísir seg, at stagnatión kemur í heimliga búðskapin. Bæði í Noreg og Danmark er tað almenna við í oljuleiting. Tað mugu finnast alternativar fíggingarmøguleikar av føroyska samfelagnum og ber tað ikki til, framhaldandi at fara í skattgjaldarans lummar eftir pengunum til framhaldandi øktan almennan rakstur, hetta útholar fulkomuliga liviumstøðurnar hjá vanliga borgaranum og familjunum.

Onkur må framleiða samfelagssliga vitan til politiska mynduleikan

Grein endurprenta frá 24fo.news

Ætlar Føroya Løgting at forera undirgrundina?

by Lagt út ÓML marts 17, 2025 0 comments

Nú tað verður arbeitt við nýggjari útbjóðing, sær út til, at tað eru politikara sum halda at man bara skal fara at bora eftir olju, uttan at landskassin skal fáa hóskandi avkast. Um vit bert áleggja oljufeløgunum vanligan partafelagsskatt uppá 22%, so er hetta at meta sum sera lítil skattur á oljuútvinnan.

Ein politikari segði mær, at hetta var tað sum FOIB Føroya oljuídnaðar bólkur ynskti. Eg segði at sjálvandi ynsktu teir tað. Men hvat við landinum og ogn Føroya fólks. Og tit sum eru sett til at forvalta okkara ríkidømið. Tað man vera skil í og okkara skatting av oljuútvinnan má byggja á haldgóðar greiningar frá serfrøðingum í øljuskattan. Vit mugu ikki gerast eitt U-land tá umræður skattan av gass og oljuríkidøminum í okkara undirgrund. Flest øll lond hava eina avgjaldsskipan, meðan Noreg og Danmark hava sera nógv útbygdar og nokk eisini torskildar skattaskipanir og sum krevja stóra umsiting.
Vónandi kontakt landsins kosnu fólk onkran sum kann greiða teimum frá, multinationalum feløgum og koncernskattarættið.

Sjálvandi skulu vit leita eftir olju og útvinna olju, her er eitt sindur um oljuskattan fra øðrum londum og heimspørtum. Men at geva undirgrundina og oljuna burtur gevur onga meining. Um samfelagið ikki fær nøktandi avkast av oljuvirkseminum, so má oljan og gass í undirgrundini verða liggjandi. Verðandi uppskot minnir um, at vit eru meir tilaturskomin enn eitt u-land.

Royalty-systemer for olieudvinding er ret udbredte og bruges af mange lande som en måde at generere indtægter fra deres naturressourcer. Det præcise antal lande, der anvender royalties, kan variere afhængigt af definitionen og de specifikke aftaler, men det omfatter typisk store olieproducerende nationer som USA, Saudi-Arabien, Rusland, Canada og flere lande i Mellemøsten, Afrika og Sydamerika.
Kelda: Microsoft Copilot 17 mars 2025

Royalties fra olieudvinding kan have en betydelig indflydelse på et lands økonomi. Her er nogle nøglepunkter:

  1. Indtægtskilde: Royalties fungerer som en vigtig indtægtskilde for regeringer, især i olieproducerende lande. Disse midler kan bruges til at finansiere offentlige tjenester som sundhed, uddannelse og infrastruktur.
  2. Økonomisk stabilitet: I lande med store olieforekomster kan royalties bidrage til økonomisk stabilitet ved at skabe en konstant strøm af indtægter. Dog kan afhængighed af olieindtægter også gøre økonomien sårbar over for udsving i oliepriserne.
  3. Investering i udvikling: Royalties kan bruges til at diversificere økonomien ved at investere i andre sektorer som teknologi, landbrug eller turisme, hvilket reducerer afhængigheden af olie.
  4. Miljømæssige og sociale konsekvenser: Hvis royalties ikke forvaltes korrekt, kan de føre til miljøskader og sociale uligheder. Derfor er gennemsigtighed og ansvarlighed afgørende.
  5. Internationale relationer: Royalties kan også påvirke et lands relationer med internationale virksomheder og andre nationer, især hvis der er uenighed om skatte- og licensvilkår .

Det danske kulbrinteskatte system er et komplekst system, der er designet til at sikre, at staten får en betydelig del af indtægterne fra olie- og gasudvindingen i Nordsøen.

Her er de vigtigste elementer:

Hovedelementer:

  • Selskabsskat:
    o Olie- og gasproducenter betaler almindelig selskabsskat af deres overskud, ligesom andre virksomheder i Danmark.
  • Kulbrinteskat:
    o Ud over selskabsskatten betaler virksomhederne en særlig kulbrinteskat af deres overskud fra kulbrinteudvinding. Denne skat er designet til at beskatte den ekstraordinære fortjeneste, der kan opnås ved udvinding af naturressourcer.
  • Kulbrintefradrag:
    o Der findes særlige fradragsregler, der tager højde for de store investeringer og risici, der er forbundet med olie- og gasudvinding. Dette indebærer blandt andet at der er et særligt kulbrintefradrag.
  • Nordsøfonden:
    o Staten deltager direkte i olie- og gasaktiviteter gennem Nordsøfonden. Dette giver staten en andel af overskuddet fra produktionen.
    Nøglekarakteristika:
  • Progressiv beskatning:
    o Kulbrinteskatten er designet til at være progressiv, hvilket betyder, at skattesatsen kan stige med stigende overskud.
  • Risikodeling:
    o Fradragsreglerne og Nordsøfondens deltagelse bidrager til at dele risikoen mellem staten og virksomhederne.
  • Politisk følsomhed:
    o Beskatningen af olie- og gasudvinding er et politisk følsomt emne, og reglerne kan ændre sig over tid som følge af politiske og økonomiske faktorer.
    Vigtige punkter fra søgeresultaterne:
  • Kulbrinteskatten er teknisk set en ressourceafgift.
  • Der er særlige regler for skattemæssige afskrivninger.
  • Der er mulighed for fremførsel af underskud.
    Det danske kulbrinteskatte system er et komplekst sammensurium, der er opbygget af flere forskellige skatte elementer.

Norge har et af verdens mest omfattende og veludviklede systemer for beskatning af olie- og gasudvinding.

Systemet er designet til at sikre, at en betydelig del af indtægterne fra Nordsøens ressourcer tilfalder den norske stat og dermed det norske folk. Her er de vigtigste elementer i det norske beskatningssystem:

Hovedelementer:
• Selskabsskat:
o Olie- og gasvirksomheder i Norge betaler almindelig selskabsskat af deres overskud, ligesom andre virksomheder.
• Særskat:
o Ud over selskabsskatten betaler virksomhederne en særlig særskat af deres overskud fra olie- og gasudvinding. Denne særskat er designet til at beskatte den ekstraordinære fortjeneste, der kan opnås ved udvinding af naturressourcer.
• Kontantstrømskat:
o Norges kontantstrømskat indebærer at der gives en refusion af skatteværdien af underskud i olie og gas virksomheder.
• Petroleumsskatteloven:
o Norge har en specifik petroleumsskattelov, der regulerer beskatningen af olie- og gasaktiviteter. Denne lovgivning er kompleks og detaljeret og tager højde for de særlige forhold, der gælder for denne industri.
Nøglekarakteristika:
• Høj beskatning:
o Norge har en af de højeste beskatningssatser for olie- og gasudvinding i verden. Dette afspejler den norske stats ønske om at maksimere indtægterne fra sine naturressourcer.
• Stabilitet og forudsigelighed:
o Det norske beskatningssystem er kendt for sin stabilitet og forudsigelighed, hvilket skaber et attraktivt investeringsklima for olie- og gasvirksomheder.
• Statens deltagelse:
o Staten deltager direkte i olie- og gasaktiviteter gennem det statsejede selskab Equinor og Statens direkte økonomiske engasjement (SDØE). Dette giver staten en direkte andel af overskuddet fra produktionen.
• Petroleumfonden:
o Norges indtægter fra olie- og gasudvinding kanaliseres ind i Statens pensjonsfond utland (Petroleumfonden), som er en af verdens største statslige investeringsfonde.
Det norske system er altså meget omfattende og har til formål at sikre at en stor del af overskuddet tilfalder den norske stat.

Anchor handling tug approaching oil rig or platform during anchor handling operations. 123rf.com

Mange afrikanske lande anvender royalties som en del af deres olieudvindingssystemer.

Nogle af de mest fremtrædende eksempler inkluderer:
• Nigeria: Som en af de største olieproducenter i Afrika har Nigeria et royaltysystem, der varierer afhængigt af produktionsniveauet og placeringen af oliefelterne.
• Angola: Landet har et royaltysystem, der er en vigtig indtægtskilde for regeringen.
• Libyen: Libyen er stærkt afhængig af olieindtægter og anvender royalties som en del af deres økonomiske struktur.
• Algeriet: Også en stor olieproducent, der bruger royalties til at finansiere offentlige udgifter.
• Ghana: Selvom det er en mindre producent sammenlignet med de ovennævnte lande, har Ghana også et royaltysystem for sin olieproduktion.

I Asien anvender flere olieproducerende lande royalties som en del af deres økonomiske systemer for olieudvinding.

Nogle af de mest fremtrædende eksempler inkluderer:
• Kina: Som en af verdens største olieproducenter har Kina et royaltysystem, der sikrer, at regeringen får en andel af olieindtægterne.
• Indien: Indien bruger også royalties som en del af deres olieudvindingspolitik, især gennem statsejede selskaber som Oil and Natural Gas Corporation (ONGC).
• Indonesien: Landet har et royaltysystem kombineret med produktionsdelingsaftaler for at regulere olieindustrien.
• Malaysia: Malaysia anvender royalties som en del af deres olie- og gaspolitik, især gennem det statsejede selskab Petronas.
• Thailand: Thailand har også et royaltysystem for olieudvinding, der bidrager til statens indtægter.

0 comments
0 FacebookTwitterPinterestEmail

Partar av greinum eftir Eyðun Hansen fyrrverðandi yvirmaður á trolarar og greinarøð tá Fiskurin kom aftur. Hetta er frá FB hjá Eyðun Hansen.

Havi hugt aftur á tað fyrsta sum eg skrivaði

Í 1992 søgdu fiskifrøðingarnir, at fiskurin ikki kom aftur fyrr um eini 5-6 ár, men hettar fingur teir ikki rætt í, tí fiskurin kom aftur í apríl 94. Tað bleiv nógvur toskur.

Hesin eg havi tosa við sigur, at teir koyrdu út á Nevinum, suður ígjøgnum Eystara kant og vestureftir sunnanfyri kassan, 60 gradir 41, á Munkagrunninum. Hettar var seint á summarinum og teir fingu skít fult av toski. Støddin var 2 og 3-arir. Tað bleiv selt í Schrabster og fingu teir kr. 12 fyri kg.

Í 1995 royndu teir á Suðuroyarbanka, har fingu teir 100 kassar av toski í hálinum og væl av upsa var eisini í.

Tað bleiv fiska á uml. 100 til 200 favnar dýpi og hesin fiskurin var myrkarin enn hann annars plagar at vera.

Spurgdi viðkomandi, um tað er av ovurfisking at eingin fiskur er at fáa í dag? Svarið var klárt og tíðiligt NEI. Hann meinar at orsøkin er, at alt ov stórur partur av føroyagrunninum er stongdur, tað eru eingi økir at fiska á longur. Og í´80 vóru nógv fleiri skip sum fiskaðu afturímóti nú. Hann helt, tað mundi vera fiska við eini 70 trolum í senn fyrr, og tað eru bert 9 torl í dag, so illa ber til at samanbera nú og tá. Tað er heldur eingin sum veit um fiskurin veruliga er burtur, tí eingin sleppur inn á tey stongdu økini at royna.

Eyðun Hansen

Fiskifrøðingarnir siga at eingin visti av, at fiskurin kom aftur í 1994 Brot frá Sjómannadegnum

Lurtaði á Norðlýsinum eftir sendingini, sum var frá fiskivinnufundinum á Sjómannadegnum. Har hoyrdi eg fiskifrøðing siga at eingin visti av, at fiskurin kom aftur í 1994. Hettar er ikki rætt sum hann sigur. Í des. 92 var ein grein í Sosialinum við mær og Helga Fossdal, har vit vildu vera við at fiskurin fór at koma aftur skjótt, tí tað var so nógv æti í sjónum. Tað gekk uml. 1½ ár, so var toskurin aftur. Fiskiføðingarnir skrivaðu aftur ímóti okkum, at stovnarnir vóru so nógv niðurfiskaðir, at tað fór at ganga minst 5 ella 6 ár áðrenn fiskastovnurin kundi koma fyri seg aftur.

Síðst í ´80 og fyrst í ´90 var einki æti at síggja á ekkoloddinum. Tað samsvarar við, at tað var lítið av fiski fáa tá og at í ´92 var nógv æti at síggja og fiskurin kom aftur.

Eg havi tosa við nógvar menn og teir siga ALLIR at teir vænta at fiskurin kemur skjótt aftur. Allir siga orsøkina til teirra meting vera, at tað er nógv æti og nógvur fuglur er at síggja aftur.

Spurgdi teir eisini, um tað var eitt gott hugskot at goyma toskin, tá nogv er til? Fleiri trektu uppá smílibandi og onkur flenti. Eingin helt at hettar ber til. Teir halda at tað er at fiska toskin tá hann er her, tí vit vita ikki nær æti ikki meir. Toskurin sum alt annað ferðast har har sum æti er.

Ein fortaldi, at hann hevði lisið, at í 1620 høvdu prestar biðji um størri garðar, orsaka av”dårligt fiskeri” Tað hevur neppa veri av yvirfisking.

Tað var lítið av fiski at fáa mitt í ´70 , men onkur hevur sagt mær, at nógvur fiskur kom aftur í ´78. Eg kundi hugsa mær at fingið meiri at vita um hettar, so tað hevði verið gott um fortaldi mær okkurt.

0 comments
0 FacebookTwitterPinterestEmail

Samlað varð útflutt fyri næstan 14 milliardir krónur í uppgerðarárinum frá mai 2025 til apríl 2026. Tað eru 1,6 milliardir krónur meira enn undanfarna skeið.

Fiskavøruútflutningurin er vaksin góðar 1,6 milliardir krónur, ella 14,3 prosent. Útflutningurin av so at siga øllum fiskasløgunum er vaksin, meðan útflutningsvirðið á fóðri og fiskamjøli er minkað.

Útflutningsvirðið á laksi vaks nærum 537 milliónir krónur í uppgerðarskeiðnum. Tað er ein vøkstur á 9,4 prosent í útflutningsvirðinum hetta seinasta 12-mánaðaskeiðið, meðan nøgdin vaks við meira enn 22 túsund tonsum, ella 23,9 prosent.

Útflutningsvirðið á toski er vaksið yvir 440 milliónir krónur, ella 40,7 prosent. Útflutta nøgdin er vaksin við 16,5 prosentum.

Vøruútflutningur í virði skiftur á MCS fiskaslag

12 mánaðarskeið 2024/25 og 2025/26

 mai – aprílmunur
 2024-252025-26mió. kr.%
Tilsamans12.299,313.841,71.542,412,5
Fiskavøruútflutningur11.478,913.115,31.636,414,3
00900 – Laksur5.685,26.222,0536,99,4
01200 – Svartkjaftur323,1243,7-79,4-24,6
01300 – Toskur1.081,51.521,8440,340,7
01500 – Hýsa195,6366,0170,587,2
02100 – Upsi319,5444,3124,939,1
03600 – Sild487,3627,3140,128,7
03800 – Makrelur1.582,31.743,7161,410,2
04001 – Lodna20,0190,8170,8854,8
08600 – Onnur nýtsla, ikki mannaføði183,9178,7-5,2-2,8
08601 – Fóður473,1365,2-107,9-22,8
09700 – Fiskamjøl360,5259,1-101,4-28,1
09800 – Lýsi6,214,07,8124,6
Annar fiskur760,8938,5177,723,4
Ikki fiskur820,4726,3-94,0-11,5

Kelda:Hagstova Føroya

Vøruútflutningur í nøgd skiftur á MCS fiskaslag

12 mánaðarskeið 2024/25 og 2025/26

 mai – aprílmunur
 2024-252025-26tons%
Tilsamans626.155,4584.465,6-41.689,9-6,7
Fiskavøruútflutningur541.919,5501.909,2-40.010,4-7,4
00900 – Laksur93.199,9115.505,622.305,723,9
01200 – Svartkjaftur142.431,371.613,6-70.817,7-49,7
01300 – Toskur17.158,119.986,02.827,816,5
01500 – Hýsa6.057,98.488,22.430,240,1
02100 – Upsi11.658,712.040,0381,33,3
03600 – Sild42.723,772.979,530.255,870,8
03800 – Makrelur93.164,872.530,8-20.634,0-22,1
04001 – Lodna1.285,613.712,512.426,9966,6
08600 – Onnur nýtsla, ikki mannaføði45.567,941.653,1-3.914,8-8,6
08601 – Fóður31.825,525.214,8-6.610,7-20,8
09700 – Fiskamjøl28.016,217.365,1-10.651,1-38,0
09800 – Lýsi606,01.333,7727,7120,1
Annar fiskur28.224,029.486,51.262,54,5
Ikki fiskur84.235,982.556,4-1.679,5-2,0

Kelda:Hagstova Føroya

Útflutningurin av fiskavørum skift á landaøki

Størsti vøksturin í útflutningi av fiskavørum er til ES, Miðeysturs, “Asia annars” og til “Afrika annars”. Størsti vøksturin til asiatiska marknaðin er til Kina, ið stendur fyri góðum 308 milliónum krónum av vøkstrinum. Í Miðeystri stendur laksur til Ísraels fyri góðum 73 milliónum krónum av vøkstrinum. Útflutningurin til ES er vaksin við knøppum 1,3 milliardum krónum. Harav er útflutningurin til Spania vaksin við 330 milliónum krónum, og til Fraklands við 256 milliónum krónum. Útflutningurin til “Evropa annars” er minkaður knappar 241 milliónir krónur. Av hesum er útflutningurin til Russlands minkaður við 121 milliónum krónum.

Útflutningur av fiskavørum skiftur á landaøki

12 mánaðarskeið 2024/25 og 2025/26

 mai – aprílmunur
 2024-252025-26mió. kr.%
Tilsamans11.478,913.115,31.636,414,3
ES (27_2020)5.475,46.743,41.268,023,2
Evropa annars3.219,22.978,4-240,8-7,5
Norðurafrika79,7111,031,339,2
Afrika annars75,8209,9134,1176,9
Norðuramerika1.645,31.667,021,71,3
Miðamerika og Karibia0,00,10,1420,5
Suðuramerika0,00,00,0
Miðeystur51,5161,1109,6212,9
Asia annars932,01.244,4312,433,5
Avstralia og Nýsæland0,00,00,0
Oseania og Póløkini annars0,00,00,0
Ógreinað og ókent0,00,00,0

Kelda:Hagstova Føroya

Sjey lond keypa fiskavørur fyri yvir eina milliard krónur um árið úr Føroyum. Hesi eru USA, Spania, Bretland, Danmark, Russland, Kina og Niðurlond. Árligi útflutningurin til Kina er júst farin upp um eina milliard krónur. Útflutningurin vaks nógv fram til endan av 2019, men minkaði síðani nógv í byrjanini av 2020. Síðani tá, er mánaðarligi útflutningurin til Kina fýrfaldaður frá umleið 20 til 80 milliónir krónur um mánaðin. Mánaðarligi útflutningurin til Spania er vaksin úr umleið 20 milliónum krónum í 2018, til nú at vera góðar 100 milliónir krónur í miðal um mánaðin. Somuleiðis er útflutningurin til Niðurlond meira enn trífaldaður síðani 2021, og nærkast nú 90 milliónum krónum mánaðarliga.   

Mynd á Framsíðu 24.fo

Les meira her

0 comments
0 FacebookTwitterPinterestEmail

Vit endurgeva her brot úr frágreiïng hjá føroya Váðaráð. Hetta skrivar Landsbankin á heimasíðuni og vit endurgeva her brot úr frágreiðingini

Búskaparstøðan er góð; tað er avlop á handilsjavnanum, arbeiðsloysið er lágt (0,9% í apríl 2024), og inflatiónin er lág. Hagtølini fyri kortnýtslu í Føroyum og uttanlands tilsamans vísa, at nýtslan í trimum teimum fyrstu mánaðunum í 2026 hevur verið størri, enn í sama tíðarskeiði árið fyri. Hetta kann millum annað vera orsakað av, at arbeiði er til allar hendur og av lønarvøkstri. Árligi vøksturin í lønargjaldingunum var 6,6% í apríl 2026.

Útlánsvøksturin er framvegis høgur, hóast hann er minkaður síðani november 2025. Útlánsvøksturin stavar fyrst og fremst frá øktum útlánum til privatu vinnuna. Útlánsvøksturin til privatu vinnuna (uttan almennu feløgini), var 16,1 % í apríl 2026, og stavaði millum annað frá øktum útlánum til tilfeingis- og tænastuvinnuna. Bankarnir hava millum annað veitt fígging til vinnugreinar innan fiskivinnu, sjóflutning, gisti- og matstovuvinnu, umframt fastogn. Útlán til privatu vinnuna eru heft við størri váða, enn útlán til almenna geiran.

Váðaráðið hevur hugt at roknskapartølunum hjá bankunum. Avlopið fyri skatt í teimum fýra føroysku bankunum var 719 mió. kr. í 2025. Tað er eitt sindur lægri enn í 2024, tá tað var 792 mió. kr. Trý tey seinastu árini hava útreiðslurnar til umsiting og starvsfólk, umframt nettoinntøkurnar frá ómaksgjøldum, verið nøkulunda javnar, meðan netto rentuinntøkurnar hava verið skiftandi. Eginpeningsavkastið eftir skatt var 14,1 % hjá Føroya Banka, 10,3 % hjá Betri Banka, 7,4 % hjá Norðoya Sparikassa og 5,9 % hjá Suðuroyar Sparikassa.

Váðaráðið fekk harumframt kunning um pensjónssparingina hjá føroyingum. Pensjónssparingin hjá føroyingum var tilsamans 14,2 mia. kr. í 2024, harav 11 mia. kr. vóru í føroyskum bankum og pensjónsfeløgum; 74 % (8,3 mia. kr.) eru í føroyskum pensjónsfeløgum, og 26 % (2,7 mia. kr.) í føroyskum bankum. Umleið helvtin av pensjónssparingunum í bankunum er sett í virðisbrøv, meðan hin helvtin stendur sum innlán.

Kelda:landsbankin.fo – Tilvildarlig savnsmynd Tórshvn

0 comments
0 FacebookTwitterPinterestEmail

Fiskiveiða og aling eigur meira enn triðingin av vøkstrinum í lønarkrónum. Hetta kemst serliga av løn í botnfiskiveiðu, sum seinastu 12 mánaðirnar er vaksin við næstan 50 prosentum samanborið við undanfarna tíðarskeið.

880 milliónir krónur, ella 6,7 prosent, fleiri lønarkrónur vórðu útgoldnar í tíðarskeiðinum frá juni 2025 til mai 2026 samanborið við undanfarnu 12 mánaðirnar. 

Løn (útgoldin)

12 mánaðarskeið 2024/25 og 2025/26

 juni – maimunur
 2024-252025-26mió. kr.%
Løn (útgoldin)13.081,413.957,1875,86,7

Kelda:Hagstova Føroya

Vøksturin í útgoldnum lønum hevur verið støðugur seinastu árini. Hetta sæst á trendinum, sum lýsir gongdina við at reinsa fyri árstíðarfrávik og øðrum tilvildarligum broytingum.

Botnfiskiveiða tilsamans eigur 30 prosent av vøkstrinum

Talvan niðanfyri vísir A-skattaðu lønirnar á ovasta stigi eftir vinnugreinaflokkingini NACE fyri seinastu 12 mánaðirnar samanborið við 12 mánaðir frammanundan. Størsti vøkstur í krónum átti ‘Landbúnaður, skógrøkt og fiskiveiða’. Verður hendan vinnugreinin útgreinað, sæst at vøksturin var serliga stórur í ‘botnfiskiveiðu’, har lønirnar eru vaksnar við næstan 50 prosentum. Verður ‘botnfiskiveiða’ løgd saman við ‘botnfiskiveiðu, sum er virkað umborð’, vóru útgoldnu lønirnar tilsamans 280 milliónir krónur størri seinastu 12 mánaðirnar samanborið við undanfarna tíðarskeið. Hetta er meira enn 30 prosent av samlaða lønarvøkstrinum seinastu 12 mánaðirnar. 

Aðrar vinnugreinar við stórum lønarvøkstri í krónum vóru ‘Flutnings- og goymsluvinna’, ‘Heilsu- og Almannaverk’ og ‘Framleiðsluvinna’ við ávikavist 100 og 77 milliónum krónum. Hesi høvdu ein lønarvøkstur millum 4 og 8 prosent.

Løn (útgoldin), høvuðsvinnugrein hjá arbeiðsgevara

12 mánaðarskeið 2024/25 og 2025/26

 juni – maimunur
 2024-252025-26mió. kr.%
Tils. (høvuðsvinnugrein hjá arbeiðsgevara)13.081,413.957,1875,86,7
A Landbúnaður, skógrøkt og fiskiveiða1.599,51.932,4332,920,8
A.01 Plantu- og húsdjóraaling, veiða og tænastur í hesum sambandi12,813,20,43,1
A.03 Fiskiveiða og aling1.586,81.919,3332,521,0
A.03.1.1.10 Botnfiskiveiða406,6605,0198,448,8
A.03.1.1.15 Botnfiskiveiða, ið er virkað umborð202,6284,581,940,4
A.03.1.1.20 Uppsjóvarveiða551,6593,141,47,5
A.03.1.9.90 Onnur fiskiveiða19,921,82,09,8
A.03.2.0.00 Aling406,0414,98,82,2
B Námsvinna og grótbrot0,10,0-0,1-100,0
C Framleiðsluvinna1.283,21.359,976,86,0
C.10 Matvøruframleiðsla676,4718,141,66,2
C.11-33 Onnur framleiðsla enn matvørur606,8641,935,15,8
D El-, gass- og fjarhitaveiting114,9117,82,92,5
E Vatnveiting; kloakkir og ruskviðgerð52,947,5-5,3-10,1
F Byggivinna1.114,81.108,6-6,2-0,6
G Heil- og smásøla; umvæling av akførum1.095,51.160,164,55,9
H Flutnings- og goymsluvinna1.249,11.350,5101,48,1
I Gisting og matstovuvinna250,8270,820,18,0
J Kunning og samskifti368,4389,320,95,7
K Fígging og trygging402,4411,49,02,2
L Søla, útleiga og umsiting av fastognum27,033,26,223,0
M Serkøn, vísindalig og tøknilig tænastuveiting456,0484,228,26,2
N Umsitingarligar o.l. tænastuveitingar210,8230,719,89,4
O Almenn umsiting og verja; lógarkravdar almannaveitingar1.801,81.875,273,44,1
P Undirvísing857,0881,124,12,8
Q Heilsu- og almannaverk1.882,01.959,377,34,1
Q.86 Heilsuverk749,5785,736,24,8
Q.87 Røktarvirksemi á bústovnum1.072,51.115,442,94,0
Q.88 Almannatiltøk uttan fyri stovnarnar60,058,1-1,8-3,1
R List, undirhald og ítróttir175,4191,816,39,3
S Aðrar tænastuveitingar132,5136,64,13,1
T Húsarhald við starvsfólki; framleiðsla til egna nýtslu0,00,00,0
U Virksemi hjá altjóða felagskapum
X Virksemi ikki upplýst0,00,00,0

Kelda:Hagstova Føroya

Menn eiga størra partin av lønini og vøkstrinum 

Av samlaðu útgoldnu lønini seinastu 12 mánaðirnar, áttu menn 62 prosent við 8,6 av tilsamans 14 milliardum krónum. Somuleiðis áttu menn størra partin av lønarvøkstrinum, tá samanborið var við undanfarna tíðarskeið. Av lønarvøkstrinum á 880 milliónir krónur áttu menn 71 prosent við 620 milliónum krónum. 

Býtt á geira, áttu menn, ið arbeiða hjá arbeiðsgevara undir privatum ræði, størsta vøkstur. Teir áttu meira enn helvtina av vøkstrinum við góðum 540 milliónum krónum. Samanborið við undanfarna tíðarskeið er útgoldna lønin hjá teimum vaksin við 9 prosentum.  

Kvinnur, ið arbeiða hjá arbeiðsgevara undir almennum ræði, høvdu næst størsta vøksturin í krónum við 144 milliónum krónum. Hetta er lønarvøkstur á 4,2 prosent samanborið við undanfarna tíðarskeið. Útgoldna lønin hjá kvinnum, ið arbeiða hjá arbeiðsgevara undir privatum ræði var minni, men lønarvøksturin var tó lutfalsliga størri við 6,8 prosentum.

Løn (útgoldin), kyn, undir privatum ræði ella almennum ræði

12 mánaðarskeið 2024/25 og 2025/26

 juni – maimunur
 2024-252025-26mió. kr.%
Tilsamans13.081,413.957,1875,86,7
Kvinnur5.081,35.336,2254,95,0
Menn8.000,18.620,9620,97,8
Undir privatum ræði7.661,78.316,0654,38,5
Kvinnur1.641,31.752,1110,96,8
Menn6.020,46.563,9543,59,0
Undir almennum ræði5.419,75.641,1221,44,1
Kvinnur3.440,03.584,0144,04,2
Menn1.979,62.057,077,43,9

Viðm.:Sí niðast fyri lýsing av ræði.Kelda:Hagstova Føroya

Størsti lønarvøkstur í Sandoyar øki

Niðanfyri sæst prosentmunur í útgoldnum lønum seinastu 12 mánaðirnar samanborið við undanfarna tíðarskeið býtt á bústaðarøki. Búsitandi í Sandoyar øki hava havt størsta vøkstur við 13,7 prosentum. Norðurstreymoyar øki hevði minsta vøkstur við 4,6 prosentum. Hjá løntakarum búsitandi uttanlands var útgoldna lønin 3,8 prosent hægri í mun til undanfarna tíðarskeið.  

Meira útgreinaði lønarhagtøl um øki eru á økissíðunum: Norðoya økiEysturoyar økiNorðstreymoyar økiSuðurstreymoyar økiVága økiSandoyar økiSuðuroyar øki.

Les meira her

0 comments
0 FacebookTwitterPinterestEmail

Í sambandi við formansskapin hjá Føroyum og Danmark í Norðurlendska ráðharraráðnum vóru Føroyar, 9. og 10. juni, vertir fyri árliga fundinum hjá Norðurlendska ráðharraráðnum fyri fiskivinnu, alivinnu, landbúnað, matvørur og skógbrúk (MR-FJLS). Fundurin varð leiddur av Bárði á Steig Nielsen, landsstýrismanni í uttanríkis- og fiskivinnumálum, og Jacob Vestergaard, landsstýrismanni í vinnumálum.

  

Havið var reyði tráðurin á fundinum, har ráðharrarnir viðgjørdu felags avbjóðingar og møguleikar innan matvøruframleiðslu, tilbúgving, veitingartrygd og burðardygga gagnnýtslu av náttúrutilfeingi. Londini vóru samd um, hvussu týdningarmikið tað er, at Norðurlond samstarva um felags loysnir í eini tíð við vaksandi óvissu og nýggjum avbjóðingum.

Á fundinum varð umrøtt, hvat kann gerast fyri at styrkja sjálvbjargni og tilbúgving á matvøruøkinum. Stjórin á Heilsufrøðiligu starvsstovuni, Bárður Enni, hevði eina framløgu um føroysku royndirnar á hesum øki. Samtykt varð at seta á stovn eitt norðurlendskt samstarv um matvøruveitingartrygd millum matvørumyndugleikarnar í londunum.

Eisini greiddi Havstovan frá sínum mátingum av havstreymunum í Atlantshavinum (AMOC), og hvussu broytingar í havstreymunum kunnu ávirka fiskastovnar, veðurlag og samfeløg í okkara parti av heiminum.

Bárður á Steig Nielsen nýtti eisini høvið at gera vart við føroyska ynskið um fullan limaskap í Norðurlendska Ráðharraráðnum. Hann vísti á arbeiðið við at dagføra Helsingforssáttmálan og heitti á limalondini um at stuðla Føroyum í hesum máli.

Kelda og mynd: ufmr.fo

0 comments
0 FacebookTwitterPinterestEmail

Fiskivinna Music expresses feeling and thought, without language. It was below and before speech, and it is above and beyond all words.

Hesin portalur nýtir kennifílar, sum er neyðugt fyri heimasíðuni, hagtøl o.a. . Tá tú vitjar 24fo.news so góðtekur tú hettar. Vátta Les meira