Føroyska túrfrágreiðingin kann lesast her.
Tá hini skipini eru liðug við kanningarnar, verður felags túrfrágreiðing skrivað.
Kelda: hav.fo 22 juli 2026
Partarnir umrøddu møguleikarnar at menna tættari samstarv á ymsum økjum, so sum marknaðaratgongd fyri føroyskan útflutning, fiski- og sjóvinnu, tøkni, skipasmíð, snildhavnir o.a. Serstakliga varð føroyska ynskið um fríhandil umrøtt, og semja var um, at tað er ynskiligt at greiða gøtur fyri at lætta um fiskaútflutning til Suðurkorea.
Greitt er, at týdningarmiklir kappingarneytar hjá Føroyum hava tollfrælsi til suðurkoreanska marknaðin, og tískil er tollfrælsi fyri føroyskar fiskavørur eitt týdningarmikið mál. Hetta er ein tilgongd, ið arbeitt verður víðari við.
Landsstýrismaðurin heldur, at tað er jaligt, at áhugi er fyri at finna loysnir, og at vit síggja vilja hjá suðurkoreansku skipanini at fara inn í eina tilgongd við hesum fyri eyga.
Keld: ufmr.fo
Plaseringin á listanum er grundað á talið av afturhaldum í havnastatseftirlitum seinastu 3 árini. Føroysk skip eru afturhildin 8 ferð í 225 eftirlitum seinastu 3 árini (2023, 2024 og 2025).
Tað er umráðandi at venda gongdini og tryggja, at Føroyar framvegis varðveita plássið á Hvítalista. Sjóvinnustýrið hevur tí økt um talið av flaggstatseftirlitum og væntar, at reiðaríini fremja neyðug tiltøk fyri at minka um talið av frávikum og forða fyri afturhaldum.
Nýggjasti listin hjá Paris MoU sæst her.
Kelda & mynd: fma.fo
Í ár er sera lítið av gróðri á Landgrunninum og nøgdirnar av plantuæti eru higartil ongantíð vaksnar nevnivert (Mynd 1).
https://e.infogram.com/_/qVteqgI9g09bAcIFvEXD?parent_url=https%3A%2F%2Fwww.hav.fo%2Fsera-litil-grodur-a-landgrunninum%2F&src=embed#async_embed
Gróður á LandgrunninumGróður á Landgrunninum
Mynd 1. Nøgdir av plantuæti í Skopunarfirði, har tjúkka svarta linjan er mátingarnar í 2026. Tað sæst, at virðini eru rættiliga lág í mun til gróðurin í t.d. 2024.
Týðiligt samband er millum gróður av plantuæti og tilgongd og vøkstur av fiski á Landgrunninum eins og yvirlivilsi av pisum undan fleiri av okkara sjófuglastovnum. Tey árini, tá gróðurin er lítil ella kemur seint um várið, kemur sum heild lítið undan av sjófugli og av gýtingini hjá fiski. Og hinvegin, so hilnast árini við nógvum gróðri sum heild væl betur. Sama er við vøkstri hjá fiski. Tey árini, tá væl er av gróðri, er eisini meira føði til fiskin og fiskurin veksur skjótari, enn tey árini, tá lítil gróður er.
Plantuæti er føði hjá djóraæti, sum aftur er føði hjá fiskayngli. Tí hevur gróðurin stóran týdning fyri føðiviðurskiftini hjá fiskaynglinum. Fiskayngul, serliga nebbasildayngul, er høvuðsføði hjá sjófuglapisum. Í stuttum kann sigast, at gróðurin er beinleiðis ella óbeinleiðis føðigrundarlag undir øllum djóralívi í sjónum.
Mátingar við fylgisveini vísa, at í apríl byrjaði gróðurin spakuliga at taka seg upp inni á Landgrunninum, eins og vanligt hevur verið onnur ár. Á havleiðunum uttan fyri Landgrunnin kom gróðurin sum vanligt í mai. Men hóast gróðurin spakuliga byrjaði í apríl inni á Landgrunninum, so kom hann ongantíð rættiliga í gongd (Mynd 2). Bert smávegis nøgdir hava verið at síggja ymsastaðni av og á, sum helst eru riknar inn uttanífrá, men ongin serligur gróður um allan Landgrunnin, soleiðis sum tað helst skal vera um várið og summarið.
Mynd 2. Nøgdir av plantuæti í vatnskorpuni í apríl, mai og juni, mátaðar við fylgisveini.
Eftir nøkur ár við gróðuri yvir miðal, er samlaði vøksturin av plantuæti á Landgrunninum í ár millum tað minsta, síðani Havstovan byrjaði kanningarnar í 1990 (Mynd 3).
Mynd 3. Gróður á Landgrunninum frá á vári og til 26. juni, 1990-2026. Virðið fyri 2026 er eitt tað lægsta nakrantíð. Brotastrikan vísir miðal fyri øll árini. Góð gróðrarár síggjast við 5-10 ára millumbili.
Sum Havstovan frammanundan hevur boðað fra, so er lítið av yngli á Landgrunninum í ár (frágreiðingin sæst við at trýsta her). Hetta var ikki óvæntað, tí djóraætið, sum er føðin hjá fiskalarvum og -yngli, tørvar plantuæti fyri at nørast og vaksa og í vár vístu kanningar, at nøringin hjá djóraætinum var lítil.
Kelda:hav.fo
Í seinnu helvt av juni gjørdi Jákup Sverri yngul- og ætikanningar bæði á Landgrunninum og á Føroyabanka. Trolstøðirnar síggjast sum gular strikur á kortinum. Hetta skrivar Havstovan
Á Landgrunninum var sera lítið av yngli av høvuðsfiskasløgunum toski, hýsu, hvítingsbróðri og nebbasild. Samlaða nøgdin av hesum yngli á Landgrunninum er tann fjórðlægsta, sum er skrásett síðan kanningarnar byrjaðu í 1983. Miðallongdin á ynglinum var eisini lítil. Hetta kann hava týdning fyri yvirlivingina, tí størri yngul vanliga hevur betri møguleika at klára seg og seinni gerast partur av vaksna stovninum.
Miðaltal av yngli pr. støð á Landgrunninum árini 1983-2026 av høvuðsfiskasløgunum.
Tað er eitt tætt samband millum gróðurin á Landgrunninum og nøgdina av fiskayngli, og gróðurin hevur í ár verið sera vánaligur. Tískil er úrslitið ikki heilt óvæntað. Eisini var djóraætið á Landgrunninum fyri tað mesta smátt, og hetta bendir á, at føðiviðurskiftini fyri fiskayngulin eru vánalig í ár.
Lágu nøgdirnar av hvítingsbróður- og nebbasildayngli benda á, at føðiviðurskiftini á Landgrunninum kunnu gerast verri næstu tíðina, bæði fyri fisk og sjófugl. Samstundis verður árgangsstyrkin hjá toski væntandi lág fyri 2026-árgangin.
Á Føroyabanka var støðan hinvegin ein heilt onnur. Har var væl meira av gróðri enn á Landgrunninum. Í miðal var nøgdin av plantuæti umleið 2-3 ferðir størri á Bankanum enn á Landgrunninum, og tí letur til, at bæði nøring og vøkstur hjá djóraæti hava verið betri har.
Yngulkanningarnar vístu, at ongantíð áður er so nógv skrásett av bæði toska- og hýsuyngli á Bankanum. Miðaltalið av toskayngli fyri árini 1991-2025 er 53 yngul pr. hál, meðan miðaltalið í ár var umleið 4000 toskayngul pr. hál. Yngulin var at fáa runt allan Bankan.
Miðaltal av yngli pr. støð á Føroyabanka 1991-2026 av høvuðsfiskasløgunum.
Eisini var rættiliga nógvur svartkjaftayngul at fáa á Bankanum, og hetta er fyrstu ferð, at slíkt er skrásett í kanningunum. Nøgdin av nebbasild var tó undir miðal.
Tískil kann roknast við, at føðiviðurskiftini á Føroyabanka verða nakað betri komandi vetur, enn væntast kann á Landgrunninum.
Útbreiðsla og nøgd av yngli í yngulkanningunum við Jákup Sverra í juni 2026, bæði á Landgrunninum og á Føroyabanka. Víst eru tølini fyri tosk, hýsu, hvítingsbróður, nebbasild og svartkjaft. Svartir krossar vísa støðir, har ongin yngul varð fingin, og bláu punktini vísa tal av yngli pr. hál.
Túrfrágreiðingin kann lesast her.
Toskur á LandgrunninumToskur á FøroyabankaHýsaNebbasildHvítingsbróðirSvartkjaftur
Fiskiveiða og aling eigur triðing av vøkstrinum í lønarkrónum. Hetta kemst serliga av løn í botnfiskiveiðu, sum seinastu 12 mánaðirnar er vaksin við næstan 45 prosentum samanborið við undanfarna tíðarskeið.
795 milliónir krónur, ella 6 prosent, fleiri lønarkrónur vórðu útgoldnar í tíðarskeiðinum frá juli 2025 til juni 2026 samanborið við undanfarnu 12 mánaðirnar.
12 mánaðarskeið 2024/25 og 2025/26
| juli – juni | munur | |||
|---|---|---|---|---|
| 2024-25 | 2025-26 | mió. kr. | % | |
| Løn (útgoldin) | 13.265,3 | 14.060,1 | 794,7 | 6,0 |
Kelda:Hagstova Føroya
Vøksturin í útgoldnum lønum hevur verið støðugur seinastu árini. Hetta sæst á trendinum, sum lýsir gongdina við at reinsa fyri árstíðarfrávik og øðrum tilvildarligum broytingum.
Talvan niðanfyri vísir A-skattaðu lønirnar á ovasta stigi eftir vinnugreinaflokkingini NACE fyri seinastu 12 mánaðirnar samanborið við 12 mánaðir frammanundan. Størsti vøkstur í krónum átti ‘Landbúnaður, skógrøkt og fiskiveiða’. Verður hendan vinnugreinin útgreinað, sæst at vøksturin var serliga stórur í ‘botnfiskiveiðu’, har lønirnar eru vaksnar við næstan 45 prosentum. Verður ‘botnfiskiveiða’ løgd saman við ‘botnfiskiveiðu, sum er virkað umborð’, vóru útgoldnu lønirnar tilsamans 244 milliónir krónur størri seinastu 12 mánaðirnar samanborið við undanfarna tíðarskeið. Hetta er meira enn 30 prosent av samlaða lønarvøkstrinum seinastu 12 mánaðirnar.
12 mánaðarskeið 2024/25 og 2025/26
| juli – juni | munur | |||
|---|---|---|---|---|
| 2024-25 | 2025-26 | mió. kr. | % | |
| Tils. (høvuðsvinnugrein hjá arbeiðsgevara) | 13.265,3 | 14.060,1 | 794,7 | 6,0 |
| A Landbúnaður, skógrøkt og fiskiveiða | 1.665,1 | 1.919,5 | 254,3 | 15,3 |
| A.01 Plantu- og húsdjóraaling, veiða og tænastur í hesum sambandi | 12,9 | 13,0 | 0,0 | 0,3 |
| A.03 Fiskiveiða og aling | 1.652,2 | 1.906,5 | 254,3 | 15,4 |
| A.03.1.1.10 Botnfiskiveiða | 431,7 | 624,9 | 193,1 | 44,7 |
| A.03.1.1.15 Botnfiskiveiða, ið er virkað umborð | 215,4 | 266,0 | 50,7 | 23,5 |
| A.03.1.1.20 Uppsjóvarveiða | 572,3 | 583,2 | 10,8 | 1,9 |
| A.03.1.9.90 Onnur fiskiveiða | 20,8 | 22,0 | 1,3 | 6,1 |
| A.03.2.0.00 Aling | 412,0 | 410,4 | -1,6 | -0,4 |
| B Námsvinna og grótbrot | 0,1 | 0,0 | -0,1 | -100,0 |
| C Framleiðsluvinna | 1.302,9 | 1.388,2 | 85,3 | 6,5 |
| C.10 Matvøruframleiðsla | 691,4 | 739,1 | 47,7 | 6,9 |
| C.11-33 Onnur framleiðsla enn matvørur | 611,5 | 649,1 | 37,6 | 6,1 |
| D El-, gass- og fjarhitaveiting | 116,3 | 119,3 | 3,0 | 2,6 |
| E Vatnveiting; kloakkir og ruskviðgerð | 54,3 | 48,1 | -6,2 | -11,4 |
| F Byggivinna | 1.130,3 | 1.116,9 | -13,4 | -1,2 |
| G Heil- og smásøla; umvæling av akførum | 1.106,7 | 1.167,2 | 60,5 | 5,5 |
| H Flutnings- og goymsluvinna | 1.266,1 | 1.356,6 | 90,5 | 7,2 |
| I Gisting og matstovuvinna | 256,1 | 271,5 | 15,4 | 6,0 |
| J Kunning og samskifti | 370,5 | 394,0 | 23,5 | 6,3 |
| K Fígging og trygging | 394,4 | 406,5 | 12,1 | 3,1 |
| L Søla, útleiga og umsiting av fastognum | 38,0 | 40,2 | 2,2 | 5,9 |
| M Serkøn, vísindalig og tøknilig tænastuveiting | 460,7 | 489,1 | 28,5 | 6,2 |
| N Umsitingarligar o.l. tænastuveitingar | 216,3 | 233,0 | 16,8 | 7,7 |
| O Almenn umsiting og verja; lógarkravdar almannaveitingar | 1.815,9 | 1.896,1 | 80,2 | 4,4 |
| P Undirvísing | 862,6 | 891,5 | 28,8 | 3,3 |
| Q Heilsu- og almannaverk | 1.891,4 | 1.975,7 | 84,4 | 4,5 |
| Q.86 Heilsuverk | 753,8 | 793,4 | 39,6 | 5,3 |
| Q.87 Røktarvirksemi á bústovnum | 1.077,9 | 1.123,6 | 45,7 | 4,2 |
| Q.88 Almannatiltøk uttan fyri stovnarnar | 59,7 | 58,8 | -0,9 | -1,6 |
| R List, undirhald og ítróttir | 178,2 | 191,9 | 13,7 | 7,7 |
| S Aðrar tænastuveitingar | 132,4 | 137,8 | 5,4 | 4,1 |
| T Húsarhald við starvsfólki; framleiðsla til egna nýtslu | 0,0 | 0,0 | 0,0 | – |
| U Virksemi hjá altjóða felagskapum | … | … | – | – |
| X Virksemi ikki upplýst | 0,0 | 0,0 | 0,0 | – |
Kelda:Hagstova Føroya
Aðrar vinnugreinar við stórum lønarvøkstri í krónum vóru ‘Flutnings- og goymsluvinna’, ‘Framleiðsluvinna’ og ‘Heilsu- og Almannaverk’ við ávikavist 90, 85 og 84 milliónum krónum. Hesi høvdu ein lønarvøkstur millum 4 og 8 prosent. Niðanfyri síggjast útgoldnu lønirnar fyri hesar vinnugreinar og ‘Fiskiveiðu og aling’. Her sæst at lønin í ‘Fiskiveiðu og aling’ fyri seinasta 12 mánaðar tíðarskeið var serliga stór í desember, februar og mars. Hægri lønirnar í desember og mars skyldast serliga botnfiskiveiðu og tær í februar uppsjóvarveiðu.
Tú kanst lesa meira her
Framsíðumynd: 24fo.news
Agga, sum týður lítil alda, varð ment í Íslandi í 2024 saman við íslendskum útróðrarmonnum, og er nú tillagað føroyskum fiskimonnum í samstarvi við føroyskar partar — Sjónám, smábátafelagið í Klaksvík, Sjóvinnustýrið og Sprotin.
Verkætlanin varð umtalað í KVF-tíðindunum fríggjakvøldið herfyri, og fyrstu dagarnar hava næstan hundrað føroyskir útróðrarmenn longu tikið appið niður. Sí www.agga.fo
Tiðindaskriv frá Íslandi
Samlaða konjunturbarometrið er samansett soleiðis, at brúkarin vigar 20 prosent, og vinnan vigar 80 prosent. Í vinnuni er tað tilfeingis- og framleiðsluvinnan, sum vigar mest við 40 prosentum, síðan kemur tænastuvinnan við 30 prosentum og byggivinnan og handilsvinnan við hvør sínum 5 prosentum.
Konjunkturbarometrið er nú 5. Tað er minni enn seinasta uppgerð og eisini minni enn langtíðarmiðal, sum er 14. Tað er ymiskt, hvønn veg gongdin vendir. Talvan niðanfyri vísir ávísan fyri hvørja konjunkturkanning sær.
Juni 2024 til juni 2026
| juni 2024 | januar 2025 | juni 2025 | januar 2026 | juni 2026 | |
|---|---|---|---|---|---|
| Treystital (samanvigaður ávísi) | -8,0 | 9,0 | 9,0 | 11,0 | 5,2 |
| – Brúkaraávísi (20%) | -9,0 | -12,0 | -17,0 | -17,0 | -13,0 |
| – Tilfeingis- og framleiðsluvinna – ávísi (40%) | -33,0 | -3,0 | -1,0 | 0,0 | -6,0 |
| – Byggivinnan – ávísi (5%) | 31,0 | 16,0 | 9,0 | 2,0 | 24,0 |
| – Handilsvinnan – ávísi (5%) | 4,0 | 13,0 | 10,0 | 33,0 | 24,0 |
| – Tænastuvinnur – ávísi (30%) | 18,0 | 38,0 | 41,0 | 41,0 | 26,0 |
Viðm.: Ávísar (en: indicators) liggja í talstrekkinum frá +100 til -100.
Ávísin fyri brúkaravæntanirnar er hækkaður eitt vet frá -17 til -13. Tað er tó lægri enn langtíðarmiðal, ið er á -5. Síðani juni 2022 hevur ávísin fyri brúkararnar verið lægri enn langtíðarmiðal. Tað var eisini á vári 2022, at brúkaraprístalið byrjaði at hækka.
Føroysku húsarhaldini eru tó meira bjartskygd um búskaparstøðuna í Føroyum, enn tey vóru bæði í juni í fjør og í januar í ár. Bæði metingin fyri farna árið og metingin um komandi árið eru hækkaði.
Húsarhaldini meta sína egnu fíggjaligu støðu verða eitt sindur betri í dag sammett fyri einum ári síðan – tey eru eitt vet meira bjartskygd um, at fíggjarliga støðan verður betur um eitt ár sammett við í dag
Les meira her
Nýggi karmsáttmálin er ein dagføring av verandi karmsáttmála frá 1997, og fevnir um tær meginreglur, sum fiskivinnusamstarvið millum londini skal virka eftir. Týdningarmestu ásetingarnar fevna um kvotuflytingar, atgongd og eftirlitssamstarv, umframt áhaldandi at fremja vinnuligt samstarv á fiskivinnuøkinum. Eisini er ásett, at londini bæði raðfesta vísindaliga grundaða umsiting av fiskastovnum og samstarv um havlívfrøði og havumhvørvi. Øll hesi viðurskifti verða viðgjørd undir teimum árligu samráðingunum millum londini.
Sáttmálin verður lagdur fyri Løgtingið sum uppskot til samtyktar í heyst.
Bæði Bárður á Steig Nielsen og Peter Borg fegnast um, at arbeiðið nú er komið á mál, og at høvi var at hittast í Føroyum at undirrita nýggja karmsáttmálan.
Bárður á Steig Nielsen sigur: “Fiskiveiðisamstarvið millum Føroyar og Grønland hevur eina langa søgu og er av stórum týdningi fyri bæði londini. Ein dagføring av karmsáttmálanum er ein staðfesting av, at londini framvegis ynskja og raðfesta sínámillum samstarvið um fiskivinnu. Hetta fegnist eg um og vóni, at nýggi sáttmálin verður karmur um eitt víðkað samstarv í framtíðini.”
Peter Borg staðfestir: “Føroyar eru ein týdningarmikil samstarvsfelagi á fiskivinnuøkinum. Føroyar og Grønland hava býtisavtalu um fiskirættindi, samstarv í økisbundnum fiskiveiðifelagsskapum og á altjóða pallinum, umframt at samstarv er millum vinnuna. Tað er týdningarmikið at dagføra karmin um samstarvið, so tað er framtíðartryggjað. Eg gleði meg til at menna samstarvið víðari undir nýggja karmsáttmálanum.”
Seti borin í nú – Oljuleiting her og nú og so víðari
Kundi verið áhugavert um KVF hevði fólk og orku til at lýst málið. Kanska Setrið hevur oljuskattaserfrøðingar. Afrikanarar og flest øll onnur lond hava funni útav hvusu man skattar oljuvinnuna og hvussu man ikki ger. Hetta er elementer vitan, ja sama er galdandi fyri hvussu man ikki skattar alivinnuna. Og náttúruvinnur við góðum avkastið.
Pápi segði altíð nøkur oyru av hvørjum litri so verða øll í Føroyum rík.
Gomul grein frá in.fo sum eg havi skriva – skjalasavninum:
Óli M. Lassen, stjóri og civiløkonomur
07.10.2008 (14:56)
https://www.in.fo/news-detail/alment-f-royskt-oljufelag
Grein frá: IN.FO
Áhugavert hevði verið at kannað um møguligt er at stovnseta alment føroyskt oljufelag. Hetta felag kann verða við til at fíggja part av almennu rakstrarútreiðslunum, um felagið hevði eina stødd og hepni, ið kundi ført til munandi vinningsbýti til felagið skrivar Óli M. Lassen, civiløkonomur og stjóri í vinnukronikkini.
Nú er rúm tíð gingin, síðani fyrsta útbjóðing var til oljuleiting og royndarboring við Føroyar. Nú 3. útbjóðing fer í gongd er spennandi at frætta, um rakt verður við olju í rakstrarverdum høpi í føroysku undirgrundini. Tá oljuleiting byrjaði við Føroyar var gjørt eitt model, har oljufeløgini skuldu gjalda ávíst avgjald ella oljuskatt, og hildið var ikki, at tað var heppið at stovna føroyskt oljufelag tá, tí hetta kundi ávirka tað gjald ella skatt oljufeløgini skuldu rinda.
Støðan í dag
Nú er rúm tíð fráliðin frá fyrsta útbjóðing var og vert er at umhugsa alternativar loysnir. Oljuprísurin hevur verið methøgur í longri tíð og hava oljufeløgini havt góðan vinning.
Við hesum í huga er nærliggjandi at hugsa, at oljufeløgini, ið vilja virka á føroyskum øki, ikki kunnu hava nakað ímóti, at tað almenna gerst partur av oljuvirkseminum. Í dag hava vit jú fingið velduga vitan gjøgnum tey privatu føroysku oljufeløgini. Vantandi føroysk vitan innan oljuleiting var ein av orsøkunum til, at oljufeløgini søgdu, at um vit gjørdu eitt alment oljufelag, so skuldi oljuskatturin møguliga lækkast sum kompensatión fyri at upplæra – og taka alment føroyskt oljufelag undir veingirnar.
Í dag kunnu hesi argument ikki nýtast og kundi verið áhugavert at kanna, um tað kundi verið møguligt, at eitt nú tey privatu føroysku oljufeløgini og eitt alment føroyskt oljufelag kundi bjóða seg frám og samstarva á jøvnum føti við útlendsk oljufeløg á føroyska økjunum og á útlendskum feltum. Vit kapitalmangli í øllum heiminum er kanska besta løtan hjá tí almenna at fara inn í eina lønsama oljuvinnu og harvi møguliga fáa alternativar inntøkumøguleikar, um tað vísir seg, at stagnatión kemur í heimliga búðskapin. Bæði í Noreg og Danmark er tað almenna við í oljuleiting. Tað mugu finnast alternativar fíggingarmøguleikar av føroyska samfelagnum og ber tað ikki til, framhaldandi at fara í skattgjaldarans lummar eftir pengunum til framhaldandi øktan almennan rakstur, hetta útholar fulkomuliga liviumstøðurnar hjá vanliga borgaranum og familjunum.
Grein endurprenta frá 24fo.news
by Lagt út ÓML marts 17, 2025 0 comments
Ein politikari segði mær, at hetta var tað sum FOIB Føroya oljuídnaðar bólkur ynskti. Eg segði at sjálvandi ynsktu teir tað. Men hvat við landinum og ogn Føroya fólks. Og tit sum eru sett til at forvalta okkara ríkidømið. Tað man vera skil í og okkara skatting av oljuútvinnan má byggja á haldgóðar greiningar frá serfrøðingum í øljuskattan. Vit mugu ikki gerast eitt U-land tá umræður skattan av gass og oljuríkidøminum í okkara undirgrund. Flest øll lond hava eina avgjaldsskipan, meðan Noreg og Danmark hava sera nógv útbygdar og nokk eisini torskildar skattaskipanir og sum krevja stóra umsiting.
Vónandi kontakt landsins kosnu fólk onkran sum kann greiða teimum frá, multinationalum feløgum og koncernskattarættið.
Sjálvandi skulu vit leita eftir olju og útvinna olju, her er eitt sindur um oljuskattan fra øðrum londum og heimspørtum. Men at geva undirgrundina og oljuna burtur gevur onga meining. Um samfelagið ikki fær nøktandi avkast av oljuvirkseminum, so má oljan og gass í undirgrundini verða liggjandi. Verðandi uppskot minnir um, at vit eru meir tilaturskomin enn eitt u-land.
Royalty-systemer for olieudvinding er ret udbredte og bruges af mange lande som en måde at generere indtægter fra deres naturressourcer. Det præcise antal lande, der anvender royalties, kan variere afhængigt af definitionen og de specifikke aftaler, men det omfatter typisk store olieproducerende nationer som USA, Saudi-Arabien, Rusland, Canada og flere lande i Mellemøsten, Afrika og Sydamerika.
Kelda: Microsoft Copilot 17 mars 2025
Royalties fra olieudvinding kan have en betydelig indflydelse på et lands økonomi. Her er nogle nøglepunkter:
Det danske kulbrinteskatte system er et komplekst system, der er designet til at sikre, at staten får en betydelig del af indtægterne fra olie- og gasudvindingen i Nordsøen.
Her er de vigtigste elementer:
Hovedelementer:
Systemet er designet til at sikre, at en betydelig del af indtægterne fra Nordsøens ressourcer tilfalder den norske stat og dermed det norske folk. Her er de vigtigste elementer i det norske beskatningssystem:
Hovedelementer:
• Selskabsskat:
o Olie- og gasvirksomheder i Norge betaler almindelig selskabsskat af deres overskud, ligesom andre virksomheder.
• Særskat:
o Ud over selskabsskatten betaler virksomhederne en særlig særskat af deres overskud fra olie- og gasudvinding. Denne særskat er designet til at beskatte den ekstraordinære fortjeneste, der kan opnås ved udvinding af naturressourcer.
• Kontantstrømskat:
o Norges kontantstrømskat indebærer at der gives en refusion af skatteværdien af underskud i olie og gas virksomheder.
• Petroleumsskatteloven:
o Norge har en specifik petroleumsskattelov, der regulerer beskatningen af olie- og gasaktiviteter. Denne lovgivning er kompleks og detaljeret og tager højde for de særlige forhold, der gælder for denne industri.
Nøglekarakteristika:
• Høj beskatning:
o Norge har en af de højeste beskatningssatser for olie- og gasudvinding i verden. Dette afspejler den norske stats ønske om at maksimere indtægterne fra sine naturressourcer.
• Stabilitet og forudsigelighed:
o Det norske beskatningssystem er kendt for sin stabilitet og forudsigelighed, hvilket skaber et attraktivt investeringsklima for olie- og gasvirksomheder.
• Statens deltagelse:
o Staten deltager direkte i olie- og gasaktiviteter gennem det statsejede selskab Equinor og Statens direkte økonomiske engasjement (SDØE). Dette giver staten en direkte andel af overskuddet fra produktionen.
• Petroleumfonden:
o Norges indtægter fra olie- og gasudvinding kanaliseres ind i Statens pensjonsfond utland (Petroleumfonden), som er en af verdens største statslige investeringsfonde.
Det norske system er altså meget omfattende og har til formål at sikre at en stor del af overskuddet tilfalder den norske stat.
Nogle af de mest fremtrædende eksempler inkluderer:
• Nigeria: Som en af de største olieproducenter i Afrika har Nigeria et royaltysystem, der varierer afhængigt af produktionsniveauet og placeringen af oliefelterne.
• Angola: Landet har et royaltysystem, der er en vigtig indtægtskilde for regeringen.
• Libyen: Libyen er stærkt afhængig af olieindtægter og anvender royalties som en del af deres økonomiske struktur.
• Algeriet: Også en stor olieproducent, der bruger royalties til at finansiere offentlige udgifter.
• Ghana: Selvom det er en mindre producent sammenlignet med de ovennævnte lande, har Ghana også et royaltysystem for sin olieproduktion.
Nogle af de mest fremtrædende eksempler inkluderer:
• Kina: Som en af verdens største olieproducenter har Kina et royaltysystem, der sikrer, at regeringen får en andel af olieindtægterne.
• Indien: Indien bruger også royalties som en del af deres olieudvindingspolitik, især gennem statsejede selskaber som Oil and Natural Gas Corporation (ONGC).
• Indonesien: Landet har et royaltysystem kombineret med produktionsdelingsaftaler for at regulere olieindustrien.
• Malaysia: Malaysia anvender royalties som en del af deres olie- og gaspolitik, især gennem det statsejede selskab Petronas.
• Thailand: Thailand har også et royaltysystem for olieudvinding, der bidrager til statens indtægter.
Fiskivinna Music expresses feeling and thought, without language. It was below and before speech, and it is above and beyond all words.
