Men í Føroyum snýr tað seg um lívsgrundarlag – og søgan lærir okkum, at tá ES stongdi dyrnar, lat Russland tær upp.
🖋️ Eftir: [Óli M. Lassen, Leiðarin
📆 19. juli 2025
Klaksvíkn
🌊 Ein søgulig stormur
Tá danskir miðlar og politikarar í dag seta spurnartekin við fiskivinnusamstarvið við Russland, er tað týdningarmikið at hyggja djúptari enn geopolitiskar yvirskriftir. Í Føroyum snýr tað seg ikki bara um diplomati – tað snýr seg um arbeiðspláss, familjur og ein heilan búskap, sum byggir á havsins tilfeingi.
Vit minnast væl tíðina frá 2010 til 2014, tá makrelstríðið gjørdi, at føroyskir uppisjóðarfiskiskip vórðu útihýst frá donskum og evropeiskum havnum. Havnir vórðu stongdar, ES revsaði okkum, og útflutningurin steðgaði. Tað var ein kreppa, sum kundi havt knúst vinnuna.
Tað var har, vit funnu ein samstarvspartnar, tá grannalond okkara valdu at revsa okkum – og tað er ikki eitt nýtt samstarv, menn týðandi samstarv. Føroyar hava havt fiskivinnusamstarv við Russland síðan 1977, tá Russland enn var partur av Sovjetsamveldinum.
⚓ Fiskivinnan sum lívsgrundarlag
Í dag eru hundraðtals føroysk arbeiðspláss tengd at fiskiskapi í russiskum sjógvi. Kvoturnar í Barentshavinum eru avgerandi fyri føroyska flotan og virki á landi. Ein broyting í avtaluni kundi havt álvarsligar avleiðingar – ikki bara fyri vinnuna, men fyri heilar bygdir.
Søgan endurtekur seg – men hava vit lært?
Tað er lætt at fordøma samstarv við Russland í ljósi av krígnum í Ukraina. Men tað er eisini týdningarmikið at minnast, at Føroyar hava verið undir trýsti fyrr – og tá var tað Russland, sum lat dyrnar upp.
Tað er ikki ein einfaldur spurningur um moral, men ein kompleksur spurningur um sjálvræði, vinnupolitikk og samfelagsligan veruleika.
Eitt val av royndum og ábyrgd
Føroyar hava valt at halda fast við avtaluna – ikki av politiskari sympati, men av praktiskum og búskaparligum grundum. Tað er ein avgerð, sum byggir á søguligar royndir og veruleikan hjá fólki, sum liva av havinum.
Sannleikin er, at tá dyr verða stongdar, mugu vit vita hvørjar dyr enn standa opnar. Tað lærdu vit av makrelstríðnum – og tað er lærdómur, vit enn liva við.
Siri Stenberg, landsstýriskvinna í uttanríkismálum, váttaði í samrøðu við KVF, at fiskur sum matvøra ikki er á ES-boykottalistanum.
Sett upp: Copilot AI
