Klaksvík/Kyiv/Moskva/Brussel/Washington – Samráðingar um frið millum Russland og Ukraina standa í stað, meðan hernaðarátøkini harðna. Í vikuskiftinum framdi Russland tað mest umfatandi loftálopið á Ukraina síðani byrjanina av fullskalakrígnum í 2022, samstundis sum ES og USA royna at samordna diplomatiska trýstið á Kreml.
Ukraina: “Veruligur vilji” krevst
Forsetin í Ukraina, Volodymyr Zelenskyy, segði í eini fráboðan 1. september, at Russland má “vísa veruligan vilja til beinleiðis samráðingar” um at enda kríggið. Hann kravdi trygdargarantier frá USA og ES, lógarbundin og staðfest av tjóðartingum, fyri at tryggja, at álop ikki endurtaka seg.
Russland: Avvísir fundardato
Kreml hevur ikki játtað nakra fundardato við Zelenskyy. Forsetin Vladimir Putin heldur fast við kravinum um, at Ukraina skal gevast at leita eftir NATO-limaskapi og skifta stjórn.
ES: Vápnahvíld fyrst
ES-ambassadørurin til ST, Stavros Lambrinidis, segði á ST-aðalfundinum 4. september, at “ein full og ótreytað vápnahvíld má koma áðrenn veruligar samráðingar kunnu byrja” (EU External Action Service). ES fordømir russisku álopini sum “óprovokerað og ólógligt” og heldur fast við, at einki land má fáa landvinning við hermegi.
USA: Fíggjarligt trýst á Kreml
Forsetin Donald Trump segði í eini fráboðan úr Hvíta Húsinum, at USA er til reiðar at seta í verk “stigvísan herðing av revsitiltøkum” móti Russlandi saman við ES. Hann mælti til, at ES steðgar keypinum av russiskari orku og leggur trýst á Kina fyri fíggjarligan stuðul til Moskva (White House Press Office).
Størsta loftálopið síðani 2022
Frá 6. til 7. september skeyt Russland yvir 800 dronur og 13 missil móti fleiri býum, m.a. Kyiv, Kryvyi Rih, Dnipro, Kremenchuk og Odessa (Ukrainian Air Force Command). Ráðharrabygningurin í Kyiv varð raktur, og minst fýra fólk lótu lív, harímillum eitt barn. ES-leiðarar, m.a. Ursula von der Leyen, fordøma álopini sum prógv um, at Kreml ikki hevur áhuga í veruligum friði (European Commission Press Release).
Ukrainsk mótálop
Sama vikuskifti framdi Ukraina dronuálop á russisk oljuraffineri í Krasnodar og Syzran, sum tilsamans umskipa 11 mió. tons av brennievni árliga (Reuters). Hetta hevur skapt brennievnistrot í fleiri russiskum økjum.
Greining: Friður á pappírinum – kríggj á jørðini
Hóast orð um samráðingar, vísa bæði russiskar hergerðir og ukrainsk mótálop, at partarnir royna at styrkja sínar støður á vígvøllinum áðrenn møguligar veruligar samráðingar. ES og USA hava ymiskar taktiskar tilgongdir: ES krevur vápnahvíld fyrst, meðan USA vil brúka fíggjarligt trýst.
Keldur:
- Ukrinform – “Zelenskyy sets deadline for Russia to show real will for talks” (01.09.2025)
- TASS – “Putin: NATO expansion root cause of Ukraine conflict” (02.09.2025)
- EU External Action Service – Statement by Stavros Lambrinidis at UNGA (04.09.2025)
- White House Press Office – Statement by President Donald Trump on Ukraine (05.09.2025)
- Ukrainian Air Force Command – Operational update (07.09.2025)
- European Commission – Press release on Russian attacks (07.09.2025)
- Reuters – “Ukraine drone strikes hit Russian oil refineries” (07.09.2025)
Greining gjørd saman við Copilot AI og við Gemini AI – Óli M. Lassen
