Meðan USA roynir at fremja samrøður, standa evropeiskir leiðarar enn uttanfyri friðartilgongina
Amerikanski forsetin hevur í seinastuni havt samrøður við ukrainska forsetan og signalerað vilja til at tosa við russisku stjórnina. Hetta bendir á, at USA roynir at fremja eina diplomatiska tilgongd — ikki við einum fullfíggjaðum friðaruppskoti, men við at opna fyri møguleikanum fyri samrøðum millum partarnar. Tí er tað undrunarvert, hvussu lítið evropeiskir leiðarar hava bjóðað seg fram sum virknir partar í eini friðartilgong. Tað er ikki talan um, at Evropa manglar áhuga — men tað manglar ein felags, struktureraðan og trúverdugan diplomatiskan pall, sum kann samtykkjast av bæði Ukraina og Russland.
Um stjórnarleiðarar í Evropa ikki megna at luttaka í eini friðartilgong, má eitt óheft og privat diplomatiskt intiativ traðka til. Hetta intiativið er ikki partur av teimum eygleiðaramissiónum, sum lond møguliga fara at senda til Ukraina — men er ein óheftur diplomatiskur pallur, skipaður av sivlum og pensjoneraðum fakfólki.
Eygleiðarar við mandati at skjalfesta veruleikan í krígnum
Altjóða samfelagið má nú senda eygleiðarar til Ukraina — ikki sum eitt symbolsk nærveru, men við einum greiðum mandati: at skjalfesta og frágreiða skipað um teir russisku náttarligu álopini á sivilfólkið. Hesi álop raka íbúðarbygningar og kritiska infrakervi, so sum orkukervi, vatnveiting og sjúkrahús.
Frágreiðingarnar frá eygleiðarunum skulu latast bæði tjóðarstjórnum og einum altjóða stovni, sum dagliga almannakunnger eina samlaða støðumeting. Hetta fer at styrkja altjóða fatanina av avleiðingunum av krígnum og skapa trýst fyri vápnahvíld.
Tá ein vápnahvíld er staðfest, skulu eygleiðararnir vera klárir at skifta leiklut — frá skjalfesting til eftirlit við, at friðaravtalan verður hildin. Hesir friðarkontrollørar skulu vera sivilir og óvæpnaðir, uttan fyri vanliga handvápn til sjálvverju. Derra nærvera fer at vera avgerandi fyri áliti og gjøgnumskygni í skiftisfasuni.
Friðarætlan: 20 stig til støðufesti og reintegratión
- Ukraina móttekur fleiri loftverjuskipanir frá 30+1 stuðlandi londum.
- 50 lond senda í hesum árinum altjóða eygleiðarar til ukrainskar býir.
- Vápnahvíld verður staðfest.
- Persónar, herundir fangar og flóttar, sum eru í Russland, verða sendir aftur til Ukraina.
- Ukraina sendir russiskar fangar aftur til Russland.
- Yvir 50 lond veita stuðul til uppbygging og fígging av Ukraina.
- Demilitariseraðar økir verða staðfest í eystara Ukraina.
- Russiskar herdeildir verða fluttar aftur til Krim-hálvoynna.
- Skipanir fyri samlív á Krim-hálvoynni verða staðfest, herundir møguleiki fyri dupult statsborgarskap.
- Donbas-økið fær sjálvstýri innan handil og mentan.
- Russland útnevnir serligar ráðgevar innan handil og mentan til Donetsk, Luhansk, Zaporizjzja og Kherson.
- Fryst russisk ogn verður leysgivin.
- Sanktionir móti russiskum borgarum og móti Russland verða tiknar aftur.
- Vanligur handil og diplomatiskt samband við Russland verður endurstovnað.
- Russland veitir fígging til uppbygging av Mariupol.
- Ukraina lýsir seg hernaðarliga neutralt.
- ES endurbyrjar orkuinnflutning frá Russland.
- Russland fær atgongd til altjóða fíggjarflutningsskipanir.
- Russisk minnilutar í baltisku londunum og í Ukraina tryggjast rættin at varðveita og fremja sína mentan.
- Ein ES–NATO ráðstevna verður stovnað við denti á handil, niðurrustning, geopolitikk og hernaðarvenjingar.
Luttakandi lond í eygleiðaramissiónini
Eygleiðarastyrkin skal telja 10.000 fólk úr 28 londum, býtt soleiðis:
| Øki | Land | Eygleiðarar |
|---|---|---|
| Størstu vesturlendsku stuðlar | Týskland, Bretland, Frakland, USA | 2.200 |
| Strategiskar stórtjóðir | Kina, Italia, Spania, Niðurlond | 1.500 |
| Grannalond Russlands | Pólland, Finnland, Estland, Lettland, Litava, Noreg, Svøríki | 1.850 |
| Strategiskir aktørar (BRICS & kjarnulond) | India, Turkaland, Suðurafrika, Ísrael | 600 |
| Aðrir evropeiskir partar | Ungarn, Kekkia, Rumenia, Grikkaland, Belgia, Danmark, Eysturríki, Portugal, Serbia | 1.870 |
| Tilsamans | 28 lond | 10.000 eygleiðarar |
Handilspolitikkur sum virðispolitikkur
Handilspolitikkur sum virðispolitikkur
Í eini tíð við geopolitiskum trýsti mugu ES og Bretland tryggja, at teirra handilspolitikkur speglar felags demokratisk virðir. Lond, sum velja neutralitet í stríðnum, men samstundis fáa ágóðar av fríum handli við bæði Russland og Vesturheimin, kunnu undirgrava felags royndirnar at tryggja frið og støðufesti.
Ein strategisk minking í innflutningi frá londum, sum ikki stuðla friðarroyndum, sendir eitt greitt boð: fíggjarligt samstarv krevur politiska ábyrgd.
Niðurstøða: Evropa kann ikki lata ábyrgdina av sær
Evropa má traðka til. Ukrainska fólkið hevur uppiborið at vit royna at tryggja at tryggja frið. Um stjórnirnar ikki handla, mugu óheft diplomatiskt netverk og sivilsamfelagið taka yvir. Tíðin fyri passivitet er farin — og tíðin fyri ábyrgdarfulla friðarbygging er nú.
